«ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ ΕΝΟΣ ΟΛΟΚΛΗΡΟΥ ΛΑΟΥ»

Ο τρόπος με τον οποίο ο Γιώργος Σεφέρης «διάβασε» τα «Απομνημονεύματα» νομιμοποιεί τις μοντερνιστικές αισθητικές αρχές, προβάλλοντάς τες στον πρωτομοντερνιστή Μακρυγιάννη που η ίδια κατασκευάζει. Αυτή η ταύτιση επιτρέπει όμως και την οικειοποίηση της εθνικής αξίας του μακρυγιαννικού έργου. Κρυπτογραφώντας τη «συνείδηση ενός ολόκληρου λαού», ο λόγος του Μακρυγιάννη καθρεφτίζει συγχρόνως το γνήσιο λαϊκό ήθος, τη συλλογική σοφία της ελληνικής αρχαιότητας και την εκφραστική αναζήτηση του σύγχρονου καλλιτέχνη. Μετατρέποντας την αισθητική επικύρωση του Μακρυγιάννη σε πολιτική δικαίωση και, συγχρόνως, προτείνοντας τον στρατηγό ως αναδρομικό πρότυπο για τους συγγραφείς της «γενιάς του ΄30», ο Σεφέρης προβάλλει τον ηρωισμό της εναγώνιας εκφραστικής αναζήτησης ως ισότιμο και παράλληλο με εκείνον που διαδραματίζεται στο κοινωνικό, στο πολιτικό ή και στο πολεμικό πεδίο.