Τι δουλειά έχει ένα ιερό τέρας σε µια έκθεση σύγχρονης τέχνης;
Δεν είναι η µοναδική έκπληξη που επιφυλάσσει η µεγαλύτερη εικαστική διοργάνωση του πλανήτη για φέτος, µε ρεκόρ συµµετοχών, µεγάλα ονόµατα και νέους καλλιτέχνες, αλλά κι ένα δανέζικο περίπτερο µε άρωµα Ελλάδας
Χλιδάτα γιοτ και συλλέκτες που κυκλοφορούν ως Τζέιµς Μποντ τηςτέχνης. Η τελευταία λέξη της σύγχρονης εικαστικής σκηνής δίπλα σε εθνικά περίπτερα µε άρωµα πρώιµου 20ού αιώνα. Μεγάλα ονόµατα, όπως ο Κριστιάν Μπολτάνσκι, δίπλα σε ιεράτέρατα, όπως ο Τιντορέτο.
Και εκατοντάδες ακόµη µικρές και µεγάλες εκθέσεις σε κάθε γωνιά – ακόµη και σε πλεούµενα. Είναι η εικόνα που σε λίγες µέρες θα έχει η Βενετία, καθώς ο χρόνος µετρά ήδη αντίστροφα για τη µεγαλύτερη και σηµαντικότερη εικαστική διοργάνωση του πλανήτη: την Μπιενάλε, που φέτος γιορτάζει την 54η διοργάνωση µε θέµα «Illuminations».
Ογδόνταεννέα χώρες – αριθµός-ρεκόρ για την Μπιενάλε, αν σκεφτεί κάποιος ότι το 1991 συµµετείχαν µόλις 61 – θα απλώσουν τα έργα τους στα 28 εθνικά περίπτερα στα Giardini (τους κήπουςδηλαδή της Βενετίας) στην Αρσενάλε (το τέραστιο νεώριο του 16ου αιώνα), αλλά και σεδεκάδες ακόµησηµεία µέσα στην πόλη των δόγηδων, µε την Ανδόρα, τηΣαουδική Αραβία, το Μπανγκλαντές και την Αϊτή να κάνουν επίσηµη πρώτη, άλλες χώρες όπωςη Ινδία και η Ζιµπάµπουε να επιστρέφουν έπειτα από πολυετή απουσία, µε το Κονγκό να επανεµφανίζεται ύστερα από 43 χρόνια. Και τοΜπαχρέιν µε τον Λίβανο να δηλώνουν αρχικά συµµετοχή και µετά να αποσύρονται.
Μπιενάλε θα µπορούσε να µη σηµαίνει διετία – διότι κάθε δύο χρόνια γίνεται η διεθνής εικαστική έκθεση – αλλά παγκοσµιοποίηση. ∆ιότι πώς αλλιώς να εξηγηθεί το γεγονός ότι η Αυστραλία εκπροσωπείται από τον αιγύπτιο γλύπτη Χάνι Αρµάνιους; Το ότι η ∆ανία κατάφερε ναχωρέσει στο περίπτερό της 18 καλλιτέχνες ηλικίας από 29 έως77 ετών που κατάγονται από την Κίνα έως τις ΗΠΑ και από την Τσεχία έως την Ελλάδα – ο δικός µας Στέλιος Φαϊτάκης κι όλο αυτό υπό την επιµέλεια της επίσης Ελληνίδας Κατερίνας Γρέγου; Και ότι το Ιράκ συµµετέχει µε έξικαλλιτέχνες που ζουναπό τη Ρώµη έως το Ντένβερ;
Αστραφτερά ονόµατα βεβαίως δεν θα µπορούσαν να λείπουν. Κι αν την προηγούµενη φορά το βραβείο – όχι όµως και την παράσταση – «έκλεψε» ο Αµερικανός Μπρους Νάουµαν, φέτος τα βλέµµατα αναµένεται να κλέψει το γαλλικό περίπτερο µε τα έργα ενός από τουςσηµαντικότερους εν ζωή καλλιτέχνες, του 65χρονου Κριστιάν Μπολτάνσκι. Τα φώτα πιστεύεται ότι θα προσελκύσει και η Βρετανία µε τον Μάικ Νίλσον – γνωστό για τις µεγάλης κλίµακας εγκαταστάσεις του – καθώς έχειυπάρξει δύο φορές υποψήφιος για το Βραβείο Τέρνερ, ενώ έχει συµµετάσχει και στην Μπιενάλε του 2001 σε οµαδική έκθεση.
Και µέσα στην τελευταία λέξητης σύγχρονης τέχνης θα δώσει το «παρών» και ο εκ των κορυφαίων του 16ου αιώναΤιντορέτο µε τρία έργατου, στην έκθεση πουαποτελεί τον δεύτερο βασικό άξονα της Μπιενάλε,τη µεγάλη θεµατικήέκθεση που απλώνεται στην Αρσενάλε και στο κεντρικό περίπτερο των Κήπων και την οποία φέτος επιµελείται η ιστορικός τέχνης Μπάις Κάριγκερ προσκαλώντας 83 καλλιτέχνεςαπό όλο τον κόσµο.
Ανάµεσά τους 32 καλλιτέχνες γεννηµένοι µετά το 1975 και 32 γυναίκες.
Τι γυρεύει λοιπόν ο Τιντορέτο στο παζάρι; Είναι µοντέρνος, υποστηρίζουν οι διοργανωτές. Σπάει τους κανόνες. Αποτελεί τον σύνδεσµο ανάµεσα στο παλιό πρόσωπο της Βενετίας, εκεί όπου γεννήθηκαν µερικά από τα σπουδαιότερα έργα της Ιστορίας της Τέχνης, και το εντελώς σύγχρονο. Γι’ αυτό και η Ακαντέµια θα αποχωριστεί το αριστούργηµα του σπουδαίου µανιεριστή «Κλοπή της σορού του Αγίου Μάρκου».
Τα περίεργα δεν θα λείψουν ούτε από τη φετινή διοργάνωση. Η Γερµανία κατεβαίνει µε τον Κριστόφ Σλίνγκενσιφ, που πέθανε πριν από λίγους µήνες σε ηλικία 49 ετών από καρκίνο του πνεύµονα, χωρίς να έχει ολοκληρώσει τα σχέδιά του για το τι θα δείξει στην Μπιενάλε κι ενώ η επιλογή τουόσο ζούσε χαρακτηρίστηκε από τον µεγάλοτης γερµανικής ζωγραφικής Γκέρχαρντ Ρίχτερ«σκάνδαλο», καθώς ο Σλίνγκενσιφ ήταν γνωστός ως σκηνοθέτης και όχι ως εικαστικός δηµιουργός.
INFO
54η Μπιενάλε Βενετίας από 4 Ιουνίου έως 27 Νοεµβρίου. Ιντερνετ: http://www.
labiennale.org
Το ελληνικό περίπτερο
Το µέσα… έξω σχεδιάζει να φέρει η ελληνίδα εικαστικός ∆ιοχάντη που θα εκπροσωπήσει τη χώρα µας στο βυζαντινότροπο εθνικό µας περίπτερο. Η εκ των πρωτοπόρων καλλιτέχνιδων στην τέχνη τοπίου, που αναγνωριστεί διεθνώς, θα ντύσει το περίπτερο µε οικοδοµικά υλικά, λες και είναι έτοιµο για ανακαίνιση. Για να φτάσει δε στο εσωτερικό, ο επισκέπτης θα περνά από ένα κανάλι για να ανακαλύψει έναν κόσµο πλασµένο από φως. «∆ιαµορφώνω την εξωτερική και εσωτερική εικόνα του περιπτέρου, έτσι που έργο και κτίσµα γίνονται ένα. Εκτός από τις παρεµβάσεις που κάνω in situ, το νερό, ο ήχος και το φως έχουν πρωταρχικό ρόλο στο έργο», λέει η ∆ιοχάντη. «Η εγκατάσταση της ∆ιοχάντης εκφράζει την ευρωπαϊκή αλλά και την παγκόσµια πολιτική κατάσταση», εξηγεί η επιµελήτρια του φετινού ελληνικού περιπτέρου Μαρία Μαραγκού. «Και βέβαια την Ελλάδα του σήµερα, της ύφεσης και του ∆ιεθνούς Νοµισµατικού Ταµείου. Ο τόπος φωτός που ζει στο σκότος και την παρακµή, ηθεληµένα ή άθελα, ελπίζοντας στην πνευµατική και κοινωνικοπολιτική ανοικοδόµηση».
