Ηθικισμός και διαφθορά

«Η χώρα μας αν δεν είναι η πρώτη, είναι σίγουρα από τις πρώτες στην Ευρώπη σε νόμους και μέτρα υπέρ της ηθικής (ενίοτε ονομάζεται διαφάνεια) και κατά της διαφθοράς. Σχεδόν τα πάντα τα αντιμετωπίζουμε με την ηθική τους διάσταση. Θα νόμιζε κανείς ότι είμαστε οι πιο ηθικοί άνθρωποι στον πλανήτη. Παράλληλα όμως, κατέχουμε υψηλή θέση στην ευρωπαϊκή διαφθορά. Τούτες τις μέρες μένουμε- πάλι- άναυδοι μπροστά στους ποταμούς αποκαλύψεων για παπάδες και δικαστικούς. Συγκλονιστικές αποκαλύψεις για ναρκωτικά, μαστροπεία, αυθαίρετες βίλες κ.λπ. Οργή ηθικιστών στα τηλεοπτικά παράθυρα. Αυστηρά μέτραπάλι- για κάθαρση και αποκατάσταση της ηθικής. Πρώτοι στον ηθικισμό, πρώτοι στη διαφθορά. Δεν πρόκειται για παράδοξο. Ο ηθικισμός συμβάδιζε πάντα με τον αυταρχισμό και τη διαφθορά. Η ηθικολογική νομοθεσία της ποτοαπαγόρευσης στις ΗΠΑ παρήγαγε μαφίες. Η απαξίωση των πολιτικών, λόγω της επιχείρησης “καθαρά χέρια” στην Ιταλία, ανέδειξε τον Μπερλουσκόνι… Ηθικισμός και διαφθορά συνιστούν ανέκαθεν δομικά χαρακτηριστικά της κοινωνίας μας. Η ηθική λάσπη μπερδεύεται με την πραγματική διαφθορά σ΄ ένα χαρμάνι όπου το ένα δυσκολεύεται να ξεχωρίζει από το άλλο […] Στο καθεστώς του ηθικισμού, η καθημερινή σχέση του πολίτη με το κράτος είναι κατά κανόνα σχέση διαφθοράς: φοροδιαφυγή, διορισμός ημετέρων, λάδωμα. Ο πολίτης λαδώνει ακόμα και για να κάνει τη νόμιμη δουλειά του. Και λαδώνει τόσο περισσότερο, όσο περισσότερο αυξάνονται οι μηχανισμοί δίωξης της διαφθοράς, οι ράμπο που φτάνουν μέχρι να ελέγχουν άλλους ράμπο και το γαϊτανάκι δεν έχει τέλος. Ο ηθικισμός παράγει ανασφάλεια και ευθυνοφοβία. Από νωρίς μαθαίνει ο δημόσιος υπάλληλος να κόβει τα όποια φτερά πρωτοβουλίας που διαθέτει, αφού τα κίνητρά του μπορεί να θεωρηθούν πονηρά. Η ανασφάλεια οδηγεί στην απραξία, στο βόλεμα, στον φόβο του νεωτερισμού […] Όμως όταν η διαφθορά δεν αντιμετωπίζεται πολιτικά, αλλά ηθικολογικά (βλ. και εξεταστικές επιτροπές της Βουλής ενάντια στην εκάστοτε αντιπολίτευση), τότε επικρατούν οι επιτήδειοι “ηθικολόγοι” σκανδαλοθήρες δημοσιογράφοι, που- μέσω της χειραγώγησης της κοινής γνώμης- ωθούν στην ψήφιση περισσότερων ηθικοπλαστικών νόμων. Οι ίδιοι, βέβαια, παραμένουν ανεξέλεγκτοι ως προς το πόσο επιλεκτικές είναι οι αποκαλύψεις και οι καταγγελίες τους…. Στο καθεστώς του ηθικισμού, αναλωνόμαστε σ΄ αυτά τα θέματα, παραλείποντας τα ουσιαστικά πολιτικά, π.χ. τη φτώχεια ή το ευρωπαϊκό Σύνταγμα. Απεμπολούμε δηλαδή το δικαίωμά μας στη δημοκρατία. Η ζημιά λόγω του ηθικισμού μας είναι χωρίς αμφιβολία μεγαλύτερη από τη ζημιά λόγω διαφθοράς. Όπως έγραψε ο Κίμων Χατζημίρος, την ηθική εξυγίανση δεν την φέρνει ο ηθικισμός, αλλά η πραγματική πρόοδος και ανάπτυξη. Αυτή όμως απαιτεί μακροπρόθεσμες διαδικασίες συμμετοχής και εμβάθυνση της δημοκρατίας, όχι απλά της “διαφάνειας”. Απαιτεί μια παιδεία που αναπτύσσει το αίσθημα ατομικής και κοινωνικής ευθύνης αντί να αποτελεί προπαγανδιστικό μηχανισμό, μια εκπαίδευση που βασίζεται στην πρωτοβουλία και ελεύθερη επιλογή αντί να μηρυκάζει ιδεολογήματα (26.2.2005)» ΥΓ: Το παραπάνω απόσπασμα είναι από το βιβλίο «Αχάριστος Φωνή» του δημοσιογράφου Διονύση Γουσέτη (Εκδ. Gutenberg- Τυπωθήτω). Το βιβλίο κυκλοφόρησε πρόσφατα και αποτελεί μια συλλογή άρθρων από την ομώνυμη στήλη- παρεμπιπτόντως, μια από τις ελάχιστες στον ελληνικό Τύπο που ασχολείται με πρωτοτυπία και τόλμη με τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Ελλάδα και στον κόσμο- που εδώ και χρόνια ο Διονύσης Γουσέτης διατηρεί στην εφημερίδα «Αυγή». Ο τίτλος του βιβλίου, η επικούρεια φράση «Αχάριστος Φωνή», υποδηλώνει μια πολιτική και ηθική θέση: πως το αίτημα της προόδου προϋποθέτει να ακούμε όσα δεν είναι ευχάριστα στα αυτιά μας. Η παρουσίαση του βιβλίου θα γίνει σήμερα, ώρα 12.30, στο βιβλιοπωλείο «Ιανός», με ομιλητές τους Θάνο Βερέμη, Νίκο Δήμου, Κώστα Κάρη και Κωστή Παπαϊωάννου.

LΙΝΚ:

● www.gkapllani.com