Μιχάλης Μητσός

Σπάνια ντοκουμέντα από το αρχείο του

«Το φιλόδοξο, το κριτικό και το στοχαστικό διάβασμα παραμένει ένας από τους λίγους χώρους όπου οι πολίτες μπορούν να έρχονται αντιμέτωποι με τη συνθετότητα, να συγκεντρώνονται και να καλλιεργούν τις εσωτερικές ελευθερίες που απαιτούν οι δημόσιες ελευθερίες». Mε αυτή τη φράση, που συμπυκνώνεται ουσιαστικά στο σύνθημα «Η δημοκρατία εξαρτάται από το διάβασμα», προσπαθεί τον τελευταίο χρόνο η Διεθνής Ενωση Εκδοτών να ξαναφέρει τον κόσμο στα βιβλία. Να διαβάζουμε, με άλλα λόγια, όχι για να νιώθουμε απόλαυση, αλλά για να σώσουμε τη δημοκρατία.

Η «Monde» τους μέτρησε: ήταν εκεί ο Φρανσουά Ολάντ (πρώην πρόεδρος της Γαλλίας), ο Ζαν Γκλαβανί (πρόεδρος του Ινστιτούτου Φρανσουά Μιτεράν), ο Αμέν Μπαρκί (εθνικός γραμματέας του Σοσιαλιστικού Κόμματος), έξι γερουσιαστές και δέκα τοπικοί αξιωματούχοι. Ο επικεφαλής του PS Ολιβιέ Φορ απουσίαζε, όπως κι ο πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης, είχαν ραντεβού με τον πρωθυπουργό. Δεν ήταν […]

Τα πράγματα έχουν αναμφισβήτητα βελτιωθεί από προχθές που δημοσιεύτηκαν οι προηγούμενες Αγιογραφίες. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης απέφυγε να δηλώσει ότι δεν είναι η στιγμή να σχολιάσει τη νομιμότητα των πρόσφατων απειλών του Τραμπ για τη Γροιλανδία, αρκούμενος να εκφράσει τη βεβαιότητα ότι η φλόγα των Θεοφανίων θα φωτίζει και φέτος τον δρόμο της πατρίδας. Και επτά […]

Tον περασμένο Σεπτέμβριο, ο γνωστός αρθρογράφος των Financial Times Γκίντεον Ράχμαν έγραψε ένα άρθρο όπου – με σχηματικούς ασφαλώς όρους – χώριζε σε τέσσερις κατηγορίες τους παρατηρητές των πολέμων στη Γάζα και την Ουκρανία. Ηταν οι φιλο-ισραηλινοί και φιλο-ουκρανοί, παλιότερα γνωστοί ως νεοσυντηρητικοί, που θεωρούν ότι οι δύο αυτές δημοκρατίες δέχονται επίθεση και άρα χρειάζονται […]

Ο αμερικανός φιλόσοφος μιλάει στα «ΝΕΑ» για το «φαινόμενο Τραμπ», τις ανασφάλειες της εργατικής τάξηςκαι τις προοπτικέςτης αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας

Οι Αμερικανοί το αποκαλούν «unchurching»: πρόκειται για την τάση των ανθρώπων, και ιδιαίτερα των νέων, να απομακρύνονται από την εκκλησία. Οι Ισπανοί, πάλι, χρησιμοποιούν έναν άλλον όρο: «posreligion», δηλαδή «μεταθρησκεία». Εδώ μιλάμε για νέες μορφές συσχέτισης με την πίστη, που υπηρετούν διαφορετικές ανάγκες. Και συχνά, αν και όχι πάντα, βρίσκονται στο περιθώριο ή έξω από τους παραδοσιακούς θρησκευτικούς θεσμούς.

To να πέφτεις μέσα μόνο στις 13 από τις 20 προβλέψεις σου για την επόμενη χρονιά δεν σε κάνει ιδιαίτερα ευχαριστημένο. Ιδιαίτερα αν είσαι μια εφημερίδα με το κύρος των Financial Times. Κι ακόμη περισσότερο αν ένας από τους αναγνώστες σου, που ήρθε πέρυσι αντιμέτωπος με τα ίδια ερωτήματα για το 2025, πήρε βαθμό 18 […]

H φιλελεύθερη δημοκρατία έχει γίνει είδος υπό εξαφάνιση, γράφει το Foreign Affairs στο τελευταίο του τεύχος. Σύμφωνα με τον ευρέως αποδεκτό δείκτη Varieties of Democracy, 45 χώρες απομακρύνθηκαν το 2025 από τη δημοκρατία και στράφηκαν προς τον αυταρχισμό. Μόλις 29 χώρες θεωρούνται σήμερα πλήρεις δημοκρατίες (όχι, η Ελλάδα δεν είναι ανάμεσά τους). Την ίδια στιγμή, […]

Ο Ζελένσκι είχε ακούσει για την αδυναμία του Τραμπ στα δώρα. Πριν από εκείνη τη μοιραία συνάντηση λοιπόν του περασμένου Φεβρουαρίου στον Λευκό Οίκο, είχε τυλίξει σε μια κομψή συσκευασία τη ζώνη πολεμικών τεχνών του φίλου του Ολεξάντρ Ούσικ, που είναι παγκόσμιος πρωταθλητής της πυγμαχίας. Είχε βάλει επίσης να του ετοιμάσουν ένα ντοσιέ με φωτογραφίες […]

«Η νύχτα θα είναι μακρά και σκοτεινή, αλλά τελικά η μέρα θα ξημερώσει»: με αυτήν την άκρως διπλωματική φράση κλείναμε, σε αυτήν ακριβώς τη θέση, το περυσινό εισαγωγικό σημείωμα στο αφιέρωμα του Project Syndicate για τις προκλήσεις του 2025. Ενα είναι σίγουρο: η νύχτα θα κρατήσει για πολύ ακόμη. Κανένα από τα προβλήματα στα οποία […]

Βαρύ πράγμα η μοναξιά, ιδιαίτερα τις γιορτινές μέρες, το ακούμε, το φανταζόμαστε, το συναντάμε στον δρόμο μας αν περπατήσουμε αργά το βράδυ σε ορισμένες περιοχές της Αθήνας. Υπάρχει όμως μια παρεξήγηση. Νομίζουμε ότι η μοναξιά είναι πρόβλημα των ανεπτυγμένων χωρών, ως προϊόν της εξατομίκευσης, της απομόνωσης, της απομάκρυνσης των ανθρώπων από τη θρησκεία. Είναι λάθος. Οσο πιο φτωχή είναι μια κοινωνία, τόσο μεγαλύτερα είναι τα ποσοστά των κατοίκων της που δηλώνουν μόνοι.

Στις δηλώσεις που έκανε προχθές μετά το πέρας της συνάντησής του με τον έλληνα Πρωθυπουργό και τον κύπριο πρόεδρο στην Ιερουσαλήμ, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου αναφέρθηκε σε έναν «εχθρό». Τόνισε, για την ακρίβεια, ότι «οι χώρες συνεργάζονται και στον τομέα της άμυνας, καθώς ο εχθρός είναι υπαρκτός». Περισσότερες πληροφορίες για την ταυτότητα του εχθρού δεν δόθηκαν, […]

H απορία του δημάρχου είναι εύλογη: αφού το street party γίνεται στο ίδιο σημείο εδώ και τέσσερα χρόνια, γιατί ο υπουργός Μετανάστευσης αντέδρασε φέτος για πρώτη φορά; Εντάξει, το πάρτι οργανώθηκε από το Κέντρο Ενταξης Μεταναστών του Δήμου Αθηναίων και ο Θάνος Πλεύρης εκπλήρωσε το όνειρό του να αναλάβει το συγκεκριμένο υπουργείο μόλις τον περασμένο […]

«Unthinking the unthinkable» (Να βγάλουμε από το μυαλό μας το αδιανόητο): έτσι λεγόταν ένα βιβλίο που κυκλοφόρησε στην Αμερική το 1989 και μας καλούσε να σκεφτούμε τα σενάρια μιας πυρηνικής σύγκρουσης. Εκτοτε, πολλά άλλα «αδιανόητα» πράγματα έχουν συμβεί: η επίθεση στους Δίδυμους Πύργους, το Brexit, η διπλή εκλογή του Τραμπ, η πανδημία, ο πόλεμος κατά […]

Γεννήθηκαν την ίδια χρονιά, το 1925, αλλά τo πρώτο τεύχος του «New Yorker» ήρθε στη ζωή δέκα μήνες πριν από εκείνον. Για την ακρίβεια, το περιοδικό στο οποίο εργάζεται ο Κάλβιν Τόμκινς από το 1958 έκλεισε τα εκατό τον περασμένο Φεβρουάριο, ενώ εκείνος την περασμένη Τετάρτη. Η υγεία του είναι αρκετά καλή και πολλοί φίλοι του σχολιάζουν πόσο νέος δείχνει, κάτι που του θυμίζει τις τρεις ηλικίες του ανθρώπου: Νέος, Ωριμος και Μια Χαρά Φαίνεσαι. Φέτος αποφάσισε να κρατήσει ημερολόγιο.

Eχει δίκιο ο Πολάκης, πρέπει να το σκεφτούμε καλύτερα. Πρώτα απ’ όλα ο συνάδελφος μπορεί να είναι φαντασιόπληκτος. Μπορεί να επινόησε την επίθεση για να ενισχύσει το κύρος του ή να αυξήσει το αναγνωστικό του κοινό. Μπορεί να είναι ένας από αυτούς τους συριζοφοβικούς που αναζητούν αφορμή για να αμφισβητήσουν το περιβόητο ηθικό πλεονέκτημα της […]

Οι Εσθονοί είναι πολύ ωραίοι τύποι – έχω και προσωπική εμπειρία, βρέθηκα στην υπέροχη χώρα τους πέρυσι και γνώρισα ανθρώπους σεμνούς, προσγειωμένους, υπερήφανους για την ανεξαρτησία τους και αποφασισμένους να την υπερασπιστούν με κάθε κόστος. Γι’ αυτό άλλωστε έχει κάνει τόσους εχθρούς, και στη χώρα μας, η Κάγια Κάλας: την κατηγορούν οι «ρεαλιστές» για αντιρωσική […]

Οι τίτλοι βγαίνουν από το «άδειασμα», και είναι λογικό. Η Μαρία Καρυστιανού προαναγγέλλει, όπως έχει δικαίωμα, την ίδρυση κόμματος, ή τέλος πάντων κινήματος, καθώς δεν έχει εμπιστοσύνη στην ελληνική Δικαιοσύνη και πιστεύει ότι πρέπει να υπάρξει μια οργανωμένη πίεση προκειμένου να αποδοθούν ευθύνες για τα Τέμπη, και ο Σύλλογος Συγγενών Θυμάτων των Τεμπών εκδίδει μια […]

O ιστότοπος International Living δημοσιεύει κάθε χρόνο τέτοιες μέρες τον κατάλογο με τις δέκα καλύτερες χώρες για να χαρεί κανείς τη σύνταξή του. Η Ελλάδα πέρυσι ήταν έβδομη. Φέτος είναι πρώτη. Ουδεμία έκπληξη, γράφει η αμερικανίδα συνταξιούχος γυναικολόγος Λίνα Χόρνερ, που αγόρασε το 2022 ένα σπίτι στην Κέρκυρα έναντι 250.000 ευρώ και ζει εκεί με […]

Θα μου πείτε, σιγά το πράγμα, κι ο Σαρκοζί δέχθηκε απειλές για τη ζωή του όσο έμεινε στη φυλακή, τον απείλησαν ότι θα έχει την τύχη του Καντάφι, αλαφιάστηκε ο άνθρωπος, αλλά γύρισε σπίτι του πριν καλά – καλά το καταλάβει, κι έγραψε ένα βιβλίο σε χρόνο-ρεκόρ, και κάνει περιοδείες, και τον αποθεώνουν, στη Γαλλία, […]

Ενας από τους μεγαλύτερους εχθρούς του Ντόναλντ Τραμπ, εκτός από τον Μπάιντεν, τον Ομπάμα, τους φιλελεύθερους, τους Ευρωπαίους και τους υποστηρικτές της woke ατζέντας, είναι και οι «νεοσυντηρητικοί». Ο αμερικανός πρόεδρος έχει εκφράσει επανειλημμένα την περιφρόνησή του για τον τρόπο που οι τελευταίοι χειρίστηκαν τους πολέμους στο Ιράκ και το Αφγανιστάν. Στην πραγματικότητα, όμως, και ο ίδιος σε αυτή την κατηγορία ανήκει. Είναι ένας «νεο-νεοσυντηρητικός». Μόνο που αντί για τη δημοκρατία, θέλει να επιβάλει παντού τον ακροδεξιό εθνικισμό.

Εντάξει, δεν ήρθε και το Χάρβαρντ στην Ελλάδα, έλεγαν όταν έγιναν γνωστά τα πρώτα ιδιωτικά πανεπιστήμια που έκαναν αίτηση για να λειτουργήσουν στη χώρα μας. Και το Πανεπιστήμιο της Σορβόννης, πρόσθεταν, είναι ένα από τα 13 που διαδέχθηκαν το ιστορικό Πανεπιστήμιο του Παρισιού. Πράγματι, τα μεγάλα ξένα πανεπιστήμια δεν έκαναν ουρά για να επωφεληθούν από […]

Αν ένας ξένος ζητούσε μια περιγραφή της σύγχρονης ελληνικής πραγματικότητας, μια απάντηση θα μπορούσε να είναι η εικόνα των αγροτικών κινητοποιήσεων. Γιατί εδώ συναντάς τα πάντα, τα καλά και τα κακά, τα δίκαια και τα άδικα, τα ειλικρινή και τα κουτοπόνηρα, τα κυνικά και τα ρομαντικά, τα διαχρονικά και τα καινούργια. Εν αρχή ην ο […]

Κι έτσι, μέσα σε λιγότερο από μια εβδομάδα διαμορφώθηκαν με κάπως μεγαλύτερη σαφήνεια τα δύο μέτωπα εξουσίας για τη μετα-μητσοτακική εποχή. Πολλά μπορεί να συμβούν φυσικά μέχρι τη στιγμή που ο σημερινός Πρωθυπουργός θα αποφασίσει, ή θα αναγκαστεί, να παραδώσει τη σκυτάλη – ή το δαχτυλίδι. Με τα σημερινά δεδομένα, πάντως, μπορεί να περιγραφούν και […]

Αρχικά ήθελε να μοιραστεί μαζί τους τις σκέψεις του για το ζήτημα της ελπίδας, αλλά διαπίστωσε ότι τα αποθέματα ελπίδας μέσα του έχουν οριστικά αδειάσει, κάτι που εμένα προσωπικά δεν με εκπλήσσει, αν κρίνω από αυτά που ένιωθα παρακολουθώντας στον κινηματογράφο τη «Φωνή της Χιντ Ρατζάμπ», μια ταινία για ένα εξάχρονο κορίτσι από τη Γάζα […]

Ενας τρόπος να αξιολογήσεις ένα έγγραφο είναι να δεις το ποιόν των ανθρώπων που εκφράζουν τον ενθουσιασμό τους για το περιεχόμενό του. Ας πούμε, για το νέο δόγμα της κυβέρνησης Τραμπ με αντικείμενο τη στρατηγική εθνικής ασφαλείας, το Κρεμλίνο ανακοίνωσε ότι απηχεί πλήρως τις θέσεις της Μόσχας. Ο ευρωβουλευτής του ακροδεξιού ισπανικού Vox Ερμαν Τερτς, […]

Τα κακά νέα είναι πως σοβαροί επιστήμονες θεωρούν αρκετά πιθανό να καταρρεύσει ο ανθρώπινος πολιτισμός σύντομα, ακόμη και μέσα στις ερχόμενες δεκαετίες. Τα καλά νέα είναι πως, αν κρίνουμε από αντίστοιχες τέτοιες καταστροφές στο παρελθόν, όσοι καταφέρουν να επιβιώσουν θα είναι υγιέστεροι, ομορφότεροι και πλουσιότεροι

Μιας που έπιασα χθες τις συγκρίσεις με τη Γαλλία, ας κάνω άλλη μία. Υπάρχει λοιπόν στο Παρίσι ένας τύπος που λέγεται Ξαβιέ Καζάρ και δούλευε 25 χρόνια σε μια εταιρεία επικοινωνίας. Εκεί κατάλαβε ότι η επικοινωνία είναι διαφορετικό πράγμα από τη συζήτηση και ότι ο κόσμος μας έχει επείγουσα ανάγκη από τη δεύτερη. Επισκέφθηκε, για […]

Το 2010 κυκλοφόρησε στη Γαλλία ένα βιβλιαράκι 32 σελίδων με τίτλο «Αγανακτήστε!» Το είχε γράψει ένας αντιστασιακός γεννημένος στη Γερμανία το 1917 που τον έλεγαν Στεφάν Εσέλ, στηριζόταν στη σαρτρική ιδέα της προσωπικής στράτευσης και καλούσε τους πολίτες να μην αποδεχθούν την αύξηση των ανισοτήτων, την κυριαρχία του νομισματοπιστωτικού κόσμου στις πολιτικές αποφάσεις και την […]

Η 26η Ιουλίου του 2012 έμεινε στην ιστορία για την ιστορική φράση ενός από τους μεγαλύτερους πρωταγωνιστές της ευρωπαϊκής οικονομικής ζωής των τελευταίων δεκαετιών. «Whatever it takes» βροντοφώναξε από το Λονδίνο ο φρέσκος, μόλις λίγων μηνών, διοικητής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι, εννοώντας πως θα έκανε οτιδήποτε χρειαζόταν για να προστατεύσει το ευρώ από […]

Η σκηνή έχει επαναληφθεί πολλές φορές, σε μία απ’ αυτές ήμουν αυτόπτης μάρτυρας. «Γεια σου Σταύρο», φωνάζει από το απέναντι πεζοδρόμιο μια κυρία κάποιας ηλικίας στον πρώην αρχηγό του Ποταμιού, «λείπεις αφάνταστα από την πολιτική σκηνή». «Ναι, αλλά είμαι σίγουρος πως δεν με ψήφισες», απαντά εκείνος με τη γνωστή του αυθόρμητη αυθάδεια. «Εχεις δίκιο», παραδέχεται […]

Πέρυσι, στα ογδοηκοστά του γενέθλια, του λέγαμε όλοι, και το πιστεύαμε, ότι θα είναι ανάμεσά μας πολλά χρόνια ακόμα, ένας αιώνιος έφηβος ήταν, την ίδια εκείνη ημέρα είχαν ανακοινωθεί οι συναυλίες του στο Rock Wave της Μαλακάσας και της Θεσσαλονίκης, θα διέψευδε λοιπόν και τα δύο σκέλη των θρυλικών στίχων του Ιαν Αντερσον «too old […]

H εβδομάδα που τελειώνει πιθανότατα θα μείνει στην ιστορία ως η εβδομάδα που ο πρόεδρος Τραμπ πέταξε το προσωπείο, εγκατέλειψε τα προσχήματα, συντάχθηκε με τη Ρωσία του Πούτιν και εγκατέλειψε την Ουκρανία. Εχει λοιπόν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, αυτήν ακριβώς τη στιγμή, να παρακολουθήσουμε την περιπέτεια και να ακούσουμε τις σκέψεις μιας 38χρονης ρωσίδας δημοσιογράφου που, αφού επέζησε από μια απόπειρα δηλητηρίασής της στο Μόναχο, μετακόμισε στην Αμερική και έγραψε ένα βιβλίο με τίτλο «Αγαπώ τη Ρωσία».

Η μία λέγεται Κάθριν Λιούσι, έχει είκοσι χρόνια εμπειρία στη δημοσιογραφία και σήμερα είναι ανταποκρίτρια του Bloomberg στον Λευκό Οίκο. Οταν ρώτησε την περασμένη Παρασκευή τον πρόεδρο Τραμπ στο Air Force One γιατί δεν παίρνει μια πρωτοβουλία για τα αρχεία Έπστιν αν δεν περιλαμβάνουν τίποτα ενοχοποιητικό γι’ αυτόν, εκείνος της κούνησε το δάχτυλο και της […]