Παναγιώτης Σωτήρης

Τα τελευταία χρόνια διαμορφώνεται μέσα στη διεθνή μαρξιστική συζήτηση μια έντονη κριτική στον «δυτικό μαρξισμό», συχνά σε συνδυασμό με την πολεμική ενάντια στη «μεταμοντέρνα θεωρία», τον «ανορθολογισμό» και τον «αριστερό νιτσεϊσμό». Συχνά  αυτό συνδυάζεται με έναν «στρατοπεδισμό» που θεωρεί ότι σήμερα ο κόσμος είναι διαιρεμένος στον δυτικό ιμπεριαλισμό και όσους αντιστέκονται σε αυτόν που περιλαμβάνουν […]

Στις 11 Μαΐου 2015 βρέθηκε θαμμένη κάτω από το σπίτι του φίλου της η 14χρονη Chiara Páez. Η είδηση αυτής της γυναικοκτονίας πυροδότησε ένα πολύ μεγάλο κίνημα διαμαρτυρίας στην Αργεντινή. Στις 19 Οκτωβρίου 2016 στον απόηχο του βιασμού και της δολοφονίας της Lucia Pérez στη Μαρ ντε λα Πλάτα της Αργεντινής φεμινιστικές συλλογικότητες κάλεσαν σε […]

Στις 28 Οκτωβρίου 2023, λίγο μετά την έναρξη της γενοκτονικής πολεμικής επιχείρησης του Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας, πλήθος άνθρωποι πλημμύρισαν τον Grand Central Station στη Νέα Υόρκη σε μια εντυπωσιακή καθιστική διαμαρτυρία. Φορούσαν μπλούζες που έγγραφαν «Jews Say Ceasefire Now» («Οι Εβραίοι λένε: κατάπαυση πυρός τώρα»). Συντονισμένη από την οργάνωση Jewish Voices for Peace […]

Στην ιδιότυπη μακάβρια κλίμακα θυμάτων με την οποία ιεραρχούνται οι ειδήσεις όταν αφορούν δυστυχήματα, φυσικές καταστροφές, τραγωδίες, ιδίως όταν υπάρχει και το επιπλέον κριτήριο της γεωγραφικής εγγύτητας, δεκαεπτά νεκροί που βρέθηκαν σε μία μισοβυθισμένη φουσκωτή λέμβο νοτίως της Κρήτης θα έπρεπε να αποτελούν μια πολύ σημαντική είδηση. Ωστόσο, παρότι η είδηση είχε μια προβολή – […]

Ο Χέγκελ υποστήριζε ότι ο αστός, ο άνθρωπος που εμπλέκεται στις οικονομικές πρακτικές συναλλαγές της αστικής κοινωνίας και στο σύστημα των αναγκών που διαμορφώνουν θα πρέπει να μορφωθεί και να μετασχηματιστεί σε πολίτη με ηθικότητα. Δεν υποτιμούσε την αναγκαιότητα των οικονομικών πρακτικών, αλλά θεωρούσε ότι η συνείδηση που διαμορφωνόταν σε αυτές δεν επαρκούσε για να […]

Ο Ντανιέλ Μπενσαΐντ έζησε την επανάσταση, ή τουλάχιστον ό,τι κοντινότερο στην επανάσταση μπορούσε να ζήσει κάποιος που γεννήθηκε στη Δυτική Ευρώπη αμέσως μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, όντως κυριολεκτικά στην καρδιά του γαλλικού Μάη του 1968, αλλά και ακολουθώντας όλες τις διαδρομές των επαναστατικών ρευμάτων στα χρόνια που ακολούθησαν, αποφεύγοντας τον δρόμο της εκποίησης της […]

«Αυτοί που βρίζουν είναι όλοι κομμουνιστές. Με βρίζουν γιατί αλλιώς δεν θα ήταν κομμουνιστές». Αυτή η ιδιαίτερα οξεία αποστροφή του υπουργού Υγείας Άδωνη Γεωργιάδη την περασμένη εβδομάδα έτυχε ιδιαίτερης δημοσιότητας, ιδίως από τη στιγμή που η «Ομάδα Αλήθειας» θεώρησε σκόπιμο να την αναπαραγάγει, υποθέτω, θεωρώντας την εύστοχη. Ανεξάρτητα από τον βαθμό στον οποίο αναπαράγει έναν […]

Η σύμπτωση της είδησης για τον θάνατο τριών μεταναστών, που επέβαιναν μαζί με δεκάδες άλλους σε μια βάρκα που ανατράπηκε ανοιχτά της Γαύδου, με την ανακοίνωση της πρώτης Ευρωπαϊκής Εκθεσης για το Ασυλο και τη Μετανάστευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, απλώς ήρθε να υπογραμμίσει το πρόβλημα με τη μεταναστευτική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Γιατί η άλλη […]

Λίγα πράγματα συνδέονται τόσο στενά με αυτό που συνηθίσαμε να ονομάζουμε νεωτερικότητα, σε όλες τις περιόδους της, από την πρώιμη έως την ύστερη ή ακόμη και τη μετανεωτερικότητα (αν θεωρήσουμε ότι ορίζει διακριτή περίοδο) όσο η μόδα. Είναι κάτι που δεν καταγράφεται με αυτά τα χαρακτηριστικά πριν από τις νεωτερικές κοινωνίες και δεν έχει σταματήσει […]

Για όποιον γνωρίζει την πραγματικότητα των πανεπιστημίων, ένα από τα ζητήματα με τα οποία αναμετριούνται οι διδάσκοντες είναι να εξασφαλίσουν τις 13 εβδομάδες μαθημάτων. Γιατί σε μια προσπάθεια να αυξηθεί το «κόστος» των φοιτητικών κινητοποιήσεων, σταδιακά αυξήθηκε ο υποχρεωτικός ελάχιστος αριθμός εβδομάδων διδασκαλίας κάθε μαθήματος. Επειδή υπάρχουν και αργίες, γίνεται αναπόφευκτη η καταφυγή σε αναπληρώσεις […]

Ας μη γελιόμαστε. Η συζήτηση στη Βουλή και η ψήφιση της σχετικής τροπολογίας μικρή έως καμία σχέση είχαν με την προστασία ή τη φυσιογνωμία του μνημείου του Άγνωστου Στρατιώτη. Σε τελική ανάλυση, στην πραγματικότητα, σε δεκαετίες κινητοποιήσεων το μνημείο πάντοτε με σεβασμό αντιμετωπίστηκε. Αυτό που ήταν το επίδικο ήταν εάν μπορούν οι πολίτες να διαμαρτύρονται […]

Η ουτοπία έχει αντιμετωπιστεί με διαφορετικούς τρόπους στην ιστορία της σκέψης. Παρότι αποτελεί έναν από τους τρόπους με τους οποίους καταγράφηκε η διεκδίκηση, έστω και ως φαντασιωτική προβολή, μιας πιο αξιοβίωτης ζωής, ένα ευρύ φάσμα από στοχαστές και ρεύματα σκέψης, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων που αναφέρονται στην κοινωνική χειραφέτηση, αντιμετώπισαν την ουτοπία με έναν αρνητικό τρόπο. Από […]

Οι ανακοινώσεις του αρμοδίου υπουργού για τη σύσταση ειδικού αστυνομικού σώματος που θα περιπολεί και εποπτεύει στους καταυλισμούς Ρομά ήρθε ως επιστέγασμα μιας συστηματικής προσπάθειας να παρουσιαστούν οι Ελληνες Ρομά ως μια κατηγορία πληθυσμού που συνδέεται με αυξημένη παραβατικότητα και εγκληματικότητα, συμπεριλαμβανομένης και της επιλεκτικής προβολής και αξιοποίησης στατιστικών στοιχείων της Ελληνικής Αστυνομίας. Ουσιαστικά, είχε […]

Τα όσα συμβαίνουν στη Γαλλία έχουν ιδιαίτερα μεγάλο ενδιαφέρον. Καταρχάς μας θυμίζουν ότι η «ευρωπαϊκή κρίση» δεν ήταν ούτε χρονικά περιορισμένη στην περασμένη δεκαετία ούτε τοπικά εντοπισμένη στον ευρωπαϊκό νότο. Αντιθέτως, τα προβλήματα μιας δημοσιονομικής αρχιτεκτονικής δομικά προσανατολισμένης στη λιτότητα, σε συνδυασμό με την ιδεολογική μονοκρατορία μιας ορισμένης εκδοχής πειθαρχικού νεοφιλελευθερισμού αφορούν το σύνολο του […]

Αποτελεί κοινό τόπο στο μεγαλύτερο μέρος της οικολογικής θεωρίας και πολιτικής ότι η δυναμική της καπιταλιστικής οικονομίας βρίσκεται στην αφετηρία της σημερινής επικείμενης κλιματικής καταστροφής. Εξαιρούνται, βεβαίως, οι τοποθετήσεις που είναι απλές απολογίες των κυρίαρχων οικονομικών και κοινωνικών σχέσεων. Αυτές πρέπει να εξηγήσουν γιατί όλες οι πρωτοβουλίες να αντιμετωπιστεί η οικολογική καταστροφή μέσω των «δυνάμεων […]

Ποια είναι η θέση που έχουν τα βιολογικά τρόφιμα και άλλα προϊόντα στη ζωή του σύγχρονου Ελληνα;

Δεν είναι λίγοι εκείνοι που υποστήριξαν ότι αυτό που συνέβη με τον ΟΠΕΚΕΠΕ δεν ήταν μια «αστοχία» στη μεθοδολογία του «επιτελικού κράτους», αλλά μάλλον άλλη μία ένδειξη του πώς όντως λειτουργεί. Δηλαδή υποστήριξαν ότι αυτή η εργαλειοποίηση της διαχείρισης της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης με κριτήρια διαμόρφωσης μιας ισχυρής κομματικής και εκλογικής βάσης, ακόμη και εάν αυτό […]

Οποιοσδήποτε έχει περάσει από ένα πανεπιστημιακό τμήμα φιλοσοφίας, σύντομα έρχεται αντιμέτωπος με το γεγονός ότι στον χώρο της φιλοσοφίας υπάρχουν δύο παράλληλα σύμπαντα. Το ένα είναι αυτό που αποκαλείται (πρωτίστως από τους εκπροσώπους του άλλου σύμπαντος) «ηπειρωτική φιλοσοφία». Το άλλο είναι η αναλυτική φιλοσοφία. Τα δύο σύμπαντα ενίοτε συνυπάρχουν μέσα σε ένα τμήμα φιλοσοφίας, αλλά […]

Με αφορμή τις πρόσφατες κινητοποιήσεις αλληλεγγύης στην Παλαιστίνη και διαμαρτυρίας για την κατάσταση στη Γάζα και τη βαναυσότητα με την οποία αντιμετωπίζονται οι άνθρωποι εκεί, εντάθηκε και στην ελληνική δημόσια σφαίρα η ρητορική που αντιμετωπίζει τέτοιες κινητοποιήσεις και διαμαρτυρίες, όπως και συνολικά την αντίθεση στην τρέχουσα ισραηλινή πολιτική, ως «αντισημιτισμό». Αυτού του είδους οι επικρίσεις […]

Η συμπλήρωση 51 ετών από την κατάρρευση της δικτατορίας και την αποκατάσταση της δημοκρατίας συνήθως παρουσιάζεται ως ένδειξη σταθερότητας των θεσμών και τέλος των πολιτικών περιπετειών που σφράγισαν μεγάλο μέρος της ελληνικής ιστορίας του 20ού αιώνα. Αλλωστε, το βάρος της συζήτησης έχει μετατοπιστεί από την ισχυροποίηση της δημοκρατίας στην αντιμετώπιση της υποτιθέμενης αρνητικής κληρονομιάς της […]

Δανείζομαι τον τίτλο ενός κλασικού πλέον βιβλίου του γάλλου φιλοσόφου Ζακ Ρανσιέρ, γιατί εξακολουθεί να αποτελεί την καλύτερη περιγραφή της στάσης που είχαν – και εξακολουθούν να έχουν – διάφοροι δημοσιολογούντες απέναντι στο δημοψήφισμα του 2015. Δεν αναφέρομαι τόσο στις πολεμικές γύρω από το εάν η μετέπειτα εξέλιξη αποτέλεσε υπαναχώρηση ή το αποτέλεσμα μιας άνισης […]

Η συνηθέστερη εικόνα που έχουμε για το έργο του Φραντς Κάφκα είναι αυτή ενός σύμπαντος όπου το άτομο νιώθει εντελώς αδύναμο να αναμετρηθεί με μια εξουσία παντοδύναμη και απροσδιόριστη, έναν χώρο αγωνίας, μια διαρκή αλληγορία για έναν κόσμο όπου απρόσωπες δυνάμεις καθιστούν τον άνθρωπο ολοένα και πιο αδύναμο, αντιμέτωπο τελικά με μια συνθήκη εγκλεισμού ακόμη […]

Η συνεχιζόμενη παγκόσμια ανακούφιση επειδή ο «πόλεμος των 12 ημερών» ανάμεσα στο Ισραήλ και το Ιράν δεν μετατράπηκε σε μια μεγαλύτερη ανάφλεξη και όλες οι πλευρές προτίμησαν να δηλώσουν ότι «νίκησαν» δεν μπορεί και δεν πρέπει να μας κάνει να προσπεράσουμε όλα αυτά που συνεχίζουν να συμβαίνουν στη Γάζα και που με τον ένα ή […]