|
|
Ένα μπαράζ εμπρησμών με στόχο οκτώ αυτοκίνητα ξένων αποστολών ταράζει άλλη
μια νύχτα στην Αθήνα της πρώτης μεταπολιτευτικής περιόδου. Τους απανωτούς
εμπρησμούς, το βράδυ της 29ης Απριλίου του 1975, «υπογράφει» ο Επαναστατικός
Λαϊκός Αγώνας.
Ακολουθούν τους επόμενους μήνες άλλοι δύο εμπρησμοί και η πρώτη βόμβα του
ΕΛΑ έχει στόχο το Ρ-Χ της Λεωφόρου Συγγρού. Στα σχεδόν είκοσι χρόνια της
δράσης του, η οργάνωση έχει αναλάβει την ευθύνη για περισσότερες από
τριακόσιες εκρήξεις βομβών και εμπρησμούς.
Είναι η πρώτη τρομοκρατική οργάνωση που δρα στην Ελλάδα και με τη βόμβα στη
Λεωφ. Συγγρού έδωσε ουσιαστικά το στίγμα της. Το ίδιο έκανε και η 17 Νοέμβρη,
η οποία εμφανίστηκε παραμονές Χριστουγέννων της ίδιας χρονιάς με τη δολοφονία
του Ρίτσαρντ Γουέλς.
Δύο οργανώσεις αλλά με διαφορετική πορεία: η 17 Νοέμβρη προτιμά φυσικά
πρόσωπα ως στόχους, την τοποθέτηση εκρηκτικών μηχανισμών σε κτίρια και
εγκαταστάσεις προτιμά ο ΕΛΑ. Περισσότερο «κλειστή» και αυστηρή στη δομή της,
τουλάχιστον την πρώτη περίοδο η 17 Νοέμβρη, μαζικότερη και πιο ανοιχτή ο ΕΛΑ,
γεγονός που φαίνεται και από τα πολλά παρακλάδια-οργανώσεις που προέκυπταν
όταν υπήρχαν διαφωνίες μεταξύ των μελών του.
ΝΕΚΡΟΣ Ο ΚΑΣΣΙΜΗΣ
Πρώτος «σταθμός» η συμπλοκή στου Ρέντη
|
Παρακλάδι του ΕΛΑ θεωρείται επίσης και η οργάνωση Οκτώβρης ’80 που ανέλαβε την ευθύνη για τους εμπρησμούς σε Μινιόν και Κατράντζος Σπορ τις παραμονές των Χριστουγέννων του 1980
|
Η ίδρυση του ΕΛΑ τοποθετείται χρονικά στα τέλη του 1974. Ο πρώτος
«σταθμός» στην ιστορία του είναι η συμπλοκή στου Ρέντη, τον Οκτώβριο του 1977,
όταν ύστερα από ανταλλαγή πυροβολισμών με αστυνομικούς πέφτει νεκρός ο Χρήστος
Κασσίμης, ο οποίος θεωρείται από τις διωκτικές αρχές ως ο μέχρι τότε «αρχηγός»
του ΕΛΑ. Μάλιστα, φέρεται ότι είχε διαφωνήσει με τον Αλέξανδρο Γιωτόπουλο
αμέσως μετά την πτώση της χούντας για τη μορφή που θα έπρεπε να πάρουν
αντιστασιακές οργανώσεις της Αριστεράς: Το «μαζικό ένοπλο κίνημα» στήριζε ο
Κασσίμης, τη «συνωμοτική ένοπλη ομάδα» ο Γιωτόπουλος.
Μετά τον θάνατο του Χρήστου Κασσίμη, οι ενέργειες του ΕΛΑ γίνονται αραιότερες,
αφού το πλήγμα που έχει δεχθεί η ίδια η οργάνωση είναι ισχυρό. Ωστόσο, δίνει
ηχηρό «παρών» το 1979 με τη δολοφονία του Πέτρου Μπάμπαλη. Την ευθύνη τότε
αναλαμβάνει η ομάδα Ιούνης ’78 και ήταν η μόνη φορά που «υπέγραψε»
τρομοκρατική ενέργεια. Χρειάστηκε να περάσουν 11 χρόνια για να δηλώσει με
προκήρυξή του ο ΕΛΑ ότι η συγκεκριμένη ομάδα ήταν δικό του παρακλάδι και να
αναλάβει την ευθύνη για το συγκεκριμένο χτύπημα.
Παρακλάδι του ΕΛΑ θεωρείται επίσης και η οργάνωση Οκτώβρης ’80, που ανέλαβε
την ευθύνη για τους εμπρησμούς σε Μινιόν και Κατράντζος Σπορ τις παραμονές των
Χριστουγέννων του 1980. Τα παρακλάδια, οι οργανώσεις που αναλαμβάνουν την
ευθύνη για διάφορα χτυπήματα από τον θάνατο του Κασσίμη και μετά, δείχνουν τη
διαμάχη που είχε ξεσπάσει στους κόλπους της οργάνωσης, όταν έπεσε νεκρός ο
αρχηγός της, αλλά και την ανάγκη να επιβεβαιώσουν ότι εξακολουθούν να
υφίστανται ως οργάνωση, παρά τον θάνατό του.
17Ν ΚΑΤΑ ΕΛΑ
Κρίση και αποχώρηση του Τσουτσουβή
|
Ο Χρήστος Τσουτσουβής αποχώρησε από τον ΕΛΑ με μεγάλο κομμάτι του οπλισμού της οργάνωσης
|
Η κρίση στους κόλπους του ΕΛΑ κορυφώνεται όταν τον Ιούλιο του 1981 η 17
Νοέμβρη αποστέλλει σε εφημερίδες προκήρυξη με την οποία ασκεί κριτική στον ΕΛΑ
τόσο για την επιλογή της AEG ως στόχο όσο και για την επιλογή των δύο
πολυκαταστημάτων ως στόχους των εμπρησμών στη συνέχεια. Για μεν την AEG η
κριτική επεκτείνεται στον τρόπο οργάνωσης της επιχείρησης, καταλογίζονται λάθη
ερασιτεχνών, ενώ για τα δύο πολυκαταστήματα καταλογίζεται ότι «αγνοήθηκαν οι
υλικές επιπτώσεις πάνω στους εργαζόμενους». Τις απόψεις της 17 Νοέμβρη είχε
ήδη συμμεριστεί μεγάλο κομμάτι του ΕΛΑ που αποσκίρτησε από τη «μητρική
οργάνωση». Πρωταγωνιστής στην αποχώρηση, με μεγάλο κομμάτι του οπλισμού της
οργάνωσης, ήταν ο Χρήστος Τσουτσουβής. Ο τελευταίος μαζί με την ομάδα που τον
ακολούθησε συγκροτεί την Αντικρατική Πάλη. Μία εβδομάδα μετά τον θάνατό του,
στη συμπλοκή του Γκύζη, τον Μάιο του 1985, ο ΕΛΑ με τετρασέλιδη προκήρυξή του
υποστηρίζει ότι ο Χρήστος Τσουτσουβής ήταν μέλος του και είχε πάρει μέρος σε
όλες τις ενέργειές του από το 1976 έως και το 1980. Στη συνέχεια, ανέφερε η
προκήρυξη, αποχώρησε «για να ακολουθήσει τις δικές του, ιδιαίτερες επιλογές,
που ο πολιτικός χαρακτήρας τους δεν συμβάδιζε με την ιδεολογική και πολιτική
αντίληψη και πρακτική του Επαναστατικού Λαϊκού Αγώνα». Στην ίδια προκήρυξη, ο
ΕΛΑ υποστήριζε ότι ο Χρ. Τσουτσουβής είχε πάρει μέρος στη συμπλοκή της AEG.
ΚΟΙΝΑ ΧΤΥΠΗΜΑΤΑ
Επαφές και εκπαίδευση από την ομάδα του Κάρλος
|
Δύο χτυπήματα, με στόχο τον Σαουδάραβα πρέσβη το 1983 στο Ψυχικό και στην παμπ Όσκαρ στη Γλυφάδα το 1989 (φωτογραφία) δείχνουν τη χρονική έκταση της συνεργασίας του ΕΛΑ με την ομάδα του Κάρλος
|
Ο βασικός κορμός του ΕΛΑ εξακολουθεί να έχει «επαφές με το εξωτερικό» –
σύμφωνα με την έκθεση Νασιάκου για την τρομοκρατία στην Ελλάδα «είχε τις
διεθνείς σχέσεις των ελληνικών τρομοκρατικών οργανώσεων». Ο βασικός κορμός των
στελεχών του, στον οποίο, σύμφωνα με τις διωκτικές αρχέ, ς μετέχει με τον
κωδικό «Φιλίπ» ο Κώστας Αγαπίου, έχει επαφές με το εξωτερικό, όπου έχουν ζήσει
και σπουδάσει κυρίως κατά τη διάρκεια της χούντας. Εκεί έχουν έρθει σε επαφή
με ανθρώπους του αρχιτρομοκράτη Ίλιτς Ραμίρεζ Σάντσες, γνωστού ως Κάρλος το
Τσακάλι. Όταν εκείνος αναζητά «σταθμό» για τη δράση του στη Μέση Ανατολή,
άνθρωποί του προσεγγίζουν στελέχη του ΕΛΑ που εκπαιδεύονται στην κατασκευή
«τεχνολογικά αναβαθμισμένων» εκρηκτικών μηχανισμών και παρέχουν από την πλευρά
τους επιχειρησιακή στήριξη στην ομάδα του Κάρλος: την υποστηρίζουν σε θέματα
παρακολουθήσεων των στόχων και προετοιμασίας των χτυπημάτων, ενώ λειτουργούν
και ως τοπικοί σύνδεσμοι. Δύο χτυπήματα, με στόχο τον Σαουδάραβα πρέσβη το
1983 στο Ψυχικό και στην παμπ Όσκαρ στη Γλυφάδα το 1989, δείχνουν τη χρονική
έκταση της συνεργασίας, η οποία ωστόσο έχει για τον ΕΛΑ καταλυτική συνέπεια:
οι πράκτορες της Στάζι που αναζητούν τα ίχνη του Κάρλος καταγράφουν τις επαφές
τους με τους Έλληνες. Έτσι, μερικά χρόνια αργότερα συγκεκριμένα στελέχη του
ΕΛΑ αποκαλύπτεται ότι έχουν αποκτήσει «φάκελο» στην άλλοτε πανίσχυρη υπηρεσία
πληροφοριών της πρώην Ανατολικής Γερμανίας. Τα στοιχεία για κάποιους
περιορίζονται στην αναφορά κωδικών-συνθηματικών ονομάτων. Για άλλους όμως,
έχει γίνει ταύτιση κωδικού και πραγματικής ταυτότητας.
Κοινή δράση με την 1η Μάη
|
Η 1η Μάη έχει εμφανισθεί με την απόπειρα δολοφονίας τού τότε προέδρου της ΓΣΕΕ (1987) Γ. Ραυτόπουλου (φωτογραφία) και συνεργάστηκε με τον ΕΛΑ από το 1990 έως το 1992
|
Η κοινή του δράση με την οργάνωση 1η Μάη είναι ο επόμενος σταθμός στην
πορεία του ΕΛΑ. Η 1η Μάη έχει εμφανισθεί με την απόπειρα δολοφονίας του τότε
προέδρου της ΓΣΕΕ (1987) Γ. Ραυτόπουλου. Τον Απρίλιο του 1990 οι δύο
οργανώσεις αναλαμβάνουν μαζί την ευθύνη για τις βομβιστικές ενέργειες με στόχο
τη ΓΣΕΕ και τον ΣΕΒ. Η κοινή τους δράση συνεχίζεται για μία διετία, όπου όλα
τα χτυπήματα φέρουν και τις δύο «υπογραφές». Η σχέση τους διαταράσσεται,
άγνωστο γιατί, και το 1992 άλλοτε αναλαμβάνουν από κοινού την ευθύνη και
άλλοτε όχι. Το 1993 ο ΕΛΑ επανέρχεται μόνος του στην ενεργό δράση που
συνεχίζεται μέχρι και τον Σεπτέμβριο του 1994: τότε η οργάνωση τοποθετεί
εκρηκτικό μηχανισμό κοντά στον σταθμό του ηλεκτρικού στον Περισσό και από την
έκρηξή του σκοτώνεται ο αστυνομικός υποδιευθυντής Απόστολος Βέλλιος, πατέρας
τριών ανήλικων – τότε – κοριτσιών. Ο συγκεκριμένος μηχανισμός όμως, έδειχνε
ότι οι τρομοκράτες του ΕΛΑ είχαν περάσει νέα «μετεκπαίδευση» στην κατασκευή
βομβών, αφού ήταν τεχνολογικά ο αρτιότερος από όσους είχαν χρησιμοποιηθεί έως
τότε και ήταν συνδυασμός τηλεχειριζόμενου και ωρολογιακού μηχανισμού: οι
τρομοκράτες ήταν αποφασισμένοι να μην «αποτύχει» η ενέργειά τους. Στην
προκήρυξη που ακολούθησε προανήγγελλαν νέα χτυπήματα και μάλιστα φωτογράφιζαν
αστυνομικούς στόχους.
Το επόμενο χτύπημα, που έμελλε να είναι το κύκνειο άσμα του ΕΛΑ, έγινε στην
ΑΣΟΕΕ. Ήδη, όμως, είχαν αρχίσει να διαρρέουν στοιχεία από τα περίφημα αρχεία
της Στάζι. Τα «όπλα» σίγησαν ξαφνικά.
