Κι ο «μετρ» ευλογεί το πλήθος

Συμβαίνει καμιά φορά η πολιτική ανάλυση να εξαντλείται – να σηκώνει τα χέρια ψηλά με τον τρόπο που τα σηκώνει η επιστήμη απέναντι σε κάτι που είναι εμφανώς παράλογο. Συμβαίνει ακόμη να μην απαιτείται μια εμβριθής ανάλυση για κάτι που μπορεί να αναλυθεί εντελώς απλά, να εξηγηθεί όχι με τα εργαλεία της θεωρίας αλλά με τις παραστάσεις και τις εικόνες που προσφέρει αφειδώς στην καθημερινότητα η ίδια η ζωή. Αυτός, για παράδειγμα, είναι ο τρόπος που προσιδιάζει στη δήλωση του Αλέξη Τσίπρα ότι «η δική μας ιδεολογία είναι πολύ πιο κοντά σε όσα είπε ο Χριστός».

Δεν χρειάζεται να δει κανείς έναν πολιτικό που μπορεί να υποστηρίξει τα πάντα και τα αντίθετά τους σε διάφορες παραλλαγές ούτε να αναζητήσει αντίστοιχα υποδείγματα στην πολιτική ιστορία. Γιατί μπορεί να αρκεστεί στα υποδείγματα που προσέφερε η ίδια η ζωή τότε που το αστυνομικό ρεπορτάζ προσέφερε στους αναγνώστες των εφημερίδων υπέροχες ιστορίες ασφαλούς σασπένς. Τι είναι ο Αλέξης Τσίπρας; Αυτό που θα ήταν και τότε. Ενας «μετρ των μεταμφιέσεων». Κάποιος που ανάλογα με το κοινό υποδύεται ρόλους για να ασκηθεί στην υψηλή τέχνη όχι της κοινής αλλά της πολιτικής εξαπάτησης.

Τα υπόλοιπα τα αναλαμβάνουν συνήθως οι πειρασμοί της φαντασίας. Φαντάζεται κανείς τον Αλέξη Τσίπρα να λέει στους παράγοντες της ποδοσφαιρικής ομάδας των Ιωαννίνων πως «του χρόνου θα ανεβούμε κατηγορία» με αθλητική φόρμα και μια μπάλα στα χέρια μολονότι δεν ξέρει πού πέφτει το γήπεδο των Ζωσιμάδων όπως κατήγγειλαν οργίλα οι ίδιοι. Και τον φαντάζεται ως κάποιον που διακονεί τη διδαχή του Ιησού ντυμένο – τι άλλο; – ιερέα και με μια ψεύτικη γενειάδα να καλύπτει το πρόσωπό του. Ο «μετρ» ευλογεί το πλήθος.

Εάν ένας πολιτικός καταφέρνει να μεταμφιεστεί μέσα σε δυο ημέρες και σε ποδοσφαιριστή και σε παπά, καταλαβαίνει κανείς ότι σε βάθος χρόνου η γκάμα των μεταμφιέσεων είναι τεράστια. Περιλαμβάνει ακόμη και έναν Τσίπρα με πουκάμισο χωρίς γιακά να δηλώνει σε ερώτηση σχολικής εφημερίδας για τον Μάο πως «τα κομμουνιστικά καθεστώτα είχαν  τουλάχιστον στο κέντρο της σκέψης τους τον άνθρωπο».

Αν αρκεί η φαντασία για την εξήγηση του φαινομένου, είναι ακριβώς γι’ αυτό: επειδή, όπως συνάγεται από την απάντηση στη σχολική εφημερίδα, ο Πρωθυπουργός δεν υποβάλλει τον εαυτό του στον κάματο της εμβρίθειας στις πολιτικές του αναλύσεις. Εχασαν εκατομμύρια άνθρωποι τη ζωή τους στην Κίνα του Μάο; Ναι αλλά τα κομουνιστικά καθεστώτα είχαν στο κέντρο της σκέψης του τον άνθρωπο. Και ο Χριστός; Τι ήταν ο Χριστός; Ο πρώτος πραγματικός κομμουνιστής, ένας αγνός ιδεολόγος. Η ιδανική λεία, δηλαδή, για έναν μετρ των μεταμφιέσεων…

Η ΦΑΚΑ

Γιατί σε κάθε τέτοια ιστορία τελειώνει κάποτε, σχεδόν νομοτελειακά, το σασπένς; Γιατί οι μετρ των μεταμφιέσεων κάποια στιγμή αποκαλύπτονται;  Επειδή καταλήγουν να υπερεκτιμούν υπερβολικά τον εαυτό τους υποτιμώντας εξίσου υπερβολικά τους άλλους. Επειδή, με λίγα λόγια, πέφτουν στη φάκα. Ή επειδή, με τους όρους της πολιτικής ανάλυσης του Αβραάμ Λίνκολν, μπορεί κανείς να κοροϊδέψει λίγους για πολύ καιρό ή πολλούς για πολύ καιρό. Αλλά ποτέ όλους μαζί…