Το μονοπώλιο των μεταφράσεων

Επί του «διαλόγου» με τον κ. Γεωργουσόπουλο τώρα. Για να υπάρξει διάλογος απαιτούνται προϋποθέσεις. Όταν αυτές κατεδαφίζονται, τότε τι διάλογος να υπάρξει; Δυστυχώς είμαι υποχρεωμένος να αφιερώσω μέρος του πολύτιμου χώρου της εφημερίδας σε ένα σημείο της «απάντησης» του κ. Γ. την προηγούμενη εβδομάδα (1/3/08).

Κατανάλωσε το μεγαλύτερο μέρος του κειμένου του για να ανασκευάσει την επισήμανση ότι ένα από τα πολλά παραδείγματα των λειτουργιών του πολιτισμικού κατεστημένου μπορεί να ιδωθεί στον τρόπο ανάθεσης των μεταφράσεων. Αρνείται ότι τις μονοπωλεί, θεωρεί μάλιστα «καραμπινάτη συκοφαντία» την επισήμανση. Ωραία. Ας δούμε δυο τυχαία παραδείγματα.

● Φεστιβάλ Επιδαύρου 2005: Παράσταση 1- 2 Ιουλίου, Σοφοκλή Οιδίπους Τύραννος, Μτφρ. Κ.Χ.

Μύρης, 8- 9 Ιουλίου, Ευριπίδου Βάκχες, Μτφρ. Κ.Χ.Μύρης, 23- 24 Ιουλίου Αριστοφάνους Ειρήνη, Μτφρ. Κ.Χ.Μύρης, 5- 6 Αυγ., Σοφοκλή Αντιγόνη, Μτφρ. Γ. Βαρβέρης, 19- 20 Αυγ.,

Αισχύλου Προμηθέας Δεσμώτης, Μτφρ. Μ. Βολανάκης, 26- 27 Αυγ.,

Ευριπίδη Μήδεια, Μτφρ.

Dario del Corno (από τις έξι παραστάσεις οι τρεις σε μετάφραση Κ.Χ. Μύρη = Κ. Γεωργουσόπουλος)

● Φεστιβάλ Φιλίππων 2006:

1 Ιουλίου, Αριστοφάνη Θεσμοφοριάζουσες, Μτφρ. Κ.Χ.Μύρης, 7 Ιουλίου, Ευριπίδη Ιφιγένεια εν Ταύροις, Μτφρ. Κ.Χ.Μύρης, 15 Ιουλίου, Αριστοφάνη Όρνιθες, Μτφρ. Β. Ρώτας, 9 Αυγ. Αισχύλου Πέρσες, Μτφρ. Νικολέττα Φριντζήλα, 12 Αυγ. Ευριπίδη Ελένη, Μτφρ. Κ.Χ.Μύρης, 19 Αυγ.,

Σοφοκλή Αντιγόνη, Μτφρ. Νίκος Παναγιωτόπουλος (από τις έξι παραστάσεις οι τρεις σε μετάφραση Κ. Γεωργουσόπουλου)

● Συμπέρασμα: Αν μια επιχείρηση που ελέγχει το 50% της αγοράς δεν ανήκει στα μονοπώλια, τότε θα έπρεπε να υποδείξουμε στη Siemens, στην General Μotors ή στην ΒΡ να εγγραφούν στο ταμείο ανεργίας! Και αν λογαριάσει κανείς ότι η μετάφραση αμείβεται με το 22% των εσόδων της παράστασης, μάλλον έχει κανείς λόγο να υπερασπίζει τα κεκτημένα με κάθε τρόπο. Ζητούμενο βέβαια είναι πώς μπορεί να λειτουργήσει κανείς ταυτόχρονα και ως προμηθευτής μεταφράσεων και ως κριτικός παραστάσεων που επηρεάζει τη ζήτηση. Αλλά αυτή είναι η παθολογία του παγιωμένου καθεστώτος με το οποίο λειτουργούν τα πολιτισμικά μας πράγματα εδώ και τρεις δεκαετίες.

Ο Αντώνης Λιάκος είναι καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών