Ο ήρωας των δύο κόσμων

Διακόσια χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τη γέννηση του Τζουζέπε Γκαριμπάλντι, του ανθρώπου που ένωσε την Ιταλία με 1.000 εθελοντές με κόκκινα πουκάμισα που πολεμούσαν τον Πάπα και όποιον άλλον ήταν εναντίον της ενοποίησης της χερσονήσου.

O Γκαριμπάλντι (Ιάκωβος Γαριβάλδης, επί το ελληνικότερον) είναι ο κατ΄ εξοχήν ήρωας του Ριζορτζιμέντο, της περιόδου της ενοποίησης της Ιταλίας στον 19ο αιώνα, όμως η φήμη του εξαπλώθηκε σ΄ όλη την Ευρώπη και στον Νέο Κόσμο, την αμερικανική ήπειρο, όπου έμεινε χρόνια εξόριστος (γι΄ αυτό άλλωστε ονομάστηκε και «ήρωας των δύο κόσμων»). «Ο Γκαριμπάλντι υπήρξε ο πρώτος ήρωας της Ιταλίας με διεθνή διάσταση», επισημαίνει η Λούσι Ράιαλ, ιστορικός εξειδικευμένη στο Ριζορτζιμέντο

ΣΑΝ… ΡΟΜΠΕΝ ΤΩΝ ΔΑΣΩΝ

Αγωνιζόμενος για την ενοποίηση της Ιταλίας πήγε κόντρα στον Πάπα. Όταν εκείνος τον επικήρυξε, ουδείς τον πρόδωσε

και συγγραφέας του βιβλίου «Γκαριμπάλντι: η κατασκευή ενός ήρωα» που εκδόθηκε πρόσφατα. «Με τις επιτυχίες του όχι μόνο άλλαξε την πολιτική και στρατιωτική κατάσταση της Ιταλίας, αλλά και την εικόνα της χώρας αυτής», προσθέτει.

Σε όλες τις μάχες

Για τρεις δεκαετίες, από το 1854 που επέστρεψε από την Αμερική ώς τον θάνατό του, ο Γκαριμπάλντι ενεπλάκη σε όλες τις μείζονες μάχες στην Ιταλία. Προκάλεσε επανάσταση στη Σικελία, την κατάρρευση της μοναρχίας των Βουρβώνων, την αναδίπλωση της Αυστριακής Αυτοκρατορίας, την ανατροπή των παπικών κρατών και τη δημιουργία του ιταλικού έθνους- όλα αυτά αποκτώντας την αίγλη ενός Ρομπέν των Δασών. Κάποια στιγμή ο Πάπας τον επικήρυξε με μεγάλο ποσό, όμως ουδείς Ιταλός τον πρόδωσε. Η ρομαντική διάσταση της ιστορίας του τον είχε κάνει τον διασημότερο άνθρωπο στον κόσμο. Μέγας εραστής, άφησε πίσω του ερωτοχτυπημένες γυναίκες στις τέσσερις ηπείρους.

Όμως δεν ήταν ο ανιδιοτελής, ειλικρινής λεοντόκαρδος της παλιάς σχολής, λέει η καθηγήτρια Ράιαλ. Ήταν μάλλον το πρώτο δείγμα μιας νέου είδους «χαρισματικής» πολιτικής φυσιογνωμίας που έπλαθε τη δημόσια εικόνα της. Ήταν ο πρώτος πολιτικός στον κόσμο που ήξερε να καθοδηγεί τα μέσα ενημέρωσης. Το 1860, όταν έδιωξε τον στρατό των Βουρβώνων από τη Σικελία, δεν είχε μαζί του μόνο 1.000 ανεκπαίδευτους εθελοντές, αλλά και μια ομάδα τουλάχιστον 100 δημοσιογράφων.

«Ήταν εξαιρετικά ικανός να τους χειρίζεται», λέει η Ράιαλ στον βρετανικό «Ιντιπέντεντ». «Έβρισκε τον χρόνο να τους μιλάει και να είναι καλός μαζί τους… Δημιούργησε το μοντέλο του σύγχρονου πολιτικού».

«Ήταν εξαιρετικός, όμως ήξερε και να προβάλλει τον ηρωισμό του», προσθέτει. «Χρησιμοποιούσε τον πρωτοεμφανιζόμενο τότε λαϊκό Τύπο, ο οποίος είχε τεράστια όρεξη για διαφορετικού είδους υλικό που μπορούσε να προσελκύσει την ευρύτερη κατηγορία των λιγότερο μορφωμένων αναγνωστών».

Έργα και ημέρες

● 4 ΙΟΥΛΙΟΥ 1807: Γεννήθηκε στη Νίκαια της Γαλλίας ● ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ 1830: ταξίδεψε στη Νότια Αμερική, όπου συμμετείχε σε εξέγερση στη Βραζιλία και πολέμησε για την Ουρουγουάη ● 1854: επέστρεψε στην Ιταλία και πολέμησε εναντίον της Αυστρίας ● 1860: η «εκστρατεία των χιλίων» εναντίον του στρατού των Βουρβόνων τού επέτρεψε να κατακτήσει το Βασίλειο των δύο Σικελιών ● 1882: πέθανε στη νήσο Καπρέρα (βόρεια της Σαρδηνίας)

Οι Γαριβαλδινοί ● ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, Γαριβαλδινοί ονομάστηκαν οι εθελοντές που πολέμησαν στο πλευρό των Ελλήνων στον ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897 υπό τον Ριτσότι Γκαριμπάλντι, γιο του Τζουζέπε, καθώς και οι ερυθροχίτωνες εθελοντές του Α΄ Βαλκανικού Πολέμου υπό την ηγεσία του Λορέντσου Μαβίλη και του Αλέξανδρου Ρώμα ● ΟΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΕΣ του Γκαριμπάλντι φορούσαν κόκκινα πουκάμισα για να μη φαίνεται το αίμα τους. Τα χρησιμοποιούσαν στα σφαγεία της Αργεντινής και ο Γκαριμπάλντι τα υιοθέτησε όταν βρισκόταν στη Λατινική Αμερική