Μεγάλες διαστάσεις αρχίζει να παίρνει στην Ελλάδα η ηλεκτρονική απάτη,
καθώς υπολογίζεται ότι περίπου 7 εκατ. ευρώ χάθηκαν το 2002 από συναλλαγές με
κλεμμένες ή χαμένες κάρτες, αλλά και μέσω Ίντερνετ.
|
|
Μία έκπληξη με φουσκωμένο λογαριασμό και συναλλαγές που δεν είχαν κάνει
αντίκρυσαν περισσότεροι από 1.000 Έλληνες κάτοχοι πιστωτικών καρτών πέρυσι. Οι
περισσότερες περιπτώσεις αφορούσαν συναλλαγές με κλεμμένες ή πλαστές
πιστωτικές κάρτες ή με χρήση της γνήσιας κάρτας από άλλο πρόσωπο, πολλές φορές
συγγενικό. Το στοιχείο αυτό προκύπτει τόσο από τις καταγγελίες που δέχεται ο
Τραπεζικός Μεσολαβητής όσο και από τις περιπτώσεις που κλήθηκαν να
αντιμετωπίσουν οι τράπεζες, ύστερα από παράπονα πελατών τους. Τραπεζικά
στελέχη εκτιμούν ότι στα 100 ευρώ συναλλαγών που γίνονται με πιστωτικές
κάρτες, τα 11 σεντ αφορούν συναλλαγές απάτης. Έτσι, από τα 6 δισ. ευρώ που
ήταν ο συνολικός τζίρος των πιστωτικών καρτών το 2002, περίπου τα 6,6 εκατ.
ευρώ αφορούσαν συναλλαγές απάτης. Η ηλεκτρονική απάτη με πιστωτικές κάρτες
έχει πολλές μορφές. Μία από αυτές είναι η παράνομη χρήση του αριθμού της
κάρτας στο Ίντερνετ για αγορές αγαθών και υπηρεσιών. Εκτιμάται ότι το 3% της
απάτης που γίνεται με κάρτες πραγματοποιείται μέσω Ίντερνετ.
Εντυπωσιακά είναι τα στοιχεία της VISA για τις περιπτώσεις απάτης στην Ελλάδα
με κάρτες, που έχουν ως εξής:
* Το 16% αφορά περιπτώσεις με πλαστές κάρτες. Μεγάλο μέρος του ποσοστού
αυτού σχετίζεται με αντιγραφές της μαγνητικής ταινίας που υπάρχει στο πίσω
μέρος της πιστωτικής κάρτας.
* Το 39% αφορά συναλλαγές που έγιναν χωρίς την παρουσία του κατόχου της
κάρτας. Πρόκειται για περιπτώσεις αγορών που κάνουν οι πελάτες των πιστωτικών
καρτών, κατά τις οποίες δίνουν τον αριθμό της κάρτας τους είτε τηλεφωνικώς,
είτε μέσω ταχυδρομείου, είτε μέσω Ίντερνετ.
* Το 13% αφορά συναλλαγές με κλεμμένες κάρτες.
* Το 12% αφορά συναλλαγές με χαμένες κάρτες (ο κάτοχος δεν κατάλαβε ότι
την έχασε ή δεν ειδοποίησε εγκαίρως για την απώλεια ή δεν την μπλόκαρε κ.λπ.).
* Το 20% αφορά διάφορες άλλες μη νόμιμες συναλλαγές. Για παράδειγμα, ο
κάτοχος της κάρτας δεν πήγε εγκαίρως στο ταχυδρομείο να παραλάβει την κάρτα
του, αλλά την πήρε και τη χρησιμοποίησε κάποιος άλλος.
Τα στοιχεία αυτά προκύπτουν για απάτες με πιστωτικές κάρτες που εκδόθηκαν από
ελληνικές τράπεζες. Σύμφωνα με τη VISA, στην Ελλάδα οι περιπτώσεις απάτης με
κάρτες είναι λιγότερες από εκείνες στο εξωτερικό. Πρόκειται για περιπτώσεις μη
νόμιμης χρήσης πιστωτικής κάρτας τουριστών, επισκεπτών κ.λπ. στην Ελλάδα. Από
στοιχεία προκύπτει ότι οι περισσότερες περιπτώσεις αφορούν πιστωτικές κάρτες
που εκδόθηκαν στην Αγγλία, τις ΗΠΑ, τον Καναδά, τη Γερμανία και τη Γαλλία.
Οι αγαπημένοι στόχοι των χάκερ
Το site του υπουργείου Εθνικής Άμυνας δέχεται περισσότερες από 600
επιθέσεις την ημέρα. Παρόμοιο αριθμών επιθέσεων δέχονται τα site της ΕΥΠ και
του υπουργείου Δημόσιας Τάξης. Αγαπημένος στόχος των χάκερ είναι φυσικά οι
τράπεζες. Αποτελεί κοινό μυστικό ότι το 2002 χάκερ χτύπησαν το θησαυροφυλάκιο
μεγάλης ελληνικής τράπεζας και απέσπασαν περισσότερο από 1 δισ. δραχμές.
Αστυνομικοί κύκλοι εκτιμούν ότι το 2002 χτυπήθηκαν 10 ελληνικές τράπεζες και
από χάκερ του εξωτερικού. Στατιστικά όμως, σε παγκόσμιο επίπεδο, μόνο το 5%
των τραπεζών που έχασαν χρήματα από ηλεκτρονική επίθεση το γνωστοποιούν. Στην
Ελλάδα τα τραπεζικά ιδρύματα θεωρούν δεδομένο ότι περισσότερα από 2 δισ. δρχ.
θα χαθούν μέσω απάτης με πιστωτική κάρτα.
8 ΤΡΟΠΟΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΗΣ ΣΑΣ ΚΑΡΤΑΣ
1. Να υπογράφετε στο πίσω μέρος της πιστωτικής σας κάρτας αμέσως μετά
την παραλαβή της.
2. Να ενημερώνετε την τράπεζα μόλις αντιληφθείτε απώλεια της κάρτας
σας.
3. Να φροντίσετε να μην υπάρχει το ΡΙΝ της κάρτας σας σε μέρος, όπως το
πορτοφόλι σας, μαζί με την πιστωτική σας.
4. Να μη χρησιμοποιείται για κωδικό της κάρτας σας εύκολους αριθμούς
όπως η ημερομηνία γέννησής σας.
5. Να μην αποκαλύπτεται το ΡΙΝ σας σε κανέναν.
6. Να μην υπογράφετε το παραστατικό της συναλλαγής σας με το κατάστημα
αν προηγουμένως δεν ελέγξετε το ποσό για το οποίο υπογράφεται και τον αριθμό
της κάρτας που αναγράφεται
7. Να τηρείτε αρχείο των συναλλαγών σας, γιατί θα σας ζητηθεί από την
τράπεζα αν καταγγείλετε «φούσκωμα» του λογαριασμού σας.
8. Φροντίσετε να έχετε σε ασφαλές σημείο την κάρτα σας. Αρκεί μια απλή
αντιγραφή του αριθμού σας για να χρησιμοποιηθεί η κάρτα σας από άλλο χρήστη.
Τι κάνετε αν «φουσκώσει» ο λογαριασμός σας
ΜΑΝΟΣ ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗΣ, Αξιωματικός Δίωξης Οικονομικού Εγκλήματος
Περισσότερες από 10.000 καταγγελίες γίνονται κάθε χρόνο στην αρμόδια
αστυνομική αρχή για περίεργα «φουσκώματα» σε λογαριασμούς πιστωτικών καρτών.
Ωστόσο η Αστυνομία θεωρεί ότι οι περιπτώσεις που φτάνουν μέχρι την καταγγελία
αντιπροσωπεύουν μόλις το 20% των πραγματικών περιστατικών. «Ο θιγόμενος θα
έρθει σε εμάς» λέει ο αστυνόμος Μάνος Σφακιανάκης, «μόνο σε περίπτωση που
χάσει πάνω από 3.000 ευρώ». Αυτή τη στιγμή εκκρεμούν περισσότερες από 1.000
καταγγελίες κατόχων πιστωτικών καρτών προς τράπεζες.
ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΡΘΕΝΗΣ, δικηγόρος και αναπληρωτής διδάκτορας Δικαίου Ίντερνετ
«Από τη στιγμή που ο κάτοχος της κάρτας εντοπίσει «διαρροή» του λογαριασμού
του», λέει ο κ. Αναστάσιος Παρθένης, «ο πελάτης θα πρέπει να απευθυνθεί στη
τράπεζά του. Αν αποδειχθεί ότι ο ίδιος δεν έκανε τις αγορές που καταγράφονται
στο αναλυτικό σημείωμα κίνησης του λογαριασμού του, τότε θα του επιστραφούν τα
χρήματά του στο ακέραιο».
Το βάρος της ευθύνης πέφτει στον έμπορο, ο οποίος πούλησε τα είδη χωρίς να
κάνει διασταύρωση στοιχείων τού αγοραστή.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΕΝΕΡΗΣ, καθηγητής Πληροφορικής του Πολυτεχνείου
Μεγάλη προσοχή στις ηλεκτρονικές σας αγορές επισημαίνουν οι τράπεζες. Δεκάδες
καταγγελίες πολιτών κατατίθενται καθημερινά στα Αστυνομικά Τμήματα για
εικονικές αγορές προϊόντων. «Το Ίντερνετ είναι κάτι που δεν μπορεί να
ελεγχθεί», επισημαίνει ο κ. Γιάννης Βενέρης. «Στο Διαδίκτυο υπάρχουν πολλές
εταιρείες φαντάσματα που προσελκύουν με μεγάλες οικονομικές προσφορές
υποψήφιους πελάτες. Ο πελάτης, εκτός του ότι πληρώνει το αντίτιμο για ένα
προϊόν που δεν θα παραλάβει ποτέ, κινδυνεύει να πέσει θύμα κλοπής αφού είναι
δυνατή η ανάγνωση του αριθμού της κάρτας του».
ΕΛΛΑΔΑ
Χωρίς ειδική νομοθεσία γιατα διαδικτυακά εγκλήματα
Στην Ελλάδα για τα εγκλήματα που διαπράττονται στο Διαδίκτυο
εφαρμόζεται το Κοινό Ποινικό Δίκαιο, επειδή δεν υπάρχει ειδική νομοθεσία. Το
hacking, για παράδειγμα, μία από τις σοβαρότερες μορφές ηλεκτρονικού
εγκλήματος δεν τιμωρείται. Αντίθετα, στη Μεγάλη Βρετανία από το 2001 οι
hackers θεωρούνται τρομοκράτες.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες ορίζεται ως τρομοκρατία οποιαδήποτε πράξη μη
εξουσιοδοτημένης πρόσβασης σε Η/Υ. Η ποινή που επιβάλλεται στον παραβάτη είναι
έως και φυλάκιση σε ισόβια.
Πώς γίνεται η κλοπή των στοιχείων
|
|
Αν δεν έχετε πέσει θύμα κλοπής και είσαστε σίγουροι ότι κανείς δεν
γνωρίζει τον αριθμό της κάρτα σας (όχι μόνο τον ΡΙΝ αλλά και το νούμερο που
αναγράφεται πάνω σε αυτή) αλλά ο λογαριασμός σας παρουσιάζει διαρροές, ελέγξτε
αν έχετε χρησιμοποιήσει την κάρτα σας στο Διαδίκτυο. Η κλοπή χρηματικών ποσών
μέσω Ίντερνετ είναι πολύ εύκολη υπόθεση, αρκεί να διαθέτετε βασικές γνώσεις
ηλεκτρονικών. Πρόσφατα η αστυνομία εξουδετέρωσε σπείρα που έκανε αναλήψεις
σημαντικών ποσών από πιστωτικές κάρτες ανυποψίαστων πολιτών. «Στην απάτη
αυτή», λέει ο κ. Σφακιανάκης, «οι ένοχοι είχαν συνδέσει τον υπολογιστή τους με
μαγνητικό εγγραφέα, που κοστίζει μόλις 50 ευρώ. Απομαγνήτιζαν τη δική τους
κάρτα και στη συνέχεια μετέφεραν χρήματα από άλλες κάρτες, ενισχύοντας κατά
πολύ τον τραπεζικό τους λογαριασμό».
Στη Μεγάλη Βρετανία πρόσφατα εξαρθρώθηκε δίκτυο Ελλήνων φοιτητών που είχαν
σπάσει κωδικούς καρτών και τους πουλούσαν στο Διαδίκτυο. Οι βρετανικές αρχές
εκτιμούν ότι περισσότεροι από χίλιοι φοιτητές σπούδασαν χρεώνοντας ξένους λογαριασμούς.
Αντέγραψαν τον κωδικό του από την TV!
Ανώτερος αξιωματικός της Ελληνικής Αστυνομίας που υπηρετεί στη Δίωξη
Οικονομικού Εγκλήματος είχε εμφανιστεί σε τηλεοπτικό πάνελ, προκειμένου να
ενημερώσει το κοινό για τους κινδύνους του ηλεκτρονικού εγκλήματος. Έδειξε την
πιστωτική του κάρτα, για να συστήσει στους κατόχους τους να υπογράφουν
υποχρεωτικά στο πίσω μέρος της. Όταν τελείωσε η εκπομπή ακύρωσε απευθείας την
πιστωτική του κάρτα. Ωστόσο, διαπίστωσε ότι τη στιγμή που έδειξε την κάρτα
στην τηλεόραση χάκερ, σε λιγότερο από ένα λεπτό, είχαν κλέψει από την
πιστωτική του κάρτα ένα εκατομμύριο δραχμές.
ΜΕ ΚΑΡΤΕΣ – ΙΝΤΕΡΝΕΤ
Οι πιο συνηθισμένοι τρόποι απάτης
Το εγχειρίδιο της καλής ηλεκτρονικής απάτης θα μπορούσαν να εκδώσουν οι
τράπεζες, εάν συγκέντρωναν σε ένα βιβλίο τα περιστατικά που έχουν συμβεί.
Ξεκινούν από απλή κλοπή κάρτας και φτάνουν μέχρι το «σπάσιμο» κωδικών στο
Ίντερνετ και την εν συνεχεία ανάληψη χρημάτων από τραπεζικούς λογαριασμούς.
Οι πιο συνηθισμένες ηλεκτρονικές απάτες κατατάσσονται από τραπεζικά στελέχη
στις εξής κατηγορίες:
1. e-banking: Σπάσιμο κωδικών στο Ίντερνετ και άδειασμα τραπεζικών
λογαριασμών. Οι περισσότερες περιπτώσεις αφορούν σε «σπάσιμο» προφανών ή
εύκολων κωδικών. Όπως εξηγούν οι ειδικοί ορισμένοι γνωρίζουν ότι οι πιο
προφανείς κωδικοί είναι οι ημερομηνίες γέννησης και τα ονόματα αγαπημένων
προσώπων.
2. ΑΤΜ: Αναλήψεις από Αυτόματες Ταμειολογιστικές Μηχανές. Δύο είναι τα
βασικά είδη απάτης. Το πρώτο ονομάζεται «Λιβανέζικος βρόγχος». Επιτήδειοι
τοποθετούν ένα μικρό μηχανισμό μέσα στην υποδοχή του ΑΤΜ για την είσοδο της
κάρτας. Όταν εισέλθει μία κάρτα, τότε μπλοκάρεται και παρουσιάζεται ένα μήνυμα
στην οθόνη που συμβουλεύει τους κατόχους τους να επικοινωνήσουν στο τηλέφωνο
που υπάρχει δίπλα στο ΑΤΜ. Με τη διαφορά ότι ο αριθμός τηλεφώνου δεν είναι της
τράπεζας, αλλά του επιτήδειου ο οποίος ρωτά τον προσωπικό κωδικό της κάρτας.
Στη συνέχεια ο επιτήδειος πάει στο ΑΤΜ και παίρνει το μικρό μηχανάκι από την
υποδοχή του ΑΤΜ, το οποίο έχει κρατήσει την κάρτα. Τώρα μπορεί να κάνει
αναλήψεις.
Το δεύτερο είδος είναι παραλλαγή του προηγούμενου. Σύμφωνα με αυτό, το
μηχανάκι του επιτήδειου «διαβάζει» τη μαγνητική ταινία της κάρτας, με
αποτέλεσμα να μπορεί να προκύψει στη συνέχεια και μία πλαστή.
3. e mail: Λέγονται και «νιγηριανές απάτες». Κάποιος στέλνει ένα mail
λέγοντας ότι θέλει να μεταφέρει ένα μεγάλο ποσό. Στο mail αναπτύσσεται
ολόκληρη ιστορία για τους λόγους που δεν μπορεί να μεταφέρει ο ίδιος το ποσό.
Για το λόγο αυτό ζητεί τη βοήθεια τρίτου και ως αντάλλαγμα θα του δώσει ένα
ποσοστό. Εάν κάνει το λάθος ο παραλήπτης του mail και του απαντήσει θετικά,
τότε ακολουθούν και άλλα μηνύματα. Αυτός που προσπαθεί να κάνει την απάτη
σταδιακά ζητεί έναν τραπεζικό λογαριασμό του «θύματος», μετά του ζητεί
εξουσιοδότηση μέχρι… που του παίρνει τα λεφτά.
4. Δημοπρασίες μέσω Ίντερνετ. Έχουν παρατηρηθεί σε διάφορα site
δημοπρασιών να εμφανίζεται κάποιος και να πουλά ένα αντικείμενο. Οι πωλητές
του δίνουν τα χρήματα, αλλά δεν παραλαμβάνουν ποτέ το αντικείμενο…
5. Πιστωτικές κάρτες. Υπάρχουν περιπτώσεις που ορισμένοι γνωρίζοντας
τον αριθμό της πιστωτικής κάρτας και την ημερομηνία λήξης, έκαναν αγορές χωρίς
να το δικαιούνται.
