Αρχαιολόγοι από το Πανεπιστήμιο του Ντάραμ ανακάλυψαν πρόσφατα ένα εκτεταμένο ρωμαϊκό βιομηχανικό συγκρότημα στη βόρεια Αγγλία, φέρνοντας στο φως εκατοντάδες εργαλεία που προσφέρουν σπάνια εικόνα για τον τρόπο με τον οποίο οι Ρωμαίοι ζούσαν και εργάζονταν.
Η ανασκαφή πραγματοποιήθηκε στην περιοχή Όφερτον, κοντά στο Σάντερλαντ, με επίκεντρο την κοίτη του ποταμού Wear. Κατά τη διάρκεια των ερευνών εντοπίστηκαν περισσότερες από 800 πέτρινες ακονόπετρες – εργαλεία που χρησιμοποιούνταν για το ακόνισμα όπλων και άλλων εργαλείων – καθώς και 11 πέτρινες άγκυρες, πιθανόν συνδεδεμένες με τη μεταφορά μέσω του ποταμού.
Σε ανακοίνωσή του, το Πανεπιστήμιο του Ντάραμ χαρακτήρισε το εύρημα ως «τη μεγαλύτερη γνωστή συλλογή ακονόπετρων της περιόδου στη βορειοδυτική Ευρώπη», επισημαίνοντας ότι η ανακάλυψη καταδεικνύει πως η βορειοανατολική Αγγλία αποτελούσε αναπόσπαστο μέρος του εκλεπτυσμένου δικτύου παραγωγής και εμπορίου της Ρωμαϊκής Βρετανίας.
Τα ευρήματα χρονολογούνται μεταξύ 42 και 238 μ.Χ., όπως προκύπτει από αναλύσεις ιζημάτων που επιβεβαιώνουν δραστηριότητα της ρωμαϊκής περιόδου. Παράλληλα, εντοπίστηκαν και μεταγενέστερα αντικείμενα, όπως σιδερένιες και πέτρινες μπάλες κανονιών και μολύβδινα βλήματα της εποχής του Αγγλικού Εμφυλίου Πολέμου.
Ένα σημαντικό κέντρο παραγωγής στη ρωμαϊκή Βρετανία
Το σημείο περιγράφεται ως «ένα μεγάλο κέντρο παραγωγής στη ρωμαϊκή Βρετανία». Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι κάτω από την όχθη του ποταμού ενδέχεται να βρίσκονται θαμμένες εκατοντάδες ή και χιλιάδες ακόμη ακονόπετρες, πολλές από τις οποίες φαίνεται να είχαν απορριφθεί σκόπιμα.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, «τα ευρήματα αυτά ενδέχεται να επεκτείνουν τη γνωστή χρονολογική περίοδο ανθρώπινης δραστηριότητας στην περιοχή του ποταμού Wear κατά περισσότερο από 1.800 χρόνια».
Η σημασία των ακονόπετρων στη ρωμαϊκή καθημερινότητα
Οι ακονόπετρες δεν ήταν απλώς βιομηχανικά εργαλεία, αλλά αναπόσπαστο μέρος της ρωμαϊκής ζωής, όπως εξηγεί ο αρχαιολόγος του Πανεπιστημίου του Ντάραμ Γκάρι Μπάνκχεντ, ο οποίος συμμετείχε στην ανασκαφή. «Κάθε τέχνη – μεταλλουργία, ξυλουργική, δερματοτεχνία, γεωργία, ναυπηγική και ακόμη και η προετοιμασία τροφής – βασιζόταν σε κοφτερά εργαλεία», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι χωρίς ακονόπετρες τα ρωμαϊκά εργαλεία δεν θα λειτουργούσαν σωστά, ενώ παρομοίασε τη σημασία τους με εκείνη των φορτιστών ή μπαταριών στη σύγχρονη εποχή. Τα εργαλεία που κατασκευάζονταν στο Όφερτον πιθανότατα εξάγονταν σε άλλα μέρη της Ρωμαϊκής Βρετανίας, με τα απορριφθέντα δείγματα να αποτελούν τα πιο αποκαλυπτικά στοιχεία της ανασκαφής.
Απόρριψη και ποιότητα παραγωγής
«Η θέση των ακονόπετρων σε μία από τις τάφρους δείχνει ότι πετάγονταν απευθείας στον ποταμό, μαζί με τα υπολείμματα της παραγωγικής διαδικασίας», εξήγησε ο Μπάνκχεντ. Το μοτίβο αυτό, όπως είπε, υποδηλώνει ότι τα απόβλητα της βιοτεχνικής δραστηριότητας απορρίπτονταν συστηματικά στο ποτάμι.
Οι Ρωμαίοι ήταν ιδιαίτερα απαιτητικοί ως προς την ποιότητα, καθώς οι ακονόπετρες έπρεπε να είναι ομοιόμορφες, ανθεκτικές και κομμένες σε μήκος ενός ρωμαϊκού ποδιού. «Αν μια πέτρα δεν πληρούσε αυτό το πρότυπο, απορριπτόταν», σημείωσε, εξηγώντας ότι σχεδόν όλες όσες βρέθηκαν αποτελούν προϊόντα απορριπής λόγω σπασίματος, φυσικών ατελειών ή αποκλίσεων από τις προδιαγραφές.
Αναθεώρηση της ιστορίας του Σάντερλαντ
Ο Μπάνκχεντ τόνισε ότι το Σάντερλαντ είναι ήδη γνωστό για την πλούσια βιομηχανική και ναυτική του κληρονομιά, όμως τα νέα ευρήματα επεκτείνουν αυτή την ιστορία κατά αιώνες. «Η ακαδημαϊκή κοινότητα θεωρούσε ότι οι Ρωμαίοι δεν είχαν φτάσει ποτέ σε αυτό το τμήμα του ποταμού Wear», είπε.
Αντίθετα, τα στοιχεία αποκαλύπτουν ένα εκτεταμένο ρωμαϊκό κέντρο παραγωγής ακονόπετρων σε βιομηχανική κλίμακα. «Στην πραγματικότητα, σχεδόν κάθε στάδιο της έρευνας αποκάλυψε κάτι απροσδόκητο», πρόσθεσε.
Προοπτικές για νέες ανασκαφές
Ο αρχαιολόγος ανέφερε ότι εξετάζεται το ενδεχόμενο περαιτέρω ανασκαφών, καθώς η περιοχή διαθέτει «τεράστιο ερευνητικό δυναμικό». «Η βιομηχανική δραστηριότητα που έχουμε εντοπίσει είναι τόσο εκτεταμένη, ώστε πιθανότατα αποτελούσε μέρος ενός ευρύτερου συστήματος που ίσως περιμένει ακόμη να ανακαλυφθεί», είπε.
«Το Όφερτον δείχνει ξεκάθαρα ότι η κατανόησή μας για τη Ρωμαϊκή Βρετανία απέχει πολύ από το να είναι ολοκληρωμένη».
Πηγή: New York Post
