Αμφισβητούν τη βιογραφία του Έντουαρντ Σαΐντ

Η αξιοπιστία ενός από τους γνωστότερους υποστηρικτές της παλαιστινιακής

υπόθεσης, του καθηγητή Έντουαρντ Σαΐντ, δέχθηκε σφοδρή επίθεση το

Σαββατοκύριακο, όταν ο καθηγητής κατηγορήθηκε από αμερικανοεβραϊκό περιοδικό

ότι έχει πλαστογραφήσει τη βιογραφία του, όσον αφορά τα πρώτα χρόνια της ζωής

του για να εμφανιστεί ως πρόσφυγας.

Σε άρθρο που δημοσιεύτηκε σ’ ένα μικρό δεξιό περιοδικό, το «Commentary»

(Σχόλιο), υποστηρίζεται ότι ο καθηγητής Σαΐντ μεγάλωσε σ’ ένα εύπορο

νοικοκυριό στο Κάιρο και αμφισβητείται ο ισχυρισμός του Σαΐντ, ο οποίος ζει

στις ΗΠΑ, ότι η οικογένειά του εκδιώχθηκε από την Ιερουσαλήμ το 1947 από τις

εβραϊκές δυνάμεις.

Το άρθρο προκάλεσε έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις, επειδή ο καθηγητής

Σαΐντ είναι μια σεβαστή παλαιστινιακή φωνή στα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης,

για τα οποία οι Άραβες υποστηρίζουν ότι κυριαρχούνται από το ισχυρό

φιλοϊσραηλινό λόμπι. Μεγάλο μέρος των κειμένων του αναφέρονται στην εμπειρία

της εξορίας, τόσο τη δική του όσο και των ομοεθνών του.

Μεγάλο κύρος

Ο Έντουαρντ Σαΐντ είναι κεντρική φυσιογνωμία στο συνεχή ανταγωνισμό μεταξύ

Αράβων και Εβραίων για τον προσεταιρισμό της δυτικής κοινής γνώμης. Ο

Παλαιστίνιος πανεπιστημιακός είναι από τις λίγες παλαιστινιακές φωνές που

έχουν κύρος στους κύκλους των διανοουμένων και των μέσων ενημέρωσης των ΗΠΑ.

Σημαντικό μέρος της ηθικής βάσης των επιχειρημάτων του, τα οποία διατυπώνει σε

σειρά βιβλίων και αναρίθμητα άρθρα με θέμα την ισραηλινο-παλαιστινιακή

σύγκρουση, έγκειται στην περιγραφή των Παλαιστινίων ως προσφύγων που διώχτηκαν

από την πατρίδα τους. Η αναφορά του στη δική του εμπειρία εξορίας έκανε

πολλούς αναγνώστες του στη Δύση να τον δουν ως ενσάρκωση της παλαιστινιακής τραγωδίας.

Ο συντάκτης του άρθρου του «Commentary», o Τζούστους Ράιντ Βάινερ, ερευνητής

στο Κέντρο Δημοσίων Υποθέσεων της Ιερουσαλήμ, ισχυρίζεται ότι ο καθηγητής

Σαΐντ «υπηρέτησε ­ και ενσυνείδητα ενθάρρυνε άλλους να υπηρετήσουν ­ μια

ευρέως παραποιημένη εκδοχή της αλήθειας, αποτελούμενη εξίσου από κατάφωρη

απάτη και τεχνητή συσκότιση».

Ο καθηγητής Σαΐντ, ο οποίος διδάσκει λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια της

Νέας Υόρκης, βρισκόταν χθες στην Ευρώπη, αλλά οι φίλοι του κατήγγειλαν την

επίθεση ως αβάσιμη και με πολιτικά κίνητρα. Επέμειναν ότι η οικογένεια Σαΐντ,

περιλαμβανομένου του 12χρονου τότε Έντουαρντ, αναχώρησε από την Ιερουσαλήμ το

1947, όταν έγινε πολύ επικίνδυνο να παραμείνει στα διασταυρούμενα πυρά Αράβων

και Εβραίων για το μέλλον της πόλης. Ο Κρίστοφερ Χίτσενς, Βρετανός

δημοσιογράφος με έδρα τις ΗΠΑ και οικογενειακός φίλος του Σαΐντ, δήλωσε: «Δεν

υπάρχει θέμα. Οι Σαΐντ αποφάσισαν να φύγουν επειδή η ζωή είχε γίνει δύσκολη

γι’ αυτούς. Είχε γίνει δύσκολο και επικίνδυνο γι’ αυτόν να πηγαίνει σχολείο».

Ο Σαΐντ ουδέποτε αρνήθηκε ότι πέρασε μέρος της παιδικής ηλικίας του στην

Αίγυπτο και ότι ο πατέρας του ήταν ένας εύπορος Παλαιστίνιος που είχε

αμερικανικό διαβατήριο. Στο βιβλίο, που εξέδωσε το 1994 με τίτλο «The Politics

of Dispossession», έγραφε: «Γεννήθηκα στην Ιερουσαλήμ στα τέλη του 1935 και

μεγάλωσα εκεί και στην Αίγυπτο και στον Λίβανο· το μεγαλύτερο μέρος της

οικογένειάς μου ­ που εκτοπίστηκε από την Παλαιστίνη το 1947 και το 1948 ­

κατέληξε κυρίως στην Ιορδανία και στον Λίβανο».

Οι φίλοι του

Ένας άλλος φίλος του, ο Ισραήλ Σάχακ, ο οποίος είναι επιζών του Ολοκαυτώματος

και Ισραηλινός υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δήλωσε: «Το

“Commenatary” είναι ένα μηνιαίο περιοδικό που δημοσιεύει τις πιο δεξιές

εβραϊκές απόψεις και τις πιο συντηρητικές απόψεις στην Αμερική, έτσι η επίθεση

αυτή δεν με εκπλήσσει». Ο Σάχακ υπογράμμισε ότι το επιχείρημα για το πώς έφυγε

η οικογένεια Σαΐντ ουδόλως επηρεάζει το προσφυγικό καθεστώς του καθηγητή

Σαΐντ. «Είναι σαν να λέει κανείς ότι οι Εβραίοι που δραπέτευσαν από τη

Γερμανία πριν από τον πόλεμο δεν εκδιώχτηκαν» δήλωσε ο Σάχακ. «Το βασικό

επιχείρημα είναι ότι εμποδίσθηκαν να επιστρέψουν στη γη τους. Αυτό είναι το ζήτημα».