ΚΥΡΙΑΡΧΗ ΜΟΡΦΗ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΤΟΥ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΟΥ,
ΣΤΕΝΟΣ ΦΙΛΟΣ ΤΟΥ ΤΟΛΚΙΝ ΚΑΙ ΑΠΟΛΟΓΗΤΗΣ
ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΥ, Ο Κ. Σ. ΛΙΟΥΙΣ, ΕΧΟΝΤΑΣ ΠΟΥΛΗΣΕΙ ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΑΝΤΙΤΥΠΑ ΑΠΟ ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΗΣ ΝΑΡΝΙΑ, ΕΠΑΝΕΡΧΕΤΑΙ ΣΤΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ, ΚΑΘΩΣ ΑΚΟΜΗ ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ ΤΗΣ ΣΕΙΡΑΣ ΜΕΤΑΦΕΡΕΤΑΙ ΣΤΟΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟ
Ο Πρίγκιπας Κασπιανός είναι ένα από τα επτά βιβλία που γράφτηκαν από το 1949 έως το 1954 κι αποτελούν το κλασικό πλέον έργο της λογοτεχνίας του φανταστικού, του Κλάιβ Στέιπλς Λιούις (όλη η σειρά από τον Κέδρο), Το Χρονικό της Νάρνια. Έργο με πλούσιες περγαμηνές: μεταφράστηκε σε σαράντα μία γλώσσες, πούλησε περισσότερα από 100 εκατομμύρια αντίτυπα, μεταφέρθηκε ή παρουσιάσθηκε, συνολικά ή αποσπασματικά, επανειλημμένες φορές από το ραδιόφωνο, το θέατρο, το σινεμά ή την τηλεόραση και τραγουδήθηκε από τους σύγχρονους της μουσικής ποπ. Άσκησε επίσης μεγάλη επιρροή στους μεταγενέστερους συγγραφείς του είδους και απέκτησε φανατικούς θαυμαστές αλλά και σφοδρούς επικριτές. Στους τελευταίους συγκαταλέγονται, η διάσημη συγγραφέας του Χάρι Πότερ, Τζ. Κ. Ρόουλινγκ, η οποία έχει κατηγορήσει τον Λιούις για σεξισμό (αφορμή ο αποκλεισμός από τις τελευταίες ιστορίες μίας ηρωίδας, με το επιχείρημα ότι μεγαλώνοντας δεν ενδιαφέρεται πλέον «παρά μόνο για κραγιόν, καλσόν και προσκλήσεις») αλλά και ο δημοφιλής Φ. Πούλμαν, ο οποίος επικρίνει τον Λιούις όχι μόνο για απροκάλυπτο μισογυνισμό- «δε νομίζω ότι του άρεσαν οι γυναίκες ή η σεξουαλικότητα, γενικότερα…»- αλλά και για αδικαιολόγητο ρατσισμό!
Συγγραφέας πάντως κι έργο, το οποίο δεν περιορίζεται στην παραμυθική μυθοπλασία της Νάρνια, δεν έπαυσαν να κεντρίζουν το ενδιαφέρον. Η ιδιότυπη ερωτική ζωή του Λιούις και ο όψιμος γάμος του με την Τζόι Γκρίσαμ- τη μοναδική ίσως γυναίκα με την οποία συνήψε δεσμό- ήταν το θέμα της έξοχης ταινίας, Shadowlands (Άντονι Χόπκινς, Ντέμπρα Γουίνγκερ). Η κινηματογραφική όμως μεταφορά των επτά βιβλίων της Νάρνια δεν αποδεικνύεται εξίσου επιτυχημένη.
Τα Χριστούγεννα του 2005, το «Λιοντάρι, η Μάγισσα και η Ντουλάπα» δέχτηκαν αντικρουόμενες κριτικές, αν και εξασφάλισαν χρυσά κέρδη 740 εκατομμυρίων δολαρίων. Σε λίγες μέρες βλέπουμε και στην Ελλάδα, τον «Πρίγκιπα Κασπιανό», ενώ ήδη δρομολογείται η κινηματογραφική διασκευή και των υπόλοιπων, πέντε, βιβλίων.
Όποιος σπεύσει να μιλήσει για κότα με χρυσά αυγά, μάλλον αγνοεί την ακατάβλητη γοητεία των μύθων. Γνώσεις που διέθετε ο συγγραφέας, σπουδαστής και μετέπειτα καθηγητής στην Οξφόρδη, λάτρης της ελληνικής μυθολογίας, των αρχαίων μύθων των σκανδιναβικών λαών και γνώστης των λαϊκών ιστοριών της βρετανικής και ιρλανδικής παράδοσης.
Το Χρονικό της Νάρνια είναι οι επτά σπονδυλωτές περιπέτειες μιας ομάδας παιδιών στον μυθικό χωρόχρονο της Νάρνια, «που δεν είναι χώρα Ανθρώπων.
Είναι χώρα του Ασλάν [του λιονταριούαπό μηχανής θεού] και ανήκει στα Άγρυπνα Δέντρα [που περπατούν!], στις Ορατές Ναϊάδες, στους Φαύνους και τους Σατύρους, στους Νάνους και τους Γίγαντες, στους θεούς και τους Κενταύρους, στα Ζώα που μιλούν». Χρόνος και ιστορία κυλούν με την ελευθερία του μυθικού αφηγήματος, το παρελθόν μπορεί να έπεται του παρόντος και το μέλλον να προϋπήρξε, ενώ 1.300 χρόνια στη Νάρνια ισοδυναμούν με έναν χρόνο στη Γη! Ο εχθρός είναι μια παραφθορά του ανθρώπινου είδους, με τα αναγνωρίσιμα κακά της πλεονεξίας, της ασυδοσίας, της δολιότητας, της ακόρεστης επιθυμίας για εξουσία- οι Τελμαρινοί. Αρχηγός τους, ο μοχθηρός θείος του Πρίγκιπα Κασπιανού, ο σφετεριστής της εξουσίας Μιράζ, που για πετύχει τον πλήρη αφανισμό της εδεμικής Νάρνια απαγορεύει και την… ανάμνησή της! Τις απαγορευμένες λοιπόν ιστορίες για το «χρυσό» παρελθόν, μαζί με το συμβολικό τους εκτόπισμα, θα αναλάβει να διασώσει από τη λήθη- ποιος άλλος;- ο συγγραφέας, παρεμβαίνοντας με τον Πρίγκιπα Κασπιανό την ώρα της «πιο ευγενούς αντίφασης της ιστορίας, όταν δηλαδή οι καλές δυνάμεις αποτυγχάνουν και οι κακές αναλαμβάνουν».
Αρωγοί τα τέσσερα παιδιά, που στο μυθικό παρελθόν ήταν οι παλιοί βασιλιάδες, αλλά κυρίως το λιοντάρι Ασλάν, και όλα τα συμβολικά ή αλληγορικά συμφραζόμενα, στα οποία ο εξωπραγματικός, σωτήριος ρόλος του ενδεχομένως παραπέμπει: στον Μωυσή ή σε μια θεότητα που τελικά ταυτίζεται με τον ίδιο τον Χριστό; Βαθύς γνώστης της χριστιανικής θεολογίας, ο Λιούις, που στα 15 του κήρυξε άθεο τον εαυτό του για να ασπασθεί εκ νέου τον χριστιανισμό 33 ετών, αντέκρουσε τα περί χριστιανικής αλληγορίας, λέγοντας ότι οι ιστορίες του μιλούν για την «αποκατάσταση της αληθινής θρησκείας, έπειτα από τη διαφθορά». Και υπερασπιζόμενος την παγανιστική μυθολογία- ως προπαρασκευαστικό στάδιο για τον χριστιανισμόμιλούσε για την απόλυτη αφηγηματική κυριαρχία της εικόνας στα έργα του.
Κ.Σ. Λιούις
Ο ΠΡΙΓΚΙΠΑΣ ΚΑΣΠΙΑΝΟΣ
ΜΤΦ. ΤΖΕΝΗ ΜΑΣΤΟΡΑΚΗ ΕΚΔ. ΚΕΔΡΟΣ
