Αβεβαιότητα και ανησυχία επικρατούν στα σούπερ μάρκετ τις πρώτες ημέρες μετά το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, καθώς οι Έλληνες καταναλωτές προσαρμόζουν άμεσα τη συμπεριφορά τους υπό το βάρος των εξελίξεων. Σύμφωνα με έρευνα της NielsenIQ (9-12 Μαρτίου), το 57% δηλώνει ανήσυχο και το 27% βιώνει έντονο στρες για το τι θα ακολουθήσει. Το 13% εκφράζει θυμό, ενώ μόλις ένα 3% παραμένει αδιάφορο, γεγονός που αποτυπώνει τη γενικευμένη νευρικότητα στην αγορά.
Το 72% των καταναλωτών δηλώνει ότι έχει ήδη προσαρμόσει τις συνήθειές του. Το 35% περιορίζει τις δαπάνες, το 25% μειώνει τις εξόδους του, ενώ ένα 10% προχωρά σε αποθεματοποίηση βασικών προϊόντων. Οι κυριότερες ανησυχίες σχετίζονται με πιθανές ανατιμήσεις (22%) και ελλείψεις (19%), αλλά και με τη γεωπολιτική κλιμάκωση (16%) και την αύξηση των τιμών καυσίμων (14%).
Αλλαγή προτεραιοτήτων και νέα στάδια συμπεριφοράς
Σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο, παρατηρείται σαφής μετατόπιση στις προτεραιότητες των πολιτών. Πριν από την κρίση, οι βασικές ανησυχίες αφορούσαν το αυξημένο κόστος τροφίμων (45%), τους λογαριασμούς ενέργειας (21%) και την κάλυψη βασικών αναγκών (17%). Σήμερα, ο φόβος διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα και η γενικότερη αστάθεια στην αγορά εντείνονται.
Κατά τη διάρκεια ημερίδας της NielsenIQ, στελέχη της εταιρείας ανέφεραν ότι η καταναλωτική συμπεριφορά εξελίσσεται σε τέσσερα στάδια: σοκ, συνειδητοποίηση, προσαρμογή και επανεκκίνηση. Αυτή την περίοδο, η αγορά φαίνεται να βρίσκεται ακόμη στο πρώτο στάδιο, με έντονες και άμεσες αντιδράσεις.
Πίεση στα νοικοκυριά και αναζήτηση προσφορών
Το οικονομικό περιβάλλον παραμένει πιεστικό. Το 57% των νοικοκυριών δηλώνει ότι το εισόδημά του καλύπτει μόνο τις βασικές ανάγκες, ενώ μόλις το 13% βλέπει βελτίωση στην οικονομική του κατάσταση. Παρ’ όλα αυτά, οι καταναλωτές προσαρμόζονται: το 68% παρακολουθεί στενά τις τιμές, το 76% αναζητά προσφορές, φυλλάδια και κουπόνια, ενώ σχεδόν 8 στους 10 επιδιώκουν να αγοράζουν στη χαμηλότερη δυνατή τιμή.
Ένας στους δύο λειτουργεί με αυστηρό προϋπολογισμό για τα βασικά είδη, γεγονός που συνδέεται άμεσα με την πορεία των τιμών και τη συνεχιζόμενη πίεση στα εισοδήματα.
Σταθεροί όγκοι, αυξημένες τιμές
Σύμφωνα με στοιχεία της NielsenIQ για την αγορά ταχυκίνητων καταναλωτικών προϊόντων (FMCG) την περίοδο 2006-2025, οι όγκοι πωλήσεων παραμένουν σχεδόν σταθεροί, ενώ η μέση τιμή έχει αυξηθεί κατά 30%. Έτσι, η συνολική αξία της αγοράς ενισχύεται κυρίως λόγω ανατιμήσεων, μέσα σε ένα περιβάλλον διαδοχικών κρίσεων, πανδημιών και πληθωριστικών πιέσεων.
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι ξεκάθαρη: τα σούπερ μάρκετ διατηρούν τον όγκο τους, αλλά η αξία τους αυξάνεται. Οι καταναλωτές γίνονται πιο προσεκτικοί, αναζητούν ευκαιρίες και διαχειρίζονται με αυστηρότητα τα οικονομικά τους. Η κρίση στη Μέση Ανατολή φαίνεται να επιταχύνει ακόμη περισσότερο αυτή την τάση.
