Aτύχημα ή κατάρριψη…

Διαστάσεις θρίλερ – και με ενδοτουρκικές πολιτικές πτυχές – λαμβάνει η

πτώση τουρκικού F-16 προ επταετίας, στο Αιγαίο. Πολιτικοστρατιωτικοί κύκλοι

που πρόσκεινται κυρίως στην (κεμαλική) αντιπολίτευση επιχειρούν να

«αξιοποιήσουν» μια εκδοχή που θέλει το τουρκικό μαχητικό να καταρρίφθηκε από

πύραυλο ελληνικού Μιράζ 2000 κατά τη διάρκεια αερομαχίας.

H Αθήνα παρακολουθεί με προσοχή και ψυχραιμία τους χειρισμούς στην άλλη

πλευρά: εμμένει σταθερά στη θέση που διατυπώθηκε από την πρώτη στιγμή – και

από τις ΗΠΑ – ότι πρόκειται για ατύχημα (μηχανική βλάβη). Όταν προ 15ημέρου

διατυπώθηκε η εκδοχή από ελληνικό περιοδικό ότι το διθέσιο αεροσκάφος F-16

καταρρίφθηκε από ελληνικό πύραυλο μέσα στην ένταση της «εικονικής αερομαχίας»,

η κυβέρνηση επέμεινε στη θέση της μη επιβεβαιώνοντας το σενάριο του περιοδικού

«Κράμα». Το τελευταίο 48ωρο πάντως, και καθώς το θέμα «φούντωνε» στον τουρκικό

Τύπο, ο υπουργός Άμυνας κ. Γ. Παπαντωνίου υποστήριξε ότι, σύμφωνα με την

ενημέρωση που έχει από το Επιτελείο, «το περιστατικό δεν έχει καμία απολύτως

βάση». Μάλιστα, συνέδεσε την αναζωπύρωση της υπόθεσης με την έξαρση της

επιθετικότητας που εκδηλώνει το τελευταίο διάστημα στο Αιγαίο η Άγκυρα, ενώ

μίλησε και για «συντονισμένη προσπάθεια» δημιουργίας κλίματος έντασης.

Φωνές της αντιπολίτευσης

H προσπάθεια αυτή, πάντως, προκύπτει σαφώς από τα δημοσιεύματα του τουρκικού

Τύπου που φιλοξενούν δηλώσεις δύο στελεχών του σημερινού Λαϊκού

Ρεπουμπλικανικού Κόμματος (CHP) του κ. Μπαϊκάλ που αντιπολιτεύεται την

κυβέρνηση Ερντογάν. Ο τότε υφυπουργός Εξωτερικών και νυν βουλευτής του CHP κ.

Ονούρ Οϊμέν υποστηρίζει στην εφημερίδα «Vatan» ότι από την πρώτη στιγμή

υπήρχαν ενδείξεις αλλά όχι αποδείξεις για κατάρριψη.

«Δεν πρέπει να το “καταπιούμε”» τονίζει και ζητεί επιμόνως από την κυβέρνηση

Ερντογάν να καλέσει τον Έλληνα πρέσβη για ενημέρωση. Στο ίδιο μήκος κύματος

βρίσκεται και ο τότε βοηθός υφυπουργός Εξωτερικών κ. Ινάλ Μπατού, ο οποίος

ισχυρίζεται ότι το περιστατικό ήταν «δολοφονία».

Διπλωματικοί και στρατιωτικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι τα δύο – σήμερα –

στελέχη της αντιπολίτευσης με τις δηλώσεις τους επιχειρούν να αποδείξουν ότι η

κυβέρνηση των ισλαμιστών του Ερντογάν «δεν είναι όσο χρειάζεται πατριωτική και

πως δεν εκμεταλλεύεται τις “ευκαιρίες” να στριμώξει την Ελλάδα». Κι αυτό, σε

αντίθεση με την κυβέρνηση του κεμαλικού κατεστημένου (του 1996) που –

προσέξτε… – αντέδρασε τότε: Το πώς το προσπαθεί να το δείξει ο πρωτοσέλιδος

τίτλος της ίδιας εφημερίδας, ο οποίος, υπό μορφήν ερωτήματος, αφήνει να

αιωρείται ότι μπορεί να οφείλεται «σε αντίποινα» η πτώση ελληνικού Μιράζ 2000,

ένα 48ωρο μετά την πτώση του τουρκικού F-16… Δεν αναφέρει, ωστόσο, ότι το

ελληνικό αεροσκάφος κατέπεσε εξαιτίας φωτιάς στον κινητήρα του ενώ εκτελούσε

ασκήσεις εναέριας μάχης, χωρίς πυρά, με άλλα τρία ελληνικά Μιράζ 2000…

Αλληλοσυγκρουόμενες εκδοχές για το θρίλερ

Αντικρουόμενες απόψεις, που επιτείνουν το θρίλερ, δίνουν και δύο εκ των

Τούρκων πρωταγωνιστών του περιστατικού που έγινε 9 μήνες μετά τα Ίμια και ενώ

είχαν κλιμακωθεί οι προκλήσεις στο Αιγαίο λόγω επικείμενης κοινής

ελληνοκυπριακής άσκησης.

Στην αερομαχία νοτίως της Χίου ενεπλάκησαν τότε δύο τουρκικά F-16 (το ένα

διθέσιο) και δύο ελληνικά Μιράζ 2000 που έσπευσαν και τα αναχαίτισαν. Κατά τη

διάρκεια «κλειστού» ελιγμού διαφυγής του διθέσιου F-16 από βλάβη του κινητήρα

ή από ξαφνική πυρκαγιά στο σύστημα τροφοδοσίας, το τουρκικό αεροσκάφος

κατέπεσε. Ο ένας πιλότος του – ο αντισμήναρχος Οσμάν Τσιτσεκλί – χρησιμοποίησε

το αλεξίπτωτό του και διεσώθη από ελληνικό ελικόπτερο. Ο άλλος – ο σμηναγός

Νάιλ Ερντογάν – δεν κατόρθωσε να σωθεί… Στο περιοδικό «Κράμα» γράφτηκε η

εκδοχή ότι όταν επέστρεψε το Μιράζ στην Τανάγρα, διαπιστώθηκε ότι έλειπε ένας

πύραυλος Ματζίκ…

«Μας ζήτησε συγγνώμη»

Σε (προχθεσινό) δημοσίευμα της «Βατάν» ο Οσμάν Τσιτσεκλί δήλωσε μεταξύ άλλων:

«Οι Έλληνες με διέσωσαν και με μετέφεραν στη Χίο, όπου την ίδια νύχτα ο

Έλληνας πιλότος Γρίβας, ο οποίος κατέρριψε το αεροσκάφος μας, ήρθε και ζήτησε

συγγνώμη. Ανέφερε ότι είχε ξεχάσει πως το σύστημα ασφαλείας εκτόξευσης

πυραύλων βρισκόταν σε λειτουργία. Τελικά όμως καταχωρίστηκε στα πρακτικά ότι

το αεροσκάφος κατέπεσε λόγω εσφαλμένου χειρισμού».

Λέει αλήθεια; Ο τότε αρχηγός της τουρκικής Αεροπορίας, πτέραρχος ε.α. Αχμέτ

Τσορεκτσί, που μίλησε σε άλλη εφημερίδα προ ημερών, υποστηρίζει κι αυτός –

τώρα – την εκδοχή της κατάρριψης με μόνο στοιχείο το «σενάριο» που

δημοσιεύτηκε.

Αποκαλύπτει όμως ένα στοιχείο που διαψεύδει την αφήγηση του διασωθέντος

πιλότου: «Ο Τσιτσεκλί, λέει, ο οποίος είχε διασωθεί πηδώντας από το αεροπλάνο,

πέρασε σοκ λόγω του επεισοδίου και στην κατάθεσή του – σ.σ.: προσέξτε –

ανέφερε ότι δεν θυμόταν το επεισόδιο».

H αερομαχία

Χθες όμως εντελώς διαφορετική εκδοχή από τον διασωθέντα πιλότο δίνει (στη

«Χουριέτ») ο πιλότος του δεύτερου F-16 που είχε απογειωθεί μαζί με το

συντριφθέν από την αεροπορική βάση Μπαλίκεσιρ, ο σμηναγός Μουσταφά Ακμάν, ο

οποίος ήταν και ο επικεφαλής του σχηματισμού:

«Την ίδια ημέρα είχαν απογειωθεί από την αεροπορική βάση του Εσκί Σεχίρ άλλα

οκτώ αεροσκάφη F-4Ε. Ακούσαμε από το ραντάρ της Σμύρνης ότι ελληνικά αεροσκάφη

“παρενοχλούσαν” τα F-4Ε. Πήραμε εντολή να κατευθυνθούμε στην περιοχή.

Διαπιστώσαμε από τα ραντάρ μας την ύπαρξη δύο ελληνικών Μιράζ 2000. Εγώ άρχισα

να ακολουθώ το προς τον Βορρά και το άλλο αεροσκάφος το προς τον Νότο. Μεταξύ

μας – τα δύο F-16 – είχαμε απόσταση πέντε μιλίων. Στις πτήσεις αυτού του

είδους τα αεροσκάφη και των δύο πλευρών κάνουν “dog fight” (αερομαχία) και

“λοκάρονται” με τα ραντάρ τους. Σε καμιά περίπτωση όμως δεν ανοίγουν πυρ.

Ήμουν σε συνεχή επαφή μέσω ασυρμάτου με το άλλο F-16. Λίγα λεπτά αφού άρχισε

το dog fight η επαφή μας διακόπηκε. Σταμάτησα αμέσως το dog fight και

κατευθύνθηκα προς τα εκεί που βρισκόταν το άλλο F-16. Είχε πάρει φωτιά. Το

πρώτο που μου ήρθε στο νου ήταν “η έκρηξη της κύριας αποθήκης καυσίμων των

F-16” που είχε συμβεί αρκετές φορές σε αεροσκάφη αυτού του τύπου της

αμερικανικής πολεμικής αεροπορίας. Ή θα μπορούσε να είχε πάρει φωτιά ο

κινητήρας. Δεν σκέφθηκα σε καμιά περίπτωση ότι το αεροσκάφος μας είχε

χτυπηθεί. Εξάλλου και τα ελληνικά αεροπλάνα έμοιαζαν να είναι σε σύγχυση. Αν

πράγματι είχαν χτυπήσει, θα είχαν φύγει αμέσως. Είδα τον αντισμήναρχο

Τσιτσεκλί να εγκαταλείπει το αεροσκάφος χρησιμοποιώντας το εκτοξευόμενο

κάθισμά του, πράγμα που δεν μπόρεσε να κάνει ο σμηναγός Ερντογάν λόγω κάποιας

τεχνικής βλάβης ή για κάποιο άλλο λόγο».

Φάκελος «Ατύχημα»

Πού βρίσκεται η άκρη; Τι έγινε στην πραγματικότητα; Οι δύο πολεμικές

αεροπορίες έχουν κλείσει τον φάκελο με την ένδειξη «ατύχημα».

Έχει τη σημασία του, ωστόσο, να σημειωθεί ότι αυθημερόν(!) οι ΗΠΑ έσπευσαν να

πάρουν θέση για το περιστατικό. Με δήλωσή του ο τότε εκπρόσωπος του Στέιτ

Ντιπάρτμεντ κ. N. Μπερνς απέδωσε την πτώση του τουρκικού F-16 σε μηχανική

βλάβη. Επισήμανε επίσης ως θετική τη συνεργασία των ελληνικών και τουρκικών

αρχών για την περισυλλογή του Τούρκου πιλότου, ενώ ζήτησε από Ελλάδα και

Τουρκία να συζητήσουν μεταξύ τους το θέμα των παραβιάσεων…

Οι συνάδελφοι του πιλότου του ελληνικού Μιράζ 2000, Θ. Γρίβα – που είναι πλέον

εκπαιδευτής νέων χειριστών – δεν τον θυμούνται να μιλάει καθόλου για το

περιστατικό. Ενώ ο εκπρόσωπος της Αεροπορίας διέψευσε ως «χοντρό ψέμα» ότι ο

Θ. Γρίβας είχε ζωγραφίσει τότε στο ρύγχος του αεροσκάφους του την τουρκική

σημαία – ένδειξη, κατά τη «Χουριέτ», ότι αυτός κατέρριψε το τουρκικό F-16.