«Έβλεπα την είδηση στην τηλεόραση και νόμιζα ότι διαβάζω λάθος. Δεν μπορούσα να πιστέψω αυτό που έγραφε: ότι ο Αλί Χαμενεΐ είναι νεκρός». Με αυτή τη φράση περιγράφει η Ιρανή Ρέα Πεϊμάνι τη στιγμή που έμαθε την είδηση που, όπως λέει, για πολλούς Ιρανούς σήμανε την «πιο ευτυχισμένη μέρα της ζωής τους». Όσα είπε στη συνέντευξη που παραχώρησε στην Κατερίνα Παναγοπούλου και την εκπομπή Face2Face, σκιαγραφούν την καθημερινότητα των πολιτών – και κυρίως των γυναικών – στο θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνης και σοκάρουν.
Η ίδια ζει στην Ελλάδα από την ηλικία των δέκα ετών. Οι γονείς της, όπως λέει, πήραν την απόφαση να φύγουν όταν συνειδητοποίησαν ότι η κόρη τους θα μεγάλωνε σε ένα σύστημα αυστηρών περιορισμών και ιδεολογικής πειθαρχίας. Στη συνέντευξη περιγράφει την εμπειρία της ως παιδί στο Ιράν, μιλά για το σχολείο, τη μαντήλα, τον τρόπο που παρουσιάζεται η Δύση στα σχολικά βιβλία και την καθημερινή πίεση που βιώνουν οι γυναίκες.
Η Πεϊμάνι επιχειρεί επίσης να εξηγήσει γιατί, κατά τη δική της άποψη, ένα μεγάλο μέρος της ιρανικής κοινωνίας βρίσκεται απέναντι στο καθεστώς. «Δεν είναι αλήθεια ότι η χώρα είναι μοιρασμένη στα δύο», λέει, υποστηρίζοντας ότι η πλειονότητα των πολιτών αντιτίθεται στο σύστημα εξουσίας.
«Ήταν η πιο ευτυχισμένη μέρα της ζωής μας»
«Έβλεπα αυτή την φράση που έγραφε από κάτω “ο Χαμενεΐ είναι νεκρός”. Δεν μπορούσα – ένιωθα ότι έχω ξεχάσει τα ελληνικά μου και το διαβάζω λάθος. Δεν μπορούσα να πιστέψω αυτό που έγραφε. Για μένα και για πολλούς Ιρανούς ήταν η πιο ευτυχισμένη μέρα της ζωής μας. Φωνάζαμε, αγκαλιαζόμασταν, κλαίγαμε από τη χαρά. Εγώ ένιωθα ότι δεν με χωράει το σπίτι. Βγήκα έξω, βγήκα μια βόλτα με το αυτοκίνητό μου για να το χωνέψω λίγο καλύτερα και ακόμα όταν ξυπνάω λέω: “δηλαδή και σήμερα είναι άλλη μια μέρα χωρίς αυτό το δαίμονα στη γη”».
«Οι γονείς μου έφυγαν γιατί είχαν κάνει μια κόρη»
«Οι γονείς μου πήραν την δύσκολη απόφαση να φύγουν από τη χώρα τους διότι κάνανε μια κόρη και είδαν ότι δεν πρέπει αυτή η κόρη να μεγαλώσει κάτω από τέτοιες συνθήκες και τέτοια καταπίεση στο Ιράν. Δεν διώκονταν από το καθεστώς. Απλά βλέπανε τις συνθήκες στα σχολεία. Μαντήλες υποχρεωτικές, την πλύση εγκεφάλου που προσπαθούσαν να κάνουν στο σχολείο».
«Στο σχολείο μάθαμε να φωνάζουμε “θάνατος στην Αμερική”»
«Τα πρωινά πριν πάμε στις τάξεις μας υποχρεώνανε να λέμε, να φωνάζουμε κιόλας δυνατά: “Θάνατος στην Αμερική, θάνατος στο Ισραήλ, θάνατος στην Αγγλία”. Παιδάκια δηλαδή έξι χρονών φωνάζαν “θάνατος στην Αμερική”. Από εκεί ξεκινάει η πλύση εγκεφάλου».
Η μαντήλα από την παιδική ηλικία
«Η μαντήλα στα σχολεία μπαίνει από έξι ετών. Γίνεται υποχρεωτική έξω στους δρόμους από εννέα χρονών. Ήμουνα ένα παιδάκι που ξαφνικά από εκεί που φορούσα τι-σερτ και τζινάκι, την πρώτη μέρα του σχολείου φόρεσα μια στολή για πρώτη φορά. Δεν ήξερα πώς πρέπει να παίζω όταν φοράω αυτή τη στολή, όταν φοράω αυτή τη μαντήλα. Είναι σαν να αλλάζεις χαρακτήρα ξαφνικά».
«Η καθημερινότητα χωρίζεται σε δύο κόσμους»
«Η καθημερινότητα της Ιρανής γυναίκας χωρίζεται σε δύο κόσμους. Ο κόσμος της όταν είναι στο σπίτι με τους φίλους της και ο κόσμος ο εξωτερικός, που είναι η αστυνομία των ηθών, το καθεστώς. Αλλάζει τελείως χαρακτήρα ο άνθρωπος. Στο σπίτι μέσα τα πράγματα είναι φυσιολογικά. Όταν βγαίνουν έξω βάζουν μια μάσκα και ζούνε όπως τους λέει το καθεστώς».
«Δεν θα σταματήσω να μιλάω»
«Έχουν ξεκινήσει τηλεφωνικές απειλές. Από άγνωστα νούμερα. Μου λένε ότι πρέπει να σταματήσω να μιλάω. Αλλά πραγματικά πιστέψτε με, μπροστά σε αυτό το κακό που έχουνε κάνει στον λαό του Ιράν, το να απειλήσουν εμένα είναι το λιγότερο. Δεν θα σταματήσω να μιλάω γι’ αυτούς γιατί αυτός ο λαός δεν έχει φωνή».
«Σε όσους στη Δύση καταδικάζουν την επέμβαση…»
Η συζήτηση έφτασε και στην πολιτική στάση που κρατούν κόμματα της Δύσης απέναντι στις εξελίξεις στο Ιράν. «Θα ήθελα πάρα πολύ να μας δώσουν μια λύση. Λένε ότι η λύση πρέπει να έρθει από τον ιρανικό λαό. Αλλά όταν ο κόσμος βγαίνει στους δρόμους παίρνει ως απάντηση σφαίρες».
Για την ίδια, το πρόβλημα είναι ότι η κοινωνία βρίσκεται απέναντι σε ένα σύστημα εξουσίας με πολύ μεγαλύτερη δύναμη. «Πώς να βγουν ενενήντα εκατομμύρια άνθρωποι στους δρόμους όταν απέναντί τους έχουν τανκς και όπλα;».
«Στο Ιράν μπορεί να παντρευτεί ένα κορίτσι 9 ετών»
Η Πεϊμάνι αναφέρθηκε και στους γάμους ανήλικων κοριτσιών, υποστηρίζοντας ότι το νομικό πλαίσιο επιτρέπει γάμους σε πολύ μικρές ηλικίες. «Εφόσον συμφωνούν οι οικογένειες, μπορεί να παντρευτεί μια κοπέλα εννιά χρονών, ένα κοριτσάκι εννιά χρονών. Δεν υπάρχει κάποιος περιορισμός στην ηλικία του άντρα. Δηλαδή μπορεί ένας άντρας εξήντα χρονών να παντρευτεί ένα κοριτσάκι εννέα ετών».
Όπως λέει, μετά από μια ηλικία η συγκατάθεση των γονιών παύει να είναι απαραίτητη. «Μετά τα δεκατρία μπορεί να το κάνει και μόνη της. Αλλά το “μόνη της” είναι σχετικό. Καμία κοπέλα δεν θέλει στα δεκατρία της να παντρευτεί έναν εξηνταπεντάχρονο».
«Σε περίπτωση βιασμού χρειάζονται δύο άντρες μάρτυρες»
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο νομικό πλαίσιο για τον βιασμό. «Σε περίπτωση βιασμού ο νόμος λέει ότι δύο ενήλικες άντρες πρέπει να ήταν εκεί και να το επιβεβαιώσουν. Κάτι το οποίο είναι σχεδόν αδύνατον να συμβεί».
Όπως λέει, αν δεν υπάρξουν μάρτυρες, η γυναίκα μπορεί να θεωρηθεί υπεύθυνη. «Η γυναίκα μπαίνει στη θέση ότι αυτή φταίει που έβαλε τον εαυτό της σε μια τέτοια κατάσταση. Έχουμε περιπτώσεις που ακόμα και την κρεμάσανε επειδή κατήγγειλε ότι τη βίασε κάποιος υψηλόβαθμος του καθεστώτος».
Αλκοόλ και καθημερινότητα: «Ακόμη και θανατική ποινή»
Η ζωή των πολιτών, όπως λέει, χωρίζεται σε δύο κόσμους. «Η καθημερινότητα της Ιρανής γυναίκας χωρίζεται σε δύο κόσμους: ο κόσμος του σπιτιού και ο κόσμος έξω, όπου υπάρχει η αστυνομία των ηθών και το καθεστώς.» Στο σπίτι, σύμφωνα με την ίδια, οι άνθρωποι προσπαθούν να ζήσουν όσο πιο φυσιολογικά γίνεται. «Οι άνθρωποι έχουν μάθει ακόμη και να φτιάχνουν κρασιά στα σπίτια τους για να μπορούν να πίνουν με το φαγητό τους ή να κάνουν πάρτι γενεθλίων».
Ωστόσο, η κατανάλωση αλκοόλ δημόσια μπορεί να έχει βαριές συνέπειες. «Αν πιουν αυτό το αλκοόλ δημόσια, ακόμη και θανατική ποινή μπορεί να τους περιμένει».
