Προστατευμένη σε ειδική γυάλινη προθήκη στο ισόγειο του κτιρίου Διοίκησης του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών βρίσκεται από το 2001 η Ιερή Ελιά, ή αλλιώς Ελιά του Πλάτωνα. Η ρίζα του δέντρου, όμως, που βρισκόταν στην Ιερά Οδό, αφαιρέθηκε από λαθροϋλοτόμους στις 6 Ιανουαρίου. Πρόκειται για το δέντρο, κάτω από το οποίο εικάζεται ότι δίδασκε ο Πλάτωνας τον 5ο αιώνα π.Χ.
Οπως είπε στα «ΝΕΑ» ο πρύτανης του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Κωνσταντίνος Φεγγερός, το μεγαλύτερο τμήμα του μετά «το… “ατύχημα” που είχε, όταν ένα λεωφορείο το 1976 προσέκρουσε πάνω του και έσπασε τον κορμό του, διασώθηκε από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο. Το πήρε λόγω της ιστορικής του σημασίας για να το διατηρήσει».
Ο σπασμένος κορμός της ελιάς αρχικά φυλασσόταν σε αποθήκη του Γεωπονικού Πανεπιστημίου. Οι υπεύθυνοι όμως, όπως τόνισε ο σημερινός πρύτανης, φρόντισαν, σε συνεργασία με το υπουργείο Πολιτισμού, να γίνουν ενέργειες για τη συντήρησή του. Εγινε δε ειδική ραδιομελέτη για να διαπιστωθεί από πότε χρονολογείται. Η έρευνα έδειξε ότι ήταν υπεραιωνόβιο, αλλά χωρίς να γίνει ακριβής χρονολόγηση.
Το σημείο όπου βρισκόταν το δέντρο έως το 1976 ήταν στο νότιο κράσπεδο της Ιεράς Οδού, δίπλα στο εργοστάσιο της Αθηναϊκής Χαρτοποιίας. Ηταν προστατευμένο με ένα πρόχειρο κιγκλίδωμα. Η στάση του ΟΑΣΑ που βρίσκεται δίπλα στο σημείο έχει πάρει το όνομά της από το υπεραιωνόβιο δέντρο: στάση Ιερή Ελιά.
Ενα από τα πιο ανθεκτικά δέντρα είναι η ελιά, σύμφωνα με τους επιστήμονες. Μπορεί να αντέξει και χιλιετίες, όπως λένε. «Και αυτό διότι η ελιά έχει την ιδιότητα να αναβλαστάνει ακόμα κι αν έχει ξεραθεί ο κορμός της, είτε από τη βάση του κορμού είτε από τη ρίζα» λέει στα «ΝΕΑ» ο αναπληρωτής καθηγητής στο εργαστήριο δενδροκομίας (τμήμα φυτικής παραγωγής) του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών Σταύρος Βέμμος. Αιωνόβιες ελιές υπάρχουν σε πολλά μέρη της Ελλάδα: στην Κρήτη, στην Καλαμάτα, στην Κέρκυρα, στην Κυνουρία, αναφέρει. Τονίζει όμως ότι είναι δύσκολο να προσδιοριστεί η ηλικία μιας ελιάς και να πούμε ποια είναι η πιο παλιά.
ΣΗΜΕΙΟ ΞΕΝΑΓΗΣΗΣ ΤΟ 1920. Αναφορά στην Ελιά του Πλάτωνα κάνει στο «Φυτολογικόν Λεξικόν» του 1914 ο γεωπόνος Παναγιώτης Γεννάδιος. Γράφει ότι στην Αθήνα συναντάμε πολλά ελαιόδεντρα που οι κορμοί τους αριθμούν πολλών αιώνων ζωή. «Τέτοια είναι βεβαίως και η έξω από την Αθήνα και επί της Ιεράς Οδού ευρισκομένη γηραιά ελιά, η οποία κατά την αμφιβόλου ακριβείας παράδοση των αυτοχθόνων Αθηναίων φυτεύθηκε κατά την εποχή του Περικλή ή του Πλάτωνα». Ο λογοτέχνης – ιστοριοδίφης Δημήτρης Καμπούρογλου γράφει στο βιβλίο του «Ο αναδρομάρης της Αττικής» ότι από τη δεκαετία του 1920 η ελιά του Περικλέους «την οποία μετονόμασαν σε ελιά του Πλάτωνα» αποτελεί αξιοθέατο και οι ξεναγοί οδηγούν τους ξένους στο σημείο.
Τι λέει ο πρύτανης
Σύμφωνα με τον πρύτανη του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών Κωνσταντίνο Φεγγερό, το κομμάτι του κορμού που αφαιρέθηκε την 6η Ιανουαρίου ανήκε στην Ελιά του Πλάτωνα, αλλά δεν ήταν τόσο μεγάλο όσο ακούστηκε
Σχόλια
