Κόντρα για τον Πικάσο

Κόντρα για τον Πικάσο

Αποφασισμένη να το… τερματίσει, είναι η διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης κυρία Μαρίνα Πλάκα-Λαμπράκη, παρά τον σάλο που έχει ξεσπάσει μετά την ανεύρεση των δύο εκ των τριών κλαπέντων πινάκων το 2012. Ητοι να κλείσει… τριακονταετία στη θέση αυτή, και εν συνεχεία να αποχωρήσει, αν και τίποτε δεν συνηγορεί γι’ αυτό, διαφορετικά, θα είχε παραιτηθεί από πολλών ετών – ειδικά μετά την πολύκροτη κλοπή. Δεν το έκανε τότε, προ εννέα ετών, φυσικά δεν πρόκειται να το κάνει τώρα. Θα παραμείνει στη θέση της ως τον Μάιο του ’22 – τότε ολοκληρώνεται η παρούσα θητεία της.

Εγώ να δω, πώς θα καταφέρει να συμβιώσει με τη δυναμική υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, με την οποία βρίσκεται συνεχώς σε κόντρα. Αφού υπενθυμίσω ότι δεν κλήθηκε στην κοινή συνέντευξη της κυρίας Μενδώνη με τον κ. Χρυσοχοΐδη κατά την αναγγελία της ανεύρεσης, θα προσθέτω ότι επ’ εσχάτοις προστέθηκε ένα ακόμη θέμα τριβής στη σχέση της με την κυρία Μενδώνη.

Η υπουργός Πολιτισμού είναι της άποψης, ο πίνακας του Πικάσο και εκείνος του Μόντριαν, να εκτεθούν σύντομα (αφού γίνουν οι απαραίτητες εργασίες συντήρησής τους) σε ειδική αίθουσα της Πινακοθήκης προκειμένου να τους επισκεφθούν και να τους θαυμάσουν όσοι αγαπούν τις εικαστικές τέχνες.

Η πρόθεση όμως της διευθύντριας της Εθνικής Πινακοθήκης είναι οι δύο πίνακες να παρουσιαστούν στο πλαίσιο μιας μεγάλης έκθεσης της Πινακοθήκης, η οποία θα είναι αφιερωμένη στην ευρωπαϊκή ζωγραφική, και θα πραγματοποιηθεί περί το τέλος του χρόνου.

Εκεί βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή. Το παρακολουθώ εκ του σύνεγγυς το θέμα, και δεσμεύομαι, ότι θα ενημερώσω σχετικά ποια εκ των δύο απόψεων θα κατισχύσει της άλλης…

Σπέκουλα με τη «βουτιά»

Στο μεταξύ συνεχίζεται ο σάλος στα διεθνή μέσα ενημέρωσης για το «πέσιμο» του Πικάσο, κατά τη στιγμή της παρουσίασης των ανακτηθέντων κλεμμένων πινάκων. Φάση που επισκίασε και αυτό ακόμη το γεγονός, αλλά θα πρόσθετα και τα πολλά ερωτηματικά σχετικά με τον μπογιατζή από την Κερατέα, που εμφανίστηκε ότι ήταν μόνος στη διάρρηξη και λειτουργούσε αποκλειστικά για λογαριασμό του.

Αφήνω κατά μέρος το γεγονός ότι έγινε μεγάλη σπέκουλα και στην Ελλάδα, ειδικά από τον ΣΥΡΙΖΑ, και στέκομαι στην αλήθεια αυτού του συμβάντος: ο Πικάσο δεν έπεσε στη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου που παραχώρησαν σε έλληνες και ξένους δημοσιογράφους οι υπουργοί Προστασίας του Πολίτη και Πολιτισμού. Το «πέσιμο» του Πικάσο συνέβη πριν ξεκινήσει η συνέντευξη, χωρίς να είναι παρόντες οι υπουργοί ή άλλος υπηρεσιακός παράγων, και έγινε τη στιγμή που οι πίνακες παρουσιάζονταν στους φωτογράφους και τις κάμερες προκειμένου να φωτογραφίσουν τους δύο πολύτιμους θησαυρούς.

Μπορεί να βεβαιώσω ότι η υπουργός Πολιτισμού, η κυρία Μενδώνη, δεν είδε τους πίνακες, και η πλάκα είναι ότι δεν τους έχει δει ακόμη, δεδομένου ότι μετά τη φωτογράφιση, και το απρόοπτο με το πέσιμο, αυτοί παρελήφθησαν από τους συντηρητές της Εθνικής Πινακοθήκης και μεταφέρθηκαν στα εργαστήρια προκειμένου να ελεγχθούν να έχουν υποστεί κάποια βλάβη από την πολυετή παρακράτησή τους από τον Γιώργαρο τον μπογιατζή.

«Ξύλα τα έχεις τα χέρια»

Γιατί τα επισημαίνω όλα αυτά; Διότι το απύθμενο μίσος που τρέφει κατά της Λίνας Μενδώνη ο ΣΥΡΙΖΑ οδήγησε τα δημοσιογραφικά του μέσα (λ.χ. «Η Αυγή») να περιγράψουν με fake τρόπο το συμβάν, ότι τάχα μου το περιστατικό με το «πέσιμο» έγινε εν μέσω της συνέντευξης Χρυσοχοΐδη – Μενδώνη. Και εν συνεχεία να υπερτονίσουν το γεγονός ότι αυτός που τοποθέτησε τους πίνακες και δεν κατάλαβε ότι ένας πίνακας που δεν κρεμιέται, αλλά τοποθετείται κάπου, πρέπει να τοποθετηθεί υπό γωνία και όχι καθέτως για να μη σωριαστεί στο πάτωμα ήταν ο Γιάννης Αναστασάκος, ο πρώην της AGP, σύμβουλος Χρυσοχοΐδη. Μιλάμε για τέτοια προβολή, ο Αναστασάκος, ούτε την εποχή που έβγαινε στα τηλεοπτικά πάνελ.

Στην Ηπειρο, την εύανδρο, για κάτι τέτοιες περιπτώσεις, οι γιαγιάδες μας έλεγαν την (κλασική) φράση «ξύλα τα έχεις τα χέρια» – και ο Αναστασάκος επίσης, και ας μην κατάγεται από τα μέρη μας.

Αλλά το έκανε. Και αυτό έχει σημασία.

Η αλήθεια για τις αμοιβές

Στο μεταξύ εγώ, ο καλός ο άνθρωπος, έκανα ρεπορτάζ γι’ αυτή την πληροφορία, ότι η ανεύρεση των πινάκων και η σύλληψη του καθ’ ομολογίαν του δράστη της κλοπής Γιώργαρου, συνέπεσε χρονικά με την ψήφιση στη Βουλή «περίεργης» τροπολογίας σύμφωνα με την οποία σε περιπτώσεις επανάκτησης ενός πολιτιστικού θησαυρού θα δίνεται υπό απόλυτη μυστικότητα αμοιβή. Και μάλιστα χωρίς να γνωστοποιείται πουθενά, και πολύ περισσότερο στο Διαδίκτυο.

Μου είπαν λοιπόν ότι η διάταξη αυτή όντως ψηφίστηκε πρόσφατα – αλλά όχι και τόσο πρόσφατα. Συγκεκριμένα ψηφίστηκε τον Δεκέμβριο του 2020, τότε δηλαδή που δεν υπήρχε πουθενά στον ορίζοντα ούτε ο Γιώργαρος ο μπογιατζής, ούτε οι πίνακες, τίποτε.

Ο άνθρωπος που ρώτησα, ήταν η ίδια η κυρία Μενδώνη. Και μου αποκάλυψε το εξής ενδιαφέρον: ότι η διάταξη είχε ψηφιστεί το 2008 από την τότε κυβέρνηση Καραμανλή, και όντως προστάτευε αυτόν που έδινε πληροφορίες για κλαπέντα έργα τέχνης ή υποθέσεις αρχαιοκαπηλίας για να μην πέσει θύμα των συμμοριών που λυμαίνονται παγκοσμίως την τέχνη.

Ωστόσο ο νόμος της κυβέρνησης Καραμανλή ήταν «τρύπιος», ως προς ένα άλλο σκέλος: όταν ερχόταν η ώρα, να πληρωθεί ο μεσάζων, ο πληροφοριοδότης, πληρωνόταν μεν, αλλά τα στοιχεία του δημοσιοποιούνταν. Ως αποδέκτης κρατικής δαπάνης.

Αυτό τον έκανε υποκείμενο σοβαρών κινδύνων. Ετσι η κυβέρνηση Μητσοτάκη, ουσιαστικά – μου ανέφερε η υπουργός – συμπλήρωσε τον υπάρχοντα νόμο προκειμένου να προστατεύσει αυτούς που συνεργάζονται με τις Αρχές, καθιστώντας τους αόρατους στο κοινό έγκλημα. «Δεν έχει καμία σχέση η διάταξη του 2020 με την ανακάλυψη των πινάκων του Πικάσο και του Μόντριαν», μου είπε. «Είναι προγενέστερη η ψήφιση, σε εντελώς ανύποπτο χρόνο. Το καθεστώς ανωνυμίας του, θα συνεχίζεται και μετά την πληρωμή του. Αυτό είναι όλο»…

Σπέκουλα και εδώ;

Για τα ελληνοτουρκικά

Ενα σπουδαίο βιβλίο κυκλοφόρησε προσφάτως από τις εκδόσεις Ι. Σιδέρη, και περιήλθε εις χείρας μου, προ ημερών. Εχει τίτλο «Η στρατηγική του Ελσίνκι 20+1 χρόνια μετά» και πρόκειται για μια σημαντική συμβολή στην κατανόηση των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Δύο κορυφαίοι πρωταγωνιστές της περιόδου εκείνης, ο Κώστας Σημίτης και ο Γιώργος Παπανδρέου (πρωθυπουργός ο ένας, υπουργός Εξωτερικών ο δεύτερος) κι από κοντά μερικοί από τους πιο σημαντικούς πολιτικούς στην Ελλάδα και την Κύπρο, όπως και διεθνολόγοι, καταθέτουν τις προσωπικές μαρτυρίες για το πώς χτίστηκε λιθαράκι-λιθαράκι εκείνη η κραταιά εξωτερική πολιτική, η οποία οδήγησε στην ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ενωση και δρομολόγησε την επίλυση των ελληνοτουρκικών διενέξεων.

Το βιβλίο επιμελήθηκε ο καθηγητής διεθνών σχέσεων στο Πανεπιστήμιο των Αθηνών κ. Παναγιώτης Τσάκωνας, και πλην των δύο που προαναφέρθηκαν, κατέθεσαν τις απόψεις τους ο Τάσος Γιαννίτσης, ο Χρήστος Στυλιανίδης, ο Χρήστος Ροζάκης, ο πρέσβης Παύλος Αποστολίδης και οι καθηγητές Παναγιώτης Ιωακειμίδης και Πέτρος Λιάκουρας.

Βιβλίο για παραλία δεν το λες, αλλά για προβληματισμό και σκέψη, ναι!

Και για τις αναγκαίες συγκρίσεις βέβαια. Για την ελληνική εξωτερική πολιτική του τότε, σε σχέση με το τι ακολούθησε…