Ο μύθος καταρρίπτεται. Ο καουμπόι που τον καταπίνει η κινούμενη άμμος
μπορεί τελικά να σωθεί, αρκεί να ακολουθήσει βήμα προς βήμα τις οδηγίες. Πρώτα
απ’ όλα, πρέπει να διατηρήσει την ψυχραιμία του και ύστερα, να θυμηθεί την
έρευνα που δημοσιεύεται στο τελευταίο τεύχος της επιστημονικής επιθεώρησης
«Nature»: αργή συστροφή των ποδιών και ώθηση του σώματος προς τα πάνω. Τόσο
απλό.
|
|
H εικόνα θυμίζει γουέστερν: ο καουμπόι παγιδεύεται στην κινούμενη άμμο,
γλιστρώντας μέχρι… το πλατύγυρο καπέλο του. Χάνεται στο μείγμα από νερό,
άμμο και άργιλο και αργοπεθαίνει βασανιστικά.
H λαϊκή σοφία «θέλει» την κινούμενη άμμο θανατηφόρα. Και όχι μόνο η λαϊκή
σοφία. Οι έρευνες μέχρι σήμερα έδειξαν ότι είναι αδύνατο να βυθιστούν
περισσότερο από τη μέση άτομα τα οποία πέφτουν σε περιοχές όπου σχηματίστηκε
κινούμενη άμμος. Ταυτόχρονα όμως, είναι σχεδόν αδύνατο να τα τραβήξει κάποιος
έξω αφού κολλήσουν. Όποια προσπάθεια να ανασυρθεί το παγιδευμένο άτομο με
φορτηγό ή άλλο όχημα, είναι βέβαιο ότι θα το θέσει σε μεγαλύτερο κίνδυνο γιατί
από τη δύναμη που μπορεί να ασκηθεί, δεν υπάρχουν πολλές ελπίδες να
απελευθερωθεί αρτιμελές. Όπως γράφει ο Marc Henderson στους «Τάιμς» του
Λονδίνου, για να αποδεσμευθεί μόνο το πόδι απαιτείται η ισχύς που θα
χρειαζόταν για την ανύψωση ενός μεγάλου αυτοκινήτου!
Οι διασώσεις
Οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα σωστικά συνεργεία φάνηκαν ξεκάθαρα στην
περίπτωση ενός 15χρονου αγοριού, το οποίο παγιδεύτηκε πριν από λίγες ημέρες σε
κινούμενη άμμο στις ακτές της Νέας Νότιας Ουαλίας. Άνδρες της πυροσβεστικής
έσκαβαν επί δύο ώρες με τα χέρια για να μπορέσουν να βγάλουν έξω το παιδί. Το
κυριότερο πρόβλημά τους ήταν ότι ενώ δημιουργούσαν μια λακκούβα γύρω από το
αγόρι, η άμμος υποχωρούσε συνέχεια, ενώ παράλληλα δεν μπορούσε να
χρησιμοποιηθεί ούτε βαρύς εξοπλισμός. Γύρω από το κεφάλι του τοποθετήθηκε
προστατευτικό κάλυμμα για να μην καλυφθεί από την άμμο και το τροφοδοτούσαν
διαρκώς με οξυγόνο. Αν και η διάσωση είχε επιτυχή έκβαση, ο 15χρονος
μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο με υποθερμία.
Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, το χειρότερο που μπορεί να κάνει το θύμα είναι
να πανικοβληθεί και να αρχίσει να κουνά τα πόδια γρήγορα, γιατί έτσι βυθίζεται
όλο και πιο βαθιά. H γρήγορη κίνηση καθιστά ασταθές το μείγμα της άμμου, της
αργίλου και του νερού.
Κάθε κόκκος άμμου περιβάλλεται από νερό
KINOYMENH άμμος μπορεί να εντοπιστεί κοντά στην πόλη Κομ στο
Βορειο-Κεντρικό Ιράν, στη Νέα Νότια Ουαλία αλλά και στο Γκουάμ, στην Ακτή
Ταλοφόφο. Δεν πρόκειται για ένα συγκεκριμένο είδος άμμου, αλλά για ένα
φαινόμενο που δημιουργείται εφόσον υπάρχουν οι κατάλληλες συνθήκες, για
παράδειγμα έντονη υγρασία, ή κοντά στις ακτές των ωκεανών. Συνήθως υπάρχει
συνεχής ροή νερού κάτω από την επιφάνεια της άμμου, που μετακινεί τους
κόκκους. Κάθε κόκκος άμμου περιβάλλεται από νερό και καθώς χάνεται η τριβή
μεταξύ των κόκκων, η συμπαγής μάζα διαλύεται σε χωριστά κομμάτια.
Το είπε και ο… Αρχιμήδης
ΘΑ HTAN ΛΑΘΟΣ να θεωρηθεί ότι δεν υπάρχει σωτηρία από την κινούμενη
άμμο. Ο Αρχιμήδης το είχε διατυπώσει ως αρχή: ό,τι επιπλέει φυσιολογικά στο
νερό, θα πρέπει να κάνει το ίδιο και στην κινούμενη άμμο. Ο δρ Ντανιέλ Μπον
(Ecole Normal Superieure-Παρίσι) είχε επισκεφθεί πρόσφατα το Ιράν. Εκεί άκουσε
ιστορίες για καμήλες που τις κατάπιε η κινούμενη άμμος και αποφάσισε, όταν θα
επέστρεφε στο Παρίσι, να αποδείξει ότι αυτό δεν είναι δυνατό να συμβεί.
«Δημιούργησε» στο εργαστήριο κινούμενη άμμο για να δείξει κατά πόσο θα
βυθιστούν σώματα διαφορετικών πυκνοτήτων. Τα αποτελέσματα της έρευνάς του
δημοσιεύονται στο τελευταίο τεύχος της επιστημονικής επιθεώρησης «Nature» και
σύμφωνα με αυτά, το βάθος στο οποίο θα φτάσει κάποιος στην κινούμενη άμμο
εξαρτάται από την πυκνότητα, αλλά και από τις κινήσεις του. H λύση είναι να
συστρέψει τα κάτω άκρα του αργά και στη συνέχεια να ωθήσει σταδιακά το σώμα
του προς τα πάνω με επίσης μικρές, ελαφρές κινήσεις, σπρώχνοντας περίπου 2,5
εκατοστά τη φορά. Μόνο αν πέσει κάποιος με το κεφάλι αντιμετωπίζει βέβαιο
θάνατο και μάλλον από εκεί προέρχεται ο μύθος…
