ΑΝ ΤΟ ΚΑΛΟΣΚΕΦΤΕΙΤΕ, ΣΠΑΤΑΛΑΜΕ
ΤΟΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΧΡΟΝΟ
ΤΗΣ ΕΝΗΛΙΚΗΣ ΖΩΗΣ ΜΑΣ ΣΤΟΙΧΕΙΩΜΕΝΟΙ ΑΠΟ ΤΙΣ ΜΝΗΜΕΣ
ΤΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝΤΟΣ ΚΙ ΕΓΚΛΩΒΙΣΜΕΝΟΙ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ (ΣΥΝΗΘΩΣ ΑΝΕΚΠΛΗΡΩΤΕΣ) ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΥΠΑΡΧΕΙ ΟΜΩΣ ΜΙΑ ΗΛΙΚΙΑ, Η ΠΑΙΔΙΚΗ, ΟΠΟΥ ΒΙΩΝΟΥΜΕ ΤΟΝ ΧΡΟΝΟ ΩΣ ΑΕΝΑΟ ΠΑΡΟΝ- ΚΑΙ ΣΕ ΑΥΤΗΝ ΑΚΡΙΒΩΣ ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΙ, ΓΙΑ ΝΑ ΑΝΤΛΗΣΕΙ ΔΥΝΑΜΗ, Ο ΒΑΣΙΛΗΣ Χ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ
Eκτός από τον «διττό» κεντρικό ήρωα- τον Παίδα και τον Μεσήλικο Βασίλειο Βουλγαροκτόνοπου έχει όνομα, αν και δανεικό από ένα παιδικό- ιστορικό μυθιστόρημα (τον Καιρό του Βουλγαροκτόνου της Δέλτα), οι υπόλοιποι ήρωες αναφέρονται περιφραστικά, μαρκαρισμένοι στη μνήμη του κεντρικού ήρωα από ένα χαρακτηριστικό ή μια ιδιότητα: η Συμπαθής Και Πάντα Χαρούμενη Ιδιαιτέρα, ο Παλιός Γνώριμος Διευθυντής, ο Παλιός Μου Φίλος, η Φίλη Με Το Καθαρό Μυαλό και τα Λιγωμένα Μάτια, ο Κομμουνιστής Μπέκος, η Πηγή Ανεξάντλητων Πληροφοριών Βοηθός Πλύστρα Κυριακούλα, ο Φαλακρός Και Πρήχτης Πελάτης από τα Γιαννιτσά, η Κοπέλα Που Ερωτεύτηκα Και Παντρεύτηκα κ.ο.κ. Με αυτήν την ιδιότυπηινδιάνικη, θα λέγαμεονοματοδοσία, ο Κωνσταντίνου τοποθετεί τις απαραίτητες σημαδούρες στον βίο του κεντρικού του ήρωα κι απαλλάσσεται από κάθε άλλη ανάγκη ψυχογραφίας: οι άνθρωποι- στα μάτια του ήρωα- δεν είναι παρά μια σειρά από στίγματα. Ανεξίτηλα. Η αφήγηση εκτυλίσσεται σε δύο χρόνους. Στο ασφυκτικό παρόν- κατά τη διάρκεια ενός κρίσιμου για τον Μεσήλικος Βασίλειο Βουλγαροκτόνο τετραώρου- και στη Δράμα του 1951, όπου κυριολεκτικά αλωνίζει ο Παις. Ο Μεσήλικος είναι ένας επιχειρηματίας με πρόσφορες δύο κακές λύσεις για την εταιρεία του, από τις οποίες πρέπει να έρθει οσονούπω αντιμέτωπος με τη λιγότερο ή την περισσότερο κακή: «Αν η απάντηση (της Τράπεζας Επαγγελματικής Πίστεως) ήταν θετική, έχανα τον έλεγχο της εταιρίας μου. Αν ήταν αρνητική, έμπαινα στο ναρκοπέδιο της συρρίκνωσης μέχρι το σβήσιμο του κεριού». Με ένα εντυπωσιακό σλάλομ απόγνωσης ανάμεσα στην Τράπεζα Επαγγελματικής Πίστεως, την Αμερικανική Τράπεζα και τα γραφεία της εταιρείας του στη Σίνδο, λίγο έξω από τη Θεσσαλονίκη, ο Μεσήλικος Βασίλειος Βουλγαροκτόνος δίνει τη Μητέρα Όλων των Μαχών- εξοικειωμένος από τα διαβάσματά του με τη στρατιωτική στρατηγική- και γνωρίζει πως είναι αδύνατον να τη σκαπουλάρει αβρόχοις ποσίν: «Θέλεις δεν θέλεις, δεν μπορείς να συμμετάσχεις στην ανοιξιάτικη μάχη του Κουρσκ δίχως να λασπώσεις τις μπότες σου».

Στον χρονικό αντίποδα, στη μετακατοχική- μετεμφυλιακή Δράμα, ο επτάχρονος Παις Βασίλειος Βουλγαροκτόνος βιώνει όλα τα μυθεύματα- είτε από αναγνώσματα είτε από σπερμολογίες- ωσεί αληθινά. Ο Ιβανόης του Γουόλτερ Σκοτ είναι αληθινός, ακόμη και το Ταξίδι στο Κέντρο της Γης είναι αληθινό- εξ ου και δεν θεωρεί σκόπιμο να ενημερώσει τον φίλο του Σαββούλη Πόντιο Που Τον Έλεγαν Και Γάτο ότι ήταν αποκύημα φαντασίας του Ιούλιου Βερν (με απρόβλεπτες, όπως θα μάθουμε αργότερα, επιπτώσεις παιδικής αντεκδίκησης). Στο φαντασιακό μπλέντερ του Παίδα περίβλεπτο θεωρείο τρόμου κατέχουν τόσο οι «Πράσινοι Βούλγαροι» πρώην κατακτητές όσο και οι «Κόκκινοι Ελασίτες» πρώην συμμορίτες. Μολονότι φασίστες οι πρώτοι, κουκουέδες (κατά κύριο λόγο στον εμφύλιο) οι δεύτεροι, ο Παις τους ταυτίζει, τους απεχθάνεται και τους φοβάται εξίσου- όπερ και δυσκολεύεται να κατανοήσει πώς ο Κομμουνιστής Μπέκος, που φημολογείται ότι θα εκτελεστεί, μπορεί να είναι ο κουμπάρος των γονιών του. Θα μπορέσει ο Παις να παρακολουθήσει την εκτέλεση; Μήπως θα καταφέρει και να την αποτρέψει;