Ακραία φαινόμενα σαρώνουν το Νότιο Ημισφαίριο με την έναρξη του 2026, καθώς ρεκόρ θερμοκρασιών και εκτεταμένες πυρκαγιές πλήττουν περιοχές από την Αργεντινή έως την Αυστραλία και τη Νότια Αφρική. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι οι συνθήκες ενδέχεται να επιδεινωθούν, παρά την ψυκτική επίδραση του φαινομένου La Niña.
Τον Ιανουάριο, ένας πρωτοφανής θερμικός θόλος σκέπασε την Αυστραλία, ανεβάζοντας τις θερμοκρασίες έως τους 50°C στο Port Augusta και το Andamooka της Νότιας Αυστραλίας, σύμφωνα με τη NASA και το Μετεωρολογικό Γραφείο της χώρας. Ήταν ο τέταρτος θερμότερος Ιανουάριος από το 1910, ενώ στη Χιλή οι πυρκαγιές προκάλεσαν τον θάνατο 21 ανθρώπων και στη Νότια Αφρική καταγράφηκε η σοβαρότερη περίοδος πυρκαγιών της τελευταίας δεκαετίας.
Τα ακραία φαινόμενα σημειώνονται ενώ ο πλανήτης επηρεάζεται από τη La Niña, η οποία συνήθως προκαλεί χαμηλότερες θερμοκρασίες στο Νότιο Ημισφαίριο. Το φαινόμενο ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2024, ωστόσο σε πολλές περιοχές οι θερμοκρασίες φτάνουν σε πρωτόγνωρα επίπεδα.
«Ο αντίκτυπος της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής επισκιάζει τη φυσική μεταβλητότητα», δήλωσε ο κλιματολόγος Theodore Keeping από το Imperial College του Λονδίνου και την ερευνητική ομάδα World Weather Attribution. «Καθώς κινούμαστε προς μια ουδέτερη ή ακόμη και μια φάση El Niño, μπορούμε να αναμένουμε περαιτέρω αύξηση των περιστατικών ακραίας ζέστης παγκοσμίως».
Ανάλυση της World Weather Attribution κατέδειξε ότι η κλιματική αλλαγή έκανε το κύμα καύσωνα στην Αυστραλία πέντε φορές πιο πιθανό, προσθέτοντας περίπου 1,6°C στις μέγιστες θερμοκρασίες. Από τις 5 έως τις 10 Ιανουαρίου, η Μελβούρνη και το Σίδνεϊ ξεπέρασαν τους 40°C, βιώνοντας το σοβαρότερο θερμικό επεισόδιο μετά το Μαύρο Καλοκαίρι του 2019-20.
Στη Χιλή, οι πυρκαγιές που ξέσπασαν στα μέσα Ιανουαρίου στοίχισαν τη ζωή σε τουλάχιστον 21 άτομα και ανάγκασαν περισσότερους από 50.000 κατοίκους να εγκαταλείψουν τις περιοχές Biobío και Ñuble. Περίπου το 80% της Punta de Parra, μιας παράκτιας πόλης περιτριγυρισμένης από λόφους και δάση, καταστράφηκε ολοσχερώς.
Ο Πρόεδρος Gabriel Boric κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης και ανέπτυξε στρατιωτικές δυνάμεις, ενώ τοπικοί αξιωματούχοι επέκριναν την καθυστερημένη αντίδραση της κυβέρνησης.
Στη Νότια Αφρική, η Επαρχία Western Cape αντιμετωπίζει πυρκαγιές από τον Οκτώβριο, με περίπου 132.000 εκτάρια να έχουν ήδη καταστραφεί. Πρόκειται για τη χειρότερη περίοδο πυρκαγιών από το 2015. Ο Επαρχιακός Πρωθυπουργός Alan Winde ζήτησε να κηρυχθεί εθνική καταστροφή, ώστε να εξασφαλιστεί πρόσβαση σε έκτακτη χρηματοδότηση. Οι προβλέψεις δείχνουν ότι οι συνθήκες πυρκαγιών μπορεί να παραμείνουν έως τον Μάιο του 2026.
Οι επιστήμονες προβλέπουν ότι το 2026 οι παγκόσμιες θερμοκρασίες θα μπορούσαν να ανέβουν περίπου 1,46°C, σηματοδοτώντας τον τέταρτο συνεχόμενο χρόνο που ξεπερνούν το όριο των 1,4°C. Σύμφωνα με τον Adam Scaife, επικεφαλής προβλέψεων στη μετεωρολογική υπηρεσία του Ηνωμένου Βασιλείου, η La Niña αναμένεται να εξασθενήσει στις αρχές του έτους, αυξάνοντας τις πιθανότητες εμφάνισης του El Niño αργότερα μέσα στο 2026.
«Εάν ένα ισχυρό El Niño αναπτυχθεί γρήγορα το 2026, υπάρχει ακόμα πιθανότητα αυτός ο χρόνος να σημειώσει νέο ρεκόρ», υπογράμμισε ο Scaife.
