|
|
|
«Ο χορός πρέπει να είναι στενά δεμένος με τη μουσική. Ανεξαρτήτως αν τον κάνεις ως μουσική ερμηνεία, όπως τον έκανα εγώ, ή ως χορογραφία» πιστεύει και επιμένει στην άποψή της η Κυρία Ζουζού Νικολούδη
|
Οι αποχαιρετιστήριες παραστάσεις των «Χορικών» θα δοθούν μέσα στον Μάιο και
βάζουν τελεία έπειτα από απόφαση της ιδρύτριάς τους, της αρχόντισσας του
ελληνικού χορού, της Κυρίας Ζουζούς Νικολούδη, που ξόδεψε γι’ αυτά το
μεγαλύτερο κομμάτι της ζωής της και ένα μεγάλο κομμάτι της περιουσίας της.
Είναι δε καλή αφορμή για μια κουβέντα με τη γλυκύτατη Κυρία. Την συνάντησα στο
σπίτι με τον μεγάλο κήπο και τη στέγη με τα πυργάκια της Γλυφάδας. Κάποια
εγχείρηση που έκανε στο πόδι την ταλαιπωρεί ακόμα αλλά συνεχίζει, στα ογδόντα
έξι της, που τα δηλώνει ευθαρσώς, να είναι ακμαία και με το μυαλό κοφτερό. Τα
λευκά μαλλάκια της καλοχτενισμένα, το εμπριμέ πουκάμισο που αγαπάει, στο λαιμό
κρεμασμένες οι αλυσίδες της… Και το γαλάζιο βλέμμα της καθόλου θολό και
γεροντίστικο. Καθαρό και αποφασιστικό. Και πάντα παρόν αυτό το κράμα
ευγένειας, γλυκύτητας και αυστηρότητας που εκπέμπει.
Μιλούμε πρώτα για το φλέγον θέμα: την απόφασή της να διακόψει τη λειτουργία
των «Χορικών» της.
«Έχω μεγαλώσει και κουράζομαι πια. Κάθε παράσταση, ειδικά εκτός Ελλάδας, είναι
μεγάλη ταλαιπωρία για μένα. Πάντως λυπάμαι γι’ αυτό. Ενώ δεν κλαίω τα
τελευταία χρόνια – ούτε στον θάνατο της κόρης μου δεν έκλαψα… – χτες που
πήγα στην πρώτη πρόβα και είδα τα παιδιά, που είχαν πιάσει να δουλέψουν μόνα
τους δυο κομμάτια τα οποία είχαμε αφήσει δύο και τρία χρόνια, να τα βγάζουν
τόσο καλά, μ’ έπιασαν τα κλάματα».
|
Η Κυρία Ζουζού Νικολούδη με κοστούμι του Γιάννη Τσαρούχη στη χορογραφία της «Μινωικός χορός»
|
Αγαπούσε πολύ τον χορό από μικρή αλλά στο σπίτι της ούτε τη λέξη «χορός» δεν
ήθελαν τότε να ακούσουν. Σπούδασε όμως μουσική. Καλές σπουδές. Που θα την
βοηθήσουν στο μέλλον. Χρειάστηκε να κάνει ένα γάμο με τον νομικό και κατόπιν
καθηγητή Πανεπιστημίου Ανδρέα Γαζή, να αποκτήσει τέσσερα παιδιά – τρία
κορίτσια και ένα αγόρι – για να αγγίξει τον περιπόθητο χορό. Όταν τα παιδιά
ήταν ανάμεσα στα δέκα και στα τέσσερα, έπεσε στα χέρια της ένα προσπέκτους από
την Ζυρίχη «με τους μεγάλους δασκάλους του χορού της τότε εποχής» – Βίγκμαν,
Χλάντεκ, Κρόιτσμπεργκ… Αυτό ήταν. Πήγε στην Ζυρίχη. Μετά τα μαθήματα που
έκανε μαζί τους την ώθησαν να προχωρήσει σε ρεσιτάλ. «Γύρισα στην Αθήνα
τρεμάμενη. Τι ρεσιτάλ να κάνω; Ούτε τεχνική είχα ούτε τίποτα. Το έκανα όμως.
Είδε το ρεσιτάλ η Ελένη Βλάχου και έγραψε». Αρχές της δεκαετίας του ’50.
Συνεχίζει με τα ρεσιτάλ για τέσσερα πέντε χρόνια και καθιερώνεται. «Δεν είχα
την εκπαίδευση του χορευτή. Λίγο στου κασσίδη το κεφάλι έμαθα. Και χορό και
διδασκαλία. Ακολουθώντας τις ανάγκες της δουλειάς μου. Μετά μου άνοιξε τις
πόρτες το Εθνικό Θέατρο. Και μπήκα στην τραγωδία. Ακολούθησαν ο Κουν, η
Συνοδινού…». Οι χορογραφίες της στους «Όρνιθες» του Κουν πάνω στη μουσική
του Μάνου Χατζιδάκι συντελούν αποφασιστικά σε μια παράσταση – σταθμό για το
ελληνικό θέατρο.
Και το μέλλον;
«Φέτος είχα την ευτυχία να κάνω ένα πολύ ωραίο σεμινάριο στους “Δεσμούς” με
παιδιά που έχουν τελειώσει Δραματικές Σχολές επιλεγμένα. Τώρα που θα κλείσω τα
“Χορικά” θα ήθελα, αν έχω κάποια χρόνια ζωής, να κάνω σε σεμινάρια αυτή τη
διδασκαλία για την κίνηση στο αρχαίο δράμα. Νομίζω ότι χρειάζεται».
Δέκα εγγόνια, πέντε δισέγγονα στην οικογένεια πια, δεν σκεφτήκατε ποτέ να
καθήσετε εδώ, στο σπίτι σας, πλάι στο τζάκι και να βλέπετε τηλεόραση;
«Όχι, Θεός φυλάξοι. Όταν διέλυσα – το ’88, το ’89 ήταν; – τα “Χορικά”, έπαθα
μια κατάθλιψη βαθυτάτη. Ήθελα να κάθομαι στην πολυθρόνα, να κοιτάω με το
βλέμμα στυλωμένο και να κλαίω. Δεν ήξεραν τι να με κάνουν. Και τότε βρέθηκε η
Βίκυ Μαραγκοπούλου και μου πρότεινε να πάω στο Φεστιβάλ της Καλαμάτας και να
ξανακάνω τα “Χορικά”. Εγώ τρελάθηκα – δεν ήθελα. Αλλά επέμεινε και το έκανα.
Από τότε ζω πάλι».
«Η κίνηση στο αρχαίο δράμα δεν πρέπει να είναι χορός»
«Ο λόγος, η μουσική και η κίνηση, τα τρία στοιχεία που απαρτίζουν το αρχαίο
δράμα δεν είναι δυνατόν να μην είναι δεμένα μεταξύ τους. Στα θέατρά μας δεν
έχουμε συνήθως ανθρώπους που να είναι ικανοί και για τα τρία. Είχα πολλά
προβλήματα και στο Εθνικό και στους άλλους θιάσους. Δεν είχα ανθρώπους
εκπαιδευμένους να μπορούν οι ίδιοι και να μιλάνε και να τραγουδούν και να
κινούνται. Όχι να χορεύουν. Να κινούνται σωστά. Η κίνηση στο αρχαίο δράμα δεν
πρέπει να είναι χορός. Αλλά ο εκτελεστής με την κίνησή του να εκφράζει τον
λόγο του Αισχύλου, του Σοφοκλή, του Ευριπίδη… Έτσι οδηγήθηκα στην ίδρυση των
“Χορικών”. Ξεκινήσαμε μαζί με τον Νικηφόρο Ρώτα που είχε ανάλογα οράματα».
INFO
«Χορικά» στο θέατρο «Χώρα» (Αμοργού 20, Κυψέλη, τηλ. 210.8673945,
210.8643088), με τη «Μουσική» από 4 έως 10 Μαΐου και με τα «Χορικά» από 11 έως
19 Μαΐου. Στις 9 μ.μ. Εισιτήρια: 15 ευρώ και φοιτητικό 8.
