Στροφή προς μια διαφορετική ουσία κάνουν οι πολυτελείς εκδόσεις, αφήνοντας κατά μέρος τον εντυπωσιασμό. Τα βαριά λευκώματα «για το τραπεζάκι του σαλονιού» δίνουν τη σκυτάλη σε πιο ευέλικτα και μικρά σχήματα. Το περιεχόμενο γίνεται όλο και πιο ποιοτικό με έμφαση σε μελέτες που συνομιλούν με υψηλής ποιότητας φωτογραφίες και τα θέματα καλύπτουν όλα τα ενδιαφέροντα: από αρχαιολογία έως αυτοκίνητο και από γεύση έως γκράφιτι.

Τασούλα Βερβενιώτη ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ
Μέλισσα, σελ. 320,

94 ευρώ Εικόνες σκληρές που καταγράφουν όχι πρωταγωνιστικές σελίδες της ελληνικής Ιστορίας, βγαίνουν πρώτη φορά στο φως από το αρχείο του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού. Ο επισιτισμός του ελληνικού λαού στα χρόνια της Κατοχής, οι Εβραίοι, το ολοκαύτωμα στο Δίστομο, οι καταστροφές χωριών και η βοήθεια στους κρατουμένους του ελληνικού Εμφυλίου είναι μερικά από τα φωτογραφικά ντοκουμέντα που παρουσιάζονται στην έκδοση και σχολιάζονται από την ιστορικό Τασούλα Βερβενιώτη. Η διαδρομή συνεχίζεται στους καταυλισμούς των προσφύγων, σε φυλακές και τόπους εξορίας, ενώ ιδιαίτερη μνεία γίνεται στους ανήλικους εγκλείστους στις παιδουπόλεις της βασίλισσας Φρειδερίκης. Η αυλαία πέφτει με τον επαναπατρισμό παιδιών από τη Γιουγκοσλαβία στα χωριά τους, στις Πρέσπες.

ΟΡΥΧΕΙΑ ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ
Μέλισσα, σελ.

300, 90 ευρώ Πόσοι γνωρίζουν ότι τα τοιχώματα στις διώρυγες της Κορίνθου και του Σουέζ έχουν κατασκευαστεί από θηραϊκή γη, το οποίο είναι προϊόν ηφαιστειακών εκρήξεων και από την αρχαιότητα χρησιμοποιήθηκε για να κατασκευαστούν προκυμαίες και κυματοθραύστες; Ή ότι ο λιγνίτης προέρχεται από φυτά; Είναι μόνο μερικά από τα «μυστικά» που αποκαλύπτονται στη μελέτη η οποία εστιάζει στο «ελληνικό Ελντοράντο», στο Αιγαίο με τα 118 ορυχεία που είναι σπαρμένα σε 38 από τα νησιά του, και την υπογράφουν οι Δήμητρα Μαυροκορδάτου, Λίνα Μενδώνη, Μαρία Μπαλοδήμου, Νίκος Μπελαβίλας, Λήδα Παπαστεφάνακη, Αντώνης Φραγκίσκος. Γεμάτη εντυπωσιακές φωτογραφίες, η έκδοση χαρτογραφεί και καταγράφει την ιστορία των νησιωτικών ορυχείων (εκτός Εύβοιας και Κρήτης) σε 29 από τα 38 νησιά και διατρέχει την ιστορία τους από την αρχαιότητα (20.000

χρόνια) με έμφαση όμως στον 19ο και τον 20ό αι. Δεν ακτινογραφεί απλώς τα συγκεκριμένα μνημεία βιομηχανικής αρχαιολογίας, αλλά αποτυπώνει και τις περιπέτειες όσων εργάστηκαν σε αυτά και περιγράφει ανά νησί τα ορυχεία και τα προϊόντα τους.

Γιάννης Ιακωβίδης ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ: ΛΑΥΡΙΟ, ΕΙΚΟΝΕΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΜΝΗΜΗΣ
Τόπος, σελ. 192,

35 ευρώ Φως στο «κορμί της αττικής γης όπου χαράχτηκαν από το 3000 π.Χ. οι μεταλλευτικοί και μεταλλουργικοί δρόμοι της Ευρώπης», το Λαύριο, ρίχνει με τον φωτογραφικό φακό του ο Γιάννης Ιακωβίδης. Από τις αρχαίες δεξαμενές και τα πλυντήρια μεταλλευμάτων μέχρι τις στοές και τα καζάνια των μεταλλείων που με τα προϊόντα τους απογείωσαν την αθηναϊκή δημοκρατία και κόσμησαν την Αγιά Σοφιά, κάθε γωνιά του Λαυρίου αποκαλύπτεται φορτωμένη με την πατίνα του χρόνου και τη βαριά Ιστορία όχι μόνο μέσα από τα δραματικά καρέ αλλά και τα επιστημονικά κείμενα για την αρχαιότητα, καθώς και τα νεώτερα χρόνια του Γιώργου Δερμάτη. Την επιμέλεια της έκδοσης έχει ο Άρης Μαραγκόπουλος.

Σοφοκλής Γ. Δημητρακόπουλος ΚΑΡΥΤΑΙΝΑ: Η ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΕΤΡΑ ΤΟΥ ΜΟΡΙΑ
Μίλητος, σελ.

236, 35 ευρώ Ταξίδι στην καρδιά του Μοριά, τη μαγευτική Καρύταινα, προτείνει το λεύκωμα (δίγλωσσο: ελληνικάαγγλικά) που συνδυάζει ισορροπημένα τον λόγο με την εικόνα.

Από τα άγνωστα βήματά της στην αρχαιότητα μέχρι σήμερα, η Καρύταινα με τα δύο ξακουστά ποτάμια, τον Αλφειό και τον Λούσιο, το επιβλητικό φράγκικο κάστρο και το όνομά της, για το οποίο υπάρχουν τουλάχιστον επτά διαφορετικές θεωρίες για την προέλευσή του, αποκαλύπτεται. Κατατοπιστικά κείμενα για τον τόπο και τους ανθρώπους, την Ιστορία και τους ήρωες, τις εντυπώσεις που προκάλεσε η Καρύταινα σε ανθρώπους του πνεύματος όπως ο Νίκος Καζαντζάκης. Στα «συν» της έκδοσης, οι εντυπωσιακές αεροφωτογραφίες.

Πάνος Τσολάκης Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΑΛΙΑΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ
Επίκεντρο, σελ.

328, 48 ευρώ Την ιστορία της αρχιτεκτονικής της Καστοριάς μέσα από τα κτίριά της, ιστορικές πηγές, παλιές φωτογραφίες, επιτόπιες έρευνες, μαρτυρίες και με τη μελέτη του ανεκμετάλλευτου κτηματολογίου του 1925 επιχειρεί να καταγράψει ο συγγραφέας, δίνοντας συγκεντρωμένες μελέτες που έχει παρουσιάσει σε διαφορετικούς χώρους στο παρελθόν.

Δεν αναφέρεται μόνο η Καστοριά ως μια από τις σημαντικότερες βυζαντινές καστροπολιτείες και τα θρησκευτικά και κοσμικά μνημεία της, αλλά παρουσιάζεται και η αρχιτεκτονική της πόλης από τα χρόνια του Βυζαντίου έως τις αρχές του 20ού αιώνα. Από τις πλάβες- τα καράβια της λίμνηςμέχρι τις οχυρώσεις και από την εβραϊκή συνοικία μέχρι τα κονάκια των μπέηδων και τα παλιά σχολεία και σπίτια, η εικόνα της Καστοριάς επιχειρείται να αποκατασταθεί σαν να ήταν παζλ και με τη βοήθεια σχεδίων, φωτογραφιών και έργων τέχνης.

Μάρω ΚαρδαμίτσηΑδάμη ΑΝΑΚΤΟΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Μέλισσα, σελ. 300,

90 ευρώ Παλάτι πάνω στην Ακρόπολη ήθελε ο Όθωνας, αλλά επειδή ο πατέρας του απέρριψε το σχέδιο αρκέστηκε να θεμελιώσει το ανάκτορό του- το σημερινό Κοινοβούλιο- με έναν λίθο από τον Ιερό Βράχο. Είναι μία από τις ιστορίες που βλέπουν πρώτη φορά το φως της δημοσιότητας χάρη στη μελέτη της καθηγήτριας του ΕΜΠ Μάρως Καρδαμίτση- Αδάμη, η οποία επιχειρεί να παρουσιάσει το σύνολο των ανακτό- ρων που χτίστηκαν, καθώς και εκείνων που σχεδιάστη- καν, αλλά δεν υλοποιήθηκαν ποτέ.

Έμφαση δίνεται και σε κτίρια που δεν προορίζονταν να στεγάσουν βασιλείς, αλλά τελικώς χρησιμοποιήθηκαν για τον σκοπό αυτό, όπως το Κυβερνείο στην Αίγινα ή το Μον Ρεπό στην Κέρκυρα. Ο περίπατος στην Ιστορία μέσω των κτιρίων πλαισιώνεται από σχέδια και φωτογραφίες του Γιώργη Γερόλυμπου. Η έκδοση πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο.

Πάνος Θεοδωρίδης Δημήτρης Ταλιάνης ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΝΤΕΞΑΝ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ
Τοπίο, σελ. 192,

50 ευρώ Κάθεται στην ίδια σανίδα από το καλοκαίρι του 1950 έως σήμερα και φτιάχνει σκούπες στο Άργος. Ο σαρωθροποιός Θεοδόσιος Μπούφας είναι ένας από τους 40 επαγγελματίες που παρουσιάζει ο φωτογραφικός φακός του Δημήτρη Ταλιάνη. Μιλούν στον Πάνο Θεοδωρίδη και αποκαλύπτουν τα μυστικά των επαγγελμάτων τους, που κατάφεραν να νικήσουν στη μάχη με τον χρόνο. Από τον μυλωνά μέχρι τον καμπανά και από τον σαγματοποιό μέχρι την υφάντρα, 31 επαγγέλματα μένουν πιστά στην παράδοση και ικανοποιούν τη μικρή πλέον πελατεία τους.

Βασίλης Βρεττός ΟΙ ΜΑΡΜΑΡΟΤΕΧΝΙΤΕΣ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ
Άγρα, σελ. 156,

32 ευρώ Στο μεράκι, την αγωνία, την ακρίβεια και την προσήλωση των μαρμαροτεχνιτών της Ακρόπολης εστίασε ο Βασίλης Βρεττός τον φωτογραφικό φακό του για να αναδείξει με ευαισθησία, τον κάματο των ανθρώπων που με πάθος εργάζονται υπό αντίξοες συνθήκες στο πιο χρονοβόρο και μεγαλύτερο αυτή τη στιγμή παγκοσμίως αναστηλωτικό έργο: τα μνημεία της Ακρόπολης. Στιγμές δημιουργίας που μένει αθέατη στους επισκέπτες του Ιερού Βράχου και, κυρίως, στιγμές ανθρώπινες όσων δουλεύουν με μόνο όπλο το χέρι τους και πρότυπο τους μεγάλους δημιουργούς της αρχαιότητας για να «γιατρέψουν» τα πληγωμένα από τον χρόνο και τις κακουχίες μνημεία. Τα ασπρόμαυρα καρέ συνοδεύονται από τα κείμενα των Μανόλη Κορρέ, Μαίρης Ιωαννίδου και Λουίζας Καραπιδάκη.

Julian Βell ΚΑΘΡΕΦΤΗΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ: ΜΙΑ ΝΕΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ
Μτφ: Γ. Λαμπράκος, Ελ. Πανάγου, σελ.

500, 70 ευρώ Ο συγγραφέας πιάνει το νήμα πριν από 31.000 όταν ένας ανθρωπόμορφος πίθηκος κατάφερε να δώσει σχήμα σε ένα ακανόνιστο κομμάτι πυριτόλιθου. Για να πάει χιλιετία προς χιλιετία και έπειτα αιώνα προς αιώνα, μέχρις ότου έφτασε να παρακολουθεί στις ημέρες μας την εξέλιξη της τέχνης σχεδόν ανά χρονιά. Η διαφορά αυτής της μελέτης από άλλες ανάλογες είναι ότι τολμά να διατρέξει την Ιστορία της Τέχνης χωρίς να θέτει γεωγραφικά όρια, προσεγγίζοντας την ως ιστορία της ανθρωπότητας. Μπορεί να λειτουργήσει ως βιβλίο αναφοράς καθώς περιέχει πλούσια και ενημερωμένη βιβλιογραφία.

Ηeinrich Ρfeiffer ΚΑΠΕΛΑ ΣΙΞΤΙΝΑ
ΝΕΑ ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΩΝ Καπόν, σελ. 352,

99,28 ευρώ Το νέο πρόσωπο του πιο διάσημου αξιοθέατου του Βατικανού, της Καπέλα Σιξτίνα, αναδεικνύει η έκδοση που περιλαμβάνει φωτογραφίες από τα 1.100 τ.μ. τοιχογραφιών του Μιχαήλ Αγγέλου μετά τον καθαρισμό τους. Το πολυτελές λεύκωμα δίνει τη δυνατότητα στον αναγνώστη να παρατηρήσει λεπτομέρειες που δεν θα μπορούσε να δει από κοντά στις μορφές που κοσμούν την αίθουσα όπου το Κονκλάβιο των καρδιναλίων εκλέγει κάθε νέο Πάπα, η οποία πήρε το όνομά της από τον Πάπα Σίξτο Δ΄. Επιπλέον αποκαλύπτεται στον πρόλογο της Μαρίνας Λαμπράκη-Πλάκα πως μορφές που μέχρι τώρα θεωρούνταν πλασμένες με σκιές, ύστερα από την αφαίρεση της αιθάλης και της σκόνης, ήταν τελι κά φτιαγμένες με χρώμα. Αποκαλύψεις όμως γίνονται και στο κείμενο του συγγραφέα, που υποστηρίζει πως η επιλογή των θεμάτων των νωπoγραφιών δεν έγινε αποκλειστικά από τους καλλιτέχνες που εργάστηκαν στον χώρο, αλλά χρησιμοποιήθηκαν ως σύμβουλοι παπικοί θεολόγοι.

ΘΑΥΜΑΤΑ ΧΛΩΡΑ
Ποταμός, σελ. 223

Από τον αποτρεπτικό απήγανο στη μανία της τουλίπας και από τα ανθισμένα ρείκια στις ιτιές και τα γιασεμιά του πόθου, τα ελληνικά και μεσογειακά φυτά έχουν την τιμητική τους στο βιβλίο με τα 120 γοητευτικά κείμενα του Ορέστη Δαβία, ο οποίος «παίζει» με τη χλωρίδα και αποκαλύπτει τους συμβολισμούς της.

Το παιχνίδι γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρον με τον χρωστήρα του Διαμαντή Αϊδίνη. Την έκδοση συμπληρώνει μια «φυτεία θαυμάτων» του συγγραφέα που αγαπά τον συμβολισμό, Βαγγέλη Χατζηγιαννίδη.

Ρήγα Βελεστινλή ΧΑΡΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
Μένανδρος, Θετταλού, 300 ευρώ Ο πλέον γνωστός και σχεδόν ο μοναδικός σχολιασμένος χάρτης της Ελλάδας, η περίφημη Χάρτα του Ρήγα Βελεστινλή, φορτισμένη με τα σημάδια του χρόνου 212 χρόνια μετά την πρώτη της κυκλοφορία στη Βιέννη, κυκλοφορεί σε συλλεκτική έκδοση. Οι 13 χάρτες που αναπαρήχθησαν από το πρωτότυπο έργο το οποίο σήμερα φυλάσσεται στα Γενικά Αρχεία του Κράτους, τυπώθηκαν σε χαρτί που προσομοιάζει στο αυθεντικό και συνοδευόμενοι από τη μελέτη του ιστορικού Γιώργου Τόλια και τον πρόλογο του ομότιμου καθηγητή Κωνσταντίνου Μανάφη κυκλοφορούν σε 2.000 αριθμημένα αντίτυπα.

Γιώργος Τσάμπρας ΑΛΕΞΙΟΥ
Αδάμ, σελ. 207,

50 ευρώ Σε φόντο άσπρομαύρο πολλές φωτογραφίες από το παρελθόν που γυρίζουν τον χρόνο πίσω συνάμα με εξομολογήσεις της Χαρούλας Αλεξίου «πλεγμένες» με τις γέφυρες του Γιώργου Τσάμπρα συνθέτουν τη βιογραφία- λεύκωμα της ερμηνεύτριας, τα τραγούδια της οποίας έχουμε όλοι σιγοψιθυρίσει. Από τα δύσκολα παιδικά χρόνια μέχρι το πρώτο βιβλίο που της άνοιξε νέους ορίζοντες - το «Υπόγειο» του Ντοστογιέφσκι- και από την πρώτη εμφάνισή της στην «Αρχιτεκτονική» μόνο για ένα βράδυ μέχρι τη γνωριμία της με τον Γιώργο Νταλάρα και τον Μάνο Λοΐζο, η πορεία της Χαρούλας Αλεξίου παρουσιάζεται παράλληλα με τα πολιτικά και κοινωνικά δρώμενα κάθε εποχής και σε συσχέτιση με ό,τι συμβαίνει στον χώρο του τραγουδιού. Η διαδρομή φτάνει έως το 2008 με τα σκαμπανεβάσματα, τις αλλαγές στον ήχο και την εικόνα της και μια πλήρη καταγραφή της δισκογραφίας της.