ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΔΕΙΤΕ

Ο λιμναίος προϊστορικός οικισμός
Στη θέση Νησί της νότιας όχθης της λίμνης Ορεστιάδας, μόλις 7 χλμ. από το κέντρο της Καστοριάς, έχει ανακαλυφθεί ένας από τους παλαιότερους λιμναίους προϊστορικούς οικισμούς της Ευρώπης και ο μοναδικός ανασκαμμένος της Ελλάδας. Αυτή η υδάτινη πολιτεία, η οποία τοποθετείται χρονολογικά στη Νεολιθική περίοδο, αποτελείται από υπερυψωμένα σπίτια σε ξύλινες πλατφόρμες και βρίσκεται στο χωριό Δισπηλιό. Τα ευρήματα των ανασκαφών αποκαλύπτουν την προηγμένη τεχνογνωσία των κατοίκων της στην αλιεία και στην καλλιέργεια της γης. Έχουν βρεθεί βάζα αποθήκευσης αργίλου, σκεύη μαγειρικής σε μορφή βάρκας, καθώς και κοσμήματα από κόκαλο. Από τα πλέον σημαντικά ευρήματα θεωρείται το φλάουτο από κόκαλο πουλιού, το οποίο αποτελεί το παλαιότερο μουσικό όργανο της Ευρώπης και η ενεπίγραφη πινακίδα με την κωδικοποιημένη γραφή, η οποία εικάζεται ότι είναι προπομπός της Γραμμικής Α΄.

Σήμερα, στο χωριό Δισπηλιό σε μια έκταση 20 στρεμμάτων έχει δημιουργηθεί το πρώτο οικομουσείο με σκοπό την αναπαράσταση του οικοσυστήματος του νεολιθικού λιμναίου οικισμού. Μοναδική είναι η αναπαράσταση με τις προϊστορικές κατοικίες και τα εργαλεία της καθημερινότητας των κατοίκων της 6ης χιλιετίας, οι οποίοι υπολογίζονται ότι έφταναν τους 3.000. Αξιοσημείωτη είναι η χωμάτινη κάλυψη που τοποθετούσαν στις καλύβες για την προστασία από πυρκαγιά, καθώς και η χρήση ενός είδους πιρόγας που δενόταν στην όχθη της λίμνης.

Απολιθωμένο δάσος Νόστιμου – Ασπροκκλησιάς
Πριν από 20 εκατομμύρια χρόνια, όταν η θάλασσα έφτανε μέχρι την Καστοριά, η έντονη ηφαιστειακή δραστηριότητα της περιοχής συνετέλεσε στην απολίθωση της φυτικής ύλης του παραθαλάσσιου δάσους, δημιουργώντας ένα διεθνούς φήμης γεωλογικό μνημείο. Ανακαλύφθηκε τυχαία το 1935 από έναν κάτοικο του χωριού Νόστιμο, ο οποίος εξορύσσοντας λιγνίτη διαπίστωσε την ύπαρξη απολιθωμένων κορμών. Το γεωπάρκο βρίσκεται στη θέση Βλάχος, 2 χλμ. από την Ασπροκκλησιά , και διαθέτει για τον επισκέπτη δύο περιπατητικούς διαδρόμους, μήκους 2,5 χιλιομέτρων. Στο Νόστιμο, που είναι από τα παλαιότερα χωριά του νομού, βρίσκεται το μουσείο του απολιθωμένου δάσους. Ανάμεσα στα εκθέματά του περιλαμβάνονται: απολιθωμένοι κορμοί δέντρων, (μερικοί φτάνουν σε ύψος 10 μέτρων), φοίνικες, σεκόγιες, κανέλες και θαλάσσια απολιθώματα όπως αστερίες, δόντια καρχαρία και χερσαία σπονδυλωτά. (Ώρες λειτουργίας: 11.00 – 17.00. Είσοδος: 2 ευρώ, τηλ. 24670 84588, 6932695955, υπεύθυνος μουσείου: Πέτρος Παπακωνσταντίνου).

Λαογραφικό Μουσείο
Στεγάζεται στο αρχοντικό του Νεράντζη Αϊβάζη στον οικισμό Ντολτσό. Τα εκθέματά του περιλαμβάνουν αντικείμενα οικιακής χρήσης, κοινωνικών δραστηριοτήτων των Καστοριανών, ενδυμασίες παλαιότερων εποχών, καθώς και εργαλεία για την επεξεργασία της γούνας. Στον χώρο του μουσείου υπάρχουν αναπαραστάσεις οικιακών χώρων, όπως το δωμάτιο με το τζάκι, το μέρος που ζύμωναν το ψωμί, αποθηκευτικοί χώροι για τα τρόφιμα και το κρασί (τηλ.

24670- 28603).

Μουσείο Ενδυματολογίας Καστοριάς
Στο αρχοντικό των Αδελφών Εμμανουήλ παρουσιάζεται μια σημαντική συλλογή από παραδοσιακές στολές (ανδρικές, γυναικείες, παιδικές) όχι μόνο από την πόλη της Καστοριάς, αλλά και την ευρύτερη περιοχή. Στα εκθέματα περιλαμβάνεται και μια πλούσια συλλογή νομισμάτων.

Σπηλιά Δράκου – Πόλη Καστοριάς
Δίπλα στο παρεκκλήσι του Αγίου Νικολάου της Μονής Παναγίας της Λαυριώτισσας, δηλαδή στη βόρεια πλευρά της χερσονήσου, 4 χιλιόμετρα από την πόλη βρίσκεται η σπηλιά του Δράκου. Η είσοδος του σπηλαίου απέχει 15 μέτρα από τον παραλίμνιο δρόμο, ενώ μετά τη χαρτογράφησή του αποκαλύφθηκαν στο εσωτερικό του 7 υπόγειες λίμνες, 10 αίθουσες και 5 διάδρομοισήραγγες. Το μεγαλύτερο βάθος φτάνει τα 18 μέτρα, η μέση θερμοκρασία 16 C-18 C και το ωφέλιμο μήκος των διαδρομών τα 500 μέτρα. Ανάμεσα στα εντυπωσιακότερα ευρήματα του σπηλαίου βρίσκονται οστά αρκούδας των σπηλαίων ηλικίας 10.000 χρόνων.

Βυζαντινό Μουσείο
Στα εκθέματα του Βυζαντινού Μουσείου περιλαμβάνονται ψηφιδωτά, γλυπτά, εκκλησιαστικά σκεύη, καθώς και συλλογές εικόνων από τα μέσα του 12ου έως και τον 17ο αιώνα (πλατεία Δεξαμενής, τηλ. 24670

26649).

Διοκλητιανούπολη
Ανασκαφές έχουν δείξει πως στη θέση της αρχαίας πόλης του Άργους Ορεστικού ήταν χτισμένη η Διοκλητιανούπολη. Ορισμένα οικήματα καθώς και τμήμα των τειχών έχουν έρθει στο φως. Η συνολική περίμετρος των τειχών ξεπερνά τα 2.700 μέτρα, από τα οποία έχουν αποκαλυφθεί μόνο τα 750. Συνήθως τα τείχη των φρουρίων έχουν κυκλικό σχήμα, όμως της Διοκλητιανούπολης είχαν τη μορφή τραπεζίου, ακολουθώντας το φυσικό ανάγλυφο του εδάφους.