Μιχάλης Μανουσάκης

Επρεπε έστω για πέντε λεπτά να κλείσει τα μάτια του, να χαλαρώσει, μήπως μπορέσει να συνεχίσει – έργο δύσκολο – την ανάλυση ενός θέματος ιχθυολογικού περιεχομένου, που θα τον βοηθούσε, αν κατάφερνε να το διεκπεραιώσει καλώς, να πάρει την πολυπόθητη προαγωγή στην εταιρεία «Νηρεύς» όπου εργαζόταν εδώ και δέκα χρόνια.

Οι βλεφαρίδες του αν και μικρές, όταν ενώθηκαν δημιούργησαν θόρυβο εκκωφαντικό. Φως λευκό απλώθηκε στον θόλο του κρανίου του. Σαν ήλιος καλοκαιριού, μεσημέρι, στον ξεβαμμένο ουρανό, με ακτίνες σαν σπαθιά να στοχεύουν σε κάθε σημείο της πλάσης. Ψάρια να περιπλέκονται ανάμεσά τους και να γεμίζουν την υγρασία με χρώματα που ανά δευτερόλεπτο χανόταν η ταυτότητά τους. Βυθός και γης ένα, στο αχανές του κόσμου του, κι αυτός, μικρούλης ψαράς, όπως αυτόν που ανακάλυπτε στο νάιλον σακουλάκι του απορρυπαντικού της μητέρας του, το ΚΛΙΝ, όταν ήταν παιδί. Ηταν αυτό το παιχνιδάκι, από τα ελάχιστα, στα παιδικά του χρόνια, λες και το ίδιο του καθόρισε τα μελλούμενα.

Παιδί του λιμανιού, εκεί που η θάλασσα γαλήνια ή ανταριασμένη τον συντρόφευε και τον ταξίδευε, όχι μακριά από το νησί του, αλλά μέσα της, στον σκουπιδιασμένο βυθό της, με χιλιάδες πεταμένα αντικείμενα. Με ψάρια, μικρά και μεγάλα σε ομάδες και χταπόδια, με αστακούς και γαρίδες, και φύκια που καμουφλάρανε τους απρόσμενους κι άχρηστους θησαυρούς. Τα ίδια πάλι, έκαναν την απέραντη και βαθιά υγρασία, τοπίο δασώδες, όπου μαζί με τους ιππόκαμπους, τους αχινούς, τις πεταλίδες και τα καβούρια, θα μπορούσε να κυνηγήσει ελάφια, λαγούς και πέρδικες.

Ξάφνου, εκεί στον βυθό που ταξίδευε ο νους του, ένα φωτεινό τράνταγμα με κούφιο ήχο ήρθε κατά πάνω του με ορμή. Ενα σώμα κουλουριασμένο, ψαριού, γυναίκας, γοργόνας.

Εμεινε άφωνος!

Γύρισε το βλέμμα του γύρω – τριγύρω μπας και δει κάποιον άλλο να τον πείσει, ότι αυτό που έβλεπε είναι αλήθεια. Κανένας, ερημιά. Το σώμα όμως που βυθίστηκε με τόση ένταση, στο επόμενο δευτερόλεπτο είχε μεταμορφωθεί σε μαϊμού που έβαφε τα χείλη της κόκκινα, όπως τότε μικρός στη γειτονιά του, όταν ο γυρολόγος, αθίγγανος αφέντης της, την προέτρεπε να δείξει στους ανθρώπους γύρω της, πώς η Αλίκη Βουγιουκλάκη βάφει τα ωραία της χείλη, για να της πετάξουν δεκάρες ή πενηνταράκια!

Του χαμογέλασε, με δόντια απαστράπτοντα και μ’ ένα νεύμα τρυφερό τον κάλεσε για ξενάγηση στη σπηλιά της μέσα στα βράχια κάτω από τον φάρο. Φαροφύλακας, τέτοια θα ήταν η δουλειά της, γιατί το πρώτο πράγμα που έκανε μπαίνοντας στη σπηλιά, ήταν να ενεργοποιήσει τις μηχανές μ’ ένα χτύπημα των χεριών της, παίρνοντας φωτιά το μεγάλο καζάνι, κεντρικό σημείο απ’ όπου πέρναγαν όλες οι σωλήνες διοχετεύοντας ενέργεια στο κάτοπτρο του φάρου, εκεί ψηλά, στην κορυφή του. Ολη η υγρασία της σπηλιάς γέμισε με ζεστούς χρωματικούς τόνους και τα τοιχώματά της στραφτάλιζαν στο λίκνισμα της φωτιάς.

Σε μια σκάλα πέτρινη, κυκλική, στενή, ίσα – ίσα που τους χώραγε να περάσουν ο ένας πίσω από τον άλλο, οδηγήθηκαν ψηλά εκεί που το φως σε τακτούς χρόνους αναβόσβηνε δηλώνοντας την παρουσία του φάρου.

Μπλε βαθύ, όπως του ουρανού λίγο πριν νυχτώσει, κάλυπτε το σύμπαν, και άλλαζε συνεχώς, ρυθμικά, σε τόνους σαν αυτούς που θυμόταν, τις υγρές νύχτες, μικρός στη ταράτσα του σπιτιού του. Ολος ο κόσμος του, ένα μπλε απύθμενο, σαν αγκαλιά βελούδινη και αιωρείτο, λες και ήθελε εκεί να κατοικεί για πάντα, είτε θάλασσα ήταν αυτό, είτε ουρανός. Και έμενε εκεί, στην αιώνια αιώρηση της άλλης διάστασης, στον δικό του χρόνο. Στο αεράκι που του ξεγελά τη βάσανο, την κάθε βάσανο.

Ομως τα πέντε λεπτά είχαν περάσει…

Info: Ο Μιχάλης Μανουσάκης είναι ζωγράφος και καθηγητής στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών.