Η ΕΘΝΙΚΟΤΗΤΑ, ΟΠΩΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ, ΕΙΝΑΙ ΑΡΝΗΤΙΚΗ ΕΝΝΟΙΑ

Aς δούμε όμως πού οδηγεί τον Μαρσέλ Ντετιέν η εξέ ταση των εννοιών «αυτοχθονία» και «ίδρυση» στην ανθρωπολογική του ανάλυση- ανάλυση που πυροδοτείται μεν από τους αρχαίους Έλληνες αλλά εκτοξεύεται πολύ μακρύτερα απ΄ αυτούς στον χώρο και στον χρόνο. Για την αυτοχθονία άλλωστε μας μίλησε την περασμένη εβδομάδα στο Γαλλικό Ινστιτούτο. Για να γίνει λοιπόν κάποιος «αυτόχθονας» πρέπει να αποκτήσει «ρίζες», να γίνει αβορίγινας. Η αυτοχθονία θέτει την έμφαση στο «ίδιο» και η συστατική της χειρονομία είναι ο αποκλεισμός. Το «ιδρύω» υποκρύπτει την ιδέα του «φτιάχνω φωλιά», μια μοναδικότητα στον χώρο, μιαν αρχή στον χρόνο, μια ιστορικότητα: είναι μια χαρακτηριστική αρχή, έτοιμη να πάρει την κατεύθυνση μιας ιστορικής διαδικασίας. Για να προσεγγίσει λοιπόν το «έθνος» και πιστεύοντας ότι αυτό που κατασκευάζει το «εθνικό» είναι η habitus- πρακτική [habitus: ένας όρος του Μως, που ο Μπουρντιέ έκανε διάσημο], θα υιοθετήσει, ανομολόγητα, μια τακτική αλά Φουκώ και θα αναζητήσει την ταυτότητα του εθνικού μέσα από την οδό των πρακτικών και των διοικητικών διαδικασιών. Η εθνικότητα, όπως και η ταυτότητα είναι αρνητική έννοια, θα παρατηρήσει. Πώς γίνεται κανείς Σέρβος της Μεγάλης Σερβίας; Ιουδαίος με ρίζες; Πώς κατασκευάζονται οι «μυθιδεολογίες»; Αδίστακτα εδώ θα κατακεραυνώσει τον Μπρωντέλ, ιστορικό με «ρίζες», επειδη στο βιβλίο- διαθήκη του Η ταυτότητα της Γαλλίας ανήγαγε την ιστορία της στην παλαιολιθική εποχή, επιτρέποντας έτσι στον Λεπέν να τον επικαλεστεί στην προεκλογική του εκστρατεία.

Ποια είναι η σχέση του έθνους με τους νεκρούς του; αναρωτιέται. «Για να γίνει ένα έθνος χρειάζεται κοιμητήριο και διδασκαλία της ιστορίας», είπε ο Μπαρές. «Συγγραφή της ιστορίας σημαίνει αναγνώριση του “χρέους” που έχουμε για τους νεκρούς», είπε ο Ρικέρ. «Η προγονικότητα οδηγεί στην ιστορικότητα», λέει ο Ντετιέν. Και προβληματίζεται για το ποια είναι η σχέση με τους προγόνους σε κοινωνίες που δεν υπάγονται σε εθνικά κράτη.