Πάρε – δώσε με τους Sotheby’s

Κιβώτια γεμάτα αρχαία από τους οίκους δημοπρασιών Sotheby’s και Christie’s

που μαρτυρούν εμπορική διακίνηση και ένα εργαστήριο μαρμαροτεχνικής και

γλυπτικής για κατασκευή αντιγράφων ανακάλυψαν οι αρχές στη βίλα της

Σχοινούσας, εκτός από τα περίπου 280 αρχαία αντικείμενα για τα οποία δεν

υπάρχει άδεια κατοχής. Οι έρευνες συνεχίζονται στον κήπο της έπαυλης.

H πλήρης εικόνα, πάντως, αναμένεται να συμπληρωθεί μόνο όταν ολοκληρωθεί η

έρευνα του εξωτερικού χώρου, οπότε τα όποια ευρήματα θα προστεθούν στον

κατάλογο, ώστε να προχωρήσει η δεύτερη φάση της ταύτισης και της αξιολόγησής

τους. Αναμένεται μάλιστα αίτημα της Ασφάλειας προς το υπουργείο Πολιτισμού για

τη δημιουργία επιτροπής για την εκτίμηση των ευρημάτων και την παραπομπή του

θέματος στη Δικαιοσύνη.

H εικόνα, που έρχεται για πρώτη φορά στο φως ύστερα από μία εβδομάδα ερευνών,

οδηγεί ανθρώπους που γνωρίζουν καλά τον χώρο της αρχαιοκαπηλίας να εκτιμούν

πως η βίλα στη Σχοινούσα δεν περιλαμβάνει τα «καλά κομμάτια» της συλλογής που

διεκδίκησε και κέρδισε η οικογένεια Παπαδημητρίου από τον Βρετανό έμπορο

αρχαιοτήτων Ρόμπιν Σάιμς μετά τον θάνατο του συνεταίρου του Σάιμς, Χρήστου

Μιχαηλίδη, αδελφού της ιδιοκτήτριας των επαύλεων σε Ψυχικό και Σχοινούσα,

Δέσποινας Παπαδημητρίου. Άποψη που συμπίπτει και με τη γενική εντύπωση που

έχουν διαμορφώσει οι αρχαιολόγοι, ότι δηλαδή οι ιδιοκτήτες προσπάθησαν να

δώσουν την ατμόσφαιρα μιας ρωμαϊκής έπαυλης, και πως για τον λόγο αυτό τα

περισσότερα έργα είναι στην τεχνοτροπία αντικειμένων και διαμορφώσεων

πομπιανού ρυθμού.

Από την περασμένη Τρίτη που οι αστυνομικές αρχές άρχισαν τη διαδικασία

εντοπισμού αδήλωτων αρχαίων και της καταγραφής τους στη βίλα στη Σχοινούσα

μέχρι σήμερα ανοίχτηκαν όλα τα κιβώτια που εντοπίστηκαν και καταγράφηκαν

φωτογραφικά τα αντικείμενα που εμπίπτουν ή πιθανόν εμπίπτουν στον νόμο περί

αρχαιοτήτων. Προς το παρόν οι αρχαιότητες παραμένουν στη Σχοινούσα και

φυλάσσονται με τη συνδρομή της Αστυνομίας και του υπουργείου Εμπορικής

Ναυτιλίας, ενώ θα ακολουθήσει η ταύτισή τους, η λεπτομερής περιγραφή και

χρονολόγησή τους που θα επιτρέψει και την κατά το δυνατό ακριβή απόδοσή τους

στον τόπο προέλευσης.

Από το 2001 έως το 2005

Μάρμαρα με νέες κοπές, μία κομμένη εικόνα (πιθανόν από τέμπλο), σφραγίσματα

και συσκευασίες, όπως επίσης και τα κιβώτια που προέρχονται από τους διεθνείς

οίκους Sotheby’s και Christie’s και είχαν ημερομηνίες δημοπρασίας από το 2001

μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2005, είναι ενδεικτικά εμπορικής συναλλαγής.

Σε ανακοίνωσή του ο οίκος Sotheby’s αναφέρει ότι είναι στη διάθεση των

ελληνικών αρχών, οι οποίες – όπως τονίζεται – δεν έχουν ακόμα επικοινωνήσει με

τον διεθνή οίκο δημοπρασιών για τη συγκεκριμένη υπόθεση.

Εντοπίσθηκαν και πολλά αντίγραφα

ENA ΜΕΓΑΛΟ χρονικό φάσμα, από την ελληνιστική ώς τη μεταβυζαντινή

περίοδο – χωρίς να λείπουν μεμονωμένα δείγματα προϊστορικά τα οποία δεν έχουν

ακόμη ταυτιστεί – συνθέτει την εικόνα των αρχαιοτήτων που κρύβονταν

εντοιχισμένες ή τοποθετημένες σε αποθήκες, κιβώτια και κοντέινερ στις βίλες

της οικογένειας Παπαδημητρίου σε Ψυχικό και Σχοινούσα.

280 ευρήματα

Σύμφωνα με την πρώτη καταγραφή ο αριθμός των ευρημάτων φτάνει τα 280 – ενώ

ανάμεσά τους εντοπίζονται και πολλά αντίγραφα γνωστών έργων που βρίσκονται σε

μουσεία του εξωτερικού.

Εντυπωσιακό θεωρείται από τους αρχαιολόγους ένα μεγάλο κυκλικό μνημείο από

πωρόλιθο, αποσυναρμολογημένο και με αρίθμηση των μελών του, ώστε να είναι

εύκολη η επανασυναρμολόγησή του, το οποίο εντοπίστηκε στα διάσπαρτα λίθινα

αρχαία αντικείμενα της βίλας στη Σχοινούσα. Ανάμεσα σε εκείνα που ξεχωρίζουν

είναι ένα πήλινο καθιστό σανιδόμορφο ειδώλιο με σχηματοποιημένα άνω και κάτω

άκρα ελέφαντα (ανήκει στα ευρήματα του Ψυχικού), όπως και τέσσερις φορητές

εικόνες, μία με απόδοση της Ανάστασης του Χριστού, που διαθέτει πλαίσιο με

επένδυση από χρυσό και σκηνές του Δωδεκαόρτου περιμετρικά, δύο που

απεικονίζουν την Παναγία Βρεφοκρατούσα (16ος και 17ος αιώνας) και μία ακόμη με

τον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο σε προτομή (18ος αιώνας).

Οι διεκδικήσεις

Απέφυγε ο υπουργός Πολιτισμού Γιώργος Βουλγαράκης να προχωρήσει σε απευθείας

σύνδεση της αρχαιοκαπηλίας στη Σχοινούσα με την υπόθεση του Μουσείου Γκετί,

από το οποίο η Ελλάδα διεκδικεί τέσσερις αρχαιότητες ως προϊόντα

αρχαιοκαπηλίας. «Προς το παρόν δεν υπάρχουν στοιχεία που να συνδέουν τις δύο

υποθέσεις», είπε και χαρακτήρισε πρώιμη τη σύνδεση των δύο θεμάτων, ενώ η

Εισαγγελία συνεχίζει τις έρευνές της προς αυτή την κατεύθυνση. Όσον αφορά, δε,

την ελληνική διεκδίκηση, θα γίνει μέσω διαπραγματεύσεων και αν αυτές δεν

αποδώσουν, μέσω της δικαστικής οδού, όπως είπε ο υπουργός, αν και σύμφωνα με

ασφαλείς πληροφορίες δεν έχει αναλυτική ενημέρωση επί του θέματος, ούτε έχει

αποφασίσει σχετικά με τα πρόσωπα που θα χειριστούν την υπόθεση.