«Περίμενα αθώωση»
O Δ. Κώνστας αντικρούοντας το βαρύ κατηγορητήριο, που είχε ως αποτέλεσμα την καταδίκη του σε κάθειρξη 14 ετών με αναστολή, επισημαίνει ότι «από κανένα έγγραφο, μαρτυρία ή απολογία κατηγορουμένου δεν προέκυψε ότι οικειοποιήθηκα χρήματα ή υλικά του Πανεπιστημίου». Ο πρώην πρύτανης του Παντείου περιμένει τώρα να καθαρογραφεί η απόφαση των τριών δικαστών, ώστε να πληροφορηθεί ποια ακριβώς στοιχεία αποτέλεσαν την «πρώτη ύλη»
«ΔΕΝ ΠΡΟΚΥΠΤΕΙ ΟΙΚΕΙΟΠΟΙΗΣΗ»
«Από κανένα έγγραφο, μαρτυρία ή απολογία κατηγορουμένου δεν προέκυψε ότι οικειοποιήθηκα χρήματα ή υλικά του Πανεπιστημίου»
για την καταδίκη του. Οι επιλογές που έχει δεν είναι πολλές. Όπως κάθε πολίτης, υπερασπιζόμενος τον εαυτό του έχει ασκήσει έφεση περιμένοντας να κριθεί η υπόθεσή του σε δεύτερο βαθμό. Γνωρίζει όμως ότι οι ρυθμοί της Δικαιοσύνης είναι αργοί και μπορεί να μεσολαβήσουν ακόμη και τρία χρόνια μέχρι να γίνει η δίκη στο Πενταμελές Εφετείο. Λίγες ώρες μετά την καταδίκη του ο κ. Δ. Κώνστας περιγράφει τη δικαστική του περιπέτεια ως εξής:
«Υπέβαλα τον εαυτό μου στην ελληνική δικαιοσύνη, όπως οφείλει κάθε πολίτης όσο άδικα και αν κατηγορείται. Δεν απουσίασα ούτε μία ώρα από μια δίκη με τη μεγαλύτερη διάρκεια στη δικαστική ιστορία της Ελλάδας. Συμμετείχα ο ίδιος ενεργά θέτοντας ερωτήσεις στους μάρτυρες και προσκομίζοντας στοιχεία που αποδείκνυαν την αθωότητά μου. Για να γίνει αντιληπτό το είδος των κατηγοριών που έπρεπε να αντικρούσω, περίπου το ένα τρίτο του ποσού της λεγόμενης “απάτης” που διέπραξα αντιπροσώπευε πληρωμές για τη σίτιση των φοιτητών προς τον εστιάτορα για το ακαδημαϊκό έτος 1995- 1996.
Η σίτιση των φοιτητών
Η κατηγορία ήταν ότι ουδείς, υπογραμμίζω ουδείς, φοιτητής σιτίστηκε το ακαδημαϊκό αυτό έτος και συνεπώς το ποσό αυτό το καρπώθηκα εγώ από κοινού με άλλους. Φανταστείτε ένα πανεπιστήμιο με οκτώ χιλιάδες φοιτητές, όπου το εστιατόριο παραμένει ένα χρόνο κλειστό και ουδείς διαμαρτύρεται, προκειμένου να διευκολύνει τις λαθροχειρίες των πρυτανικών του αρχών. Πραγματογνωμοσύνη για τα διάσημα υλικά του Παντείου, όπως μοκέτες μάρμαρα κ.λπ. ποτέ δεν έγινε από επίσημο φορέα. Συνεπώς, αν τα υλικά που αγοράστηκαν ήταν πολλά ή όχι, δεν ήταν δυνατόν να διαπιστωθεί. Παρά τις επανειλημμένες αιτήσεις μας πριν και κατά τη διάρκεια της δίκης να γίνει αυτή η πραγματογνωμοσύνη, το σχετικό αίτημα δεν έγινε δεκτό.
Τα πλαστά τιμολόγια
Πλαστά τιμολόγια την περίοδο της πρυτανικής μου θητείας δεν υπήρξαν, σύμφωνα και με το πόρισμα του ΣΔΟΕ. Υπέβαλα στο δικαστήριο λεπτομερή φάκελο για τα περιουσιακά μου στοιχεία, περιλαμβανομένων των δηλώσεων του πόθεν έσχες για την περίοδο 1995- 1998, που ελέγχθηκαν από την ελληνική Βουλή λόγω της ιδιότητας του υπηρεσιακού υπουργού. Από κανένα έγγραφο, μαρτυρία ή απολογία κατηγορουμένου δεν προέκυψε ότι οικειοποιήθηκα χρήματα ή υλικά του Πανεπιστημίου. Είναι γνωστό ότι τα οικονομικά της πρυτανικής μου θητείας έχουν ελεγχθεί κατασταλτικά από το Ελεγκτικό Συνέδριο. Περίμενα λοιπόν με βεβαιότητα την αθωωτική απόφαση του δικαστηρίου. Αντ΄ αυτής, καταδικάστηκα σε 14 χρόνια κάθειρξη. Αναμένω να καθαρογραφεί η απόφαση, ώστε να διαπιστώσω γιατί ακριβώς καταδικάστηκα. Και συνεχίζω να ελπίζω στη Δικαιοσύνη, γιατί αυτό έκανα σε όλη μου τη ζωή και είναι πολύ αργά να αλλάξω τώρα».
Καταδίκες συλλογικής ευθύνης
Η πρόεδρος του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Αθηνών Ασπασία Καρέλλου ανακοίνωσε την ομόφωνη απόφαση επί της ενοχής των δέκα κατηγορουμένων, χωρίς να αναφέρει τις αποδείξεις που στοιχειοθετούν την ατομική ποινική ευθύνη για τον καθένα από τους εμπλεκομένους. Αντίθετα, η απόφαση, όπως επισημαίνουν υπερασπιστές των κατηγορουμένων, αλλά και δικηγόροι που βρέθηκαν στο Εφετείο την ώρα της ετυμηγορίας, φαίνεται πως κινήθηκε στην τροχιά της συλλογικής ευθύνης.
Ακόμα και δικαστικοί λειτουργοί ξαφνιάστηκαν με τα τρις ισόβια που επέβαλαν οι συνάδελφοί τους στον πρώην προϊστάμενο του λογιστηρίου και της γραμματείας του Παντείου Αναστάσιο Κουτσοδημητρόπουλο, ο οποίος κρίθηκε ένοχος για οικονομικά αδικήματα κακουργηματικού χαρακτήρα με βάση τις επιβαρυντικές διατάξεις του νόμου περί καταχραστών του Δημοσίου, που θεσπίστηκε και ισχύει από το 1950 και στο παρελθόν προέβλεπε ακόμη και θανατική ποινή.
Εκείνο που προβληματίζει ιδιαίτερα τους νομικούς αλλά και τους δικαστές είναι το γεγονός ότι με την απόφαση αυτή εξισώνεται ένα οικονομικό έγκλημα με ένα έγκλημα κατά της ανθρώπινης ζωής, ενώ υπάρχουν και διαφορετικές εκτιμήσεις για το ύψος των ποινών. Ο πρώην ανώτατος δικαστικός λειτουργός Λέανδρος Ρακιντζής, ο οποίος κατέχει σήμερα τη θέση του γενικού επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης, χαρακτήρισε «προσήκουσες» τις ποινές (σ.σ.: συνολικά τρεις φορές ισόβια και επιπλέον 150 χρόνια κάθειρξη) που «μοίρασαν» τα μέλη του Εφετείου Κακουργημάτων.
Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, πάντως, οι κατηγορούμενοι περιμένουν να πάρουν στα χέρια τους το σκεπτικό της απόφασης των δικαστών, προκειμένου να πληροφορηθούν- όπως λένε- έστω και ετεροχρονισμένα γιατί κρίθηκαν ένοχοι και μάλιστα οι πέντε από αυτούς οδηγήθηκαν στη φυλακή.
«Υπερβολικά αυστηρές ποινές»
[ ΓΝΩΜΗ ] Η Δικαιοσύνη σε τρεις παγίδες
H Δικαιοσύνη μπορεί να αυτο-απαξιωθεί με τρεις τρόπους: την αρνησιδικία (ή, συνώνυμό της, την υπερβολική καθυστέρηση), την απώλεια της ανεξαρτη- σίας της και την υπερβολι- κή αυστηρότη- τα. Με την προχθεσινή απόφαση φοβούμαι ότι κλείνει ο κύκλος: πλέον η ελληνική Δικαιοσύνη έπεσε και στις τρεις παγίδες. Στην «υπόθεση του Παντείου» σοκάρει η εξάντληση της αν-επιείκειας για τα εμμέσως εμπλεκόμενα πρόσωπα, η έλλειψη αιτιολογίας, η επίσημη αναγωγή των «ενδείξεων» σε αποδείξεις, ο τυχαίος διαχωρισμός κατηγορουμένων σε δεκτικούς και μη αναστολής, ο ιεροεξεταστικός τόνος της έδρας. Όταν η φωνή της αυτοσυγκράτησης δεν ακούγεται, μια δίκη είναι σαν να μην έχει γίνει. Κι όταν ο παραδειγματικός εκφοβισμός παίρνει τη θέση της αδύνατης κάθαρσης, τότε η Δικαιοσύνη έχει φθάσει στο κοινωνικό σημείο μηδέν.
Ο Κώστας Μποτόπουλος είναι διδάκτωρ του Συνταγματικού Δικαίου
«Οι ποινές δεν ήταν εξοντωτικές- τις θεωρώ επιεικείς»
Ο Σιδηρόπουλος ήταν ο άνθρωπος που ως πρύτανης έστειλε στη Δικαιοσύνη το σκάνδαλο του Παντείου. Κατόπιν, όπως ο ίδιος είχε πει σε συνέντευξή του στα «ΝΕΑ» στις 8 Αυγούστου 2001, η ζωή του απειλήθηκε ευθέως από αγνώστους, με αποτέλεσμα- όπως τονίζουν άνθρωποι του περιβάλλοντός του – να υποστεί εγκεφαλικό επεισόδιο, το οποίο τον οδήγησε στην παραίτηση από τη θέση του πρύτανη και στη συνέχεια στον θάνατο.
Η σύζυγός του σήμερα πάντως δεν θεωρεί ότι ο νεκρός δεδικαίωται: «Έπειτα από 14 χρόνια και με τον άντρα μου να έχει χαθεί, πώς να νιώσω δικαίωση; Από τη στιγμή εξάλλου που ένας από τους βασικούς υπαίτιους όπως πιστεύω, ο Δ. Κώνστας, δεν πήγε στη φυλακή, δεν νομίζω ότι επήλθε πλήρης κάθαρση». Σύμφωνα με την κ. Σιδηροπούλου, το ποσό της κατάχρησης στο Πάντειο είναι πολύ μεγαλύτερο από αυτό που τελικά δέχτηκε το δικαστήριο, αλλά τα υπόλοιπα χρήματα δεν στάθηκε δυνατόν να αποδειχτεί ότι κλάπηκαν. «Εγώ ξέρω ότι συνολικά χάθηκαν 8 δισ. δραχμές από το Παντειο. Όμως αποδείξεις συγκεντρώσαμε μόνο για 2,7 δισ. δραχμές. Τα υπόλοιπα πού είναι;».
Σύμφωνα τέλος με τη σύζυγο του αποθανόντος πρύτανη, «ακόμη και σήμερα πανεπιστημιακοί στο Πάντειο και σε άλλα ιδρύματα συμμετέχουν σε οικονομικά σκάνδαλα, τα οποία δυστυχώς δεν τα γνωρίζει ο κόσμος». Παπαστάμος: «Επιτέλους»
«Η ιστορία αυτή είχε ταλαιπωρήσει επί σειρά ετών τόσο το Πάντειο όσο και το δημόσιο πανεπιστήμιο και είχε αμαυρώσει το κύρος του. Από την άποψη αυτή είναι καλό ότι επιτέλους ξεκαθάρισαν τα πράγματα και έτσι μπορεί το πανεπιστήμιο να γυρίσει μια νέα σελίδα στην ιστορία του, χωρίς να επικρέμεται η δαμόκλειος σπάθη από πάνω μας», λέει στα «ΝΕΑ» ο πρύτανης του Παντείου κ. Στάμος Παπαστάμου.
[ ΓΝΩΜΕΣ ] Ιδιότυπο κράτος δικαστών
H συγκεκριμένη απόφαση, οι ποινές που επιβλήθηκαν, αλλά και η ακραία σκληρότητα που επιδείχθηκε προς πανεπιστημιακούς δασκάλους έχει δύο πολύ δυσμενείς συνέπειες για κρίσιμους κοινωνικούς θεσμούς.
Η πρώτη αφορά το δημόσιο πανεπιστήμιο, καθώς θα παραλύσει κάθε διοικητική λειτουργία του. Ουδείς θα υπογράφει προς έγκριση οτιδήποτε χωρίς εξονυχιστικό έλεγχο, με προφανείς συνέπειες. Ικανοί και σοβαροί άνθρωποι θα αρνούνται τη συμμετοχή τους σε συλλογικά όργανα. Η άλλη, σοβαρότερη ίσως, συνέπεια έχει σχέση με μία διαφαινόμενη τάση να καταλήξουμε σε ένα ιδιότυπο κράτος δικαστών. Τα δύο τελευταία χρόνια παρατηρείται σαφής και αιφνίδια αύξηση των καταδικαστικών αποφάσεων και απίστευτη αυστηροποίηση των ποινών. Όλα αυτά μου θυμίζουν την επιχείρηση «Καθαρά Χέρια» στην Ιταλία, που ανεξαρτήτως προθέσεων οδήγησε τελικά στον Μπερλουσκόνι.
Ο Βασίλης Καρύδης είναι αναπληρωτής καθηγητής Εγκληματολογίας
[ ΓΝΩΜΕΣ ] Ίδια μετρούν ζωή και χρήματα;
H ανθρώπινη ζωή και η περιουσία δεν έχουν την ίδια βαρύτητα ως αγαθά, ούτε την ίδια ποιοτική αξία, ώστε η προσβολή τους να απειλείται με την ίδια ποινή. Την ισόβια κάθειρξη. Γι΄ αυτό και σε καμία χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν προβλέπεται ποινή ισόβιας κάθειρξης για οικονομικό έγκλημα. Το ίδιο ισχύει και για τον Ποινικό μας Κώδικα. Αντίθετα μάλιστα για έγκλημα βλάβης της περιουσίας των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων προβλέπεται ως μέγιστη ποινή κάθειρξη μέχρι 20 χρόνια, οσοδήποτε και αν είναι το ποσό της ζημίας πάνω από τα 150.000 ευρώ. Μόνο το έκτακτο και προσωρινής- για τους λόγους που το υπαγόρευσαν τότε- ισχύος νομοθέτημα του νόμου 1608/1950 (που κατάντησε μονιμότερο του μονίμου) προβλέπει εξοντωτικές και απάνθρωπες ποινές. Το νομοθέτημα αυτό εξακολουθεί, δυστυχώς, να εφαρμόζεται- μετά πάροδο 60 σχεδόν ετών- παρά και τη θεσμοθέτηση της αρχής της αναλογικότητας με το άρθρο 25 παρ. 1 του αναθεωρημένου Συντάγματος, στην οποία ευθέως προσκρούει.
Ο Βασίλης Δημακόπουλος είναι δικηγόρος
