ΡΗΙLLΥ ΑΝD JΟΗΝΝΥ

Έλειωσε. Πήγε να λιποθυμήσει. Κρατήθηκε. Σε στιγμές δύσκολες τον Φίλυ τον
αποκαλούσα «Mishkin», το κανονικό του όνομα, από τον πρίγκιπα του Τολστόι,
έτσι να ελαφρύνω λίγο την κατάσταση. Ο πατέρας του, ελάσσων ποιητής ρωσικής
καταγωγής, τον είχε βαφτίσει όπως τον χαρακτήρα του αγαπημένου του συγγραφέα.
Εγώ, ο Τζώνυ, εκνευριστικά ορθολογιστής, όπως άρεσε στον Φίλυ να με
χαρακτηρίζει, είχα την προφορά του Midwest, «American as apple pie», με
έλεγαν. Στο επάγγελμα δεν γινόταν ούτε ξένος να είσαι ούτε να ξενίζεις. Σήμερα
οι δυο μας παραβιάζαμε το άβατο του θεατρικού χώρου, όπου κανείς μη έγκριτος
δεν επιτρεπόταν να εισέλθει όταν θα εμφάνιζε η μεγάλη ιέρεια τη σκηνή της.

Για τους δυο μας η μέρα εκείνη έφερε πολλές περιπέτειες. Όλα συνέβησαν όπως τα
διηγιόμασταν αργότερα. Μόνο που ο χρόνος είχε πάθει ζημιά. Σταμάτησε. Δίστασε.
Δυσκολεύτηκε να ξαναβρεί την τροχιά του στη συνείδηση του Φίλυ και του Τζώνυ
για μέρες μετά.

Βρεθήκαμε να περιφερόμαστε στην 6η Λεωφόρο αφού περάσαμε απ’ το σωματείο
ηθοποιών μήπως βρούμε κανένα δωρεάν εισιτήριο για το βράδυ. Στο απέναντι
πεζοδρόμιο είδαμε τον Υβ Μοντάν να περιφέρεται κι αυτός. Τον πήραμε από κοντά,
του συστηθήκαμε σαν συνάδελφοι απ’ το Actors’ Studio, κι εκείνος, γοητευμένος
από τη φιλική μας διάθεση, από το ότι κάποιοι, έστω και συνάδελφοι, τον
ανεγνώριζαν και στην άλλη όχθη του Ατλαντικού, μας άφησε να του κάνουμε παρέα
ως το Plaza Hotel, «Μένω ψηλά στο δωμάτιο του Gatsby», είπε γελώντας. Είχε
πολλές ερωτήσεις για το Studio, για την πόλη, τη σχολή μας, και όταν μας
αποχαιρέτησε είπε: «Ωραία, θα σας δω απόψε. Η Μάριλυν παίζει τη μεγάλη σκηνή
από το Bus Stop. Είμαι κι εγώ καλεσμένος».

Τώρα έπρεπε να αναθεωρήσουμε τα σχέδιά μας για θέατρο το βράδυ. Εκείνες τις
μέρες χρησιμοποιούσαμε το μεγάλο κόλπο, αφού για πολλά έργα του Μπροντγουαίη
το σωματείο δεν διέθετε τίποτα δωρεάν ούτε για απογευματινές. Ο Φίλυ αγόραζε
ένα φτηνό εισιτήριο. Στο πρώτο διάλειμμα περίμενα έξω, του έπαιρνα το
πρόγραμμα διακριτικά. Έκανα δήθεν πως το διάβαζα κι αρχίζαμε να μιλάμε για την
πρώτη πράξη, όπως έκανε όλο το πεζοδρόμιο γύρω μας. Όταν το τσούρμο
ξαναέμπαινε στο θέατρο, ο Φίλυ, κρατώντας το απόκομμα εισιτηρίου επιδεικτικά
και έχοντας εντοπίσει τις ακριβές κενές θέσεις πριν βγει στο διάλειμμα, με
οδηγούσε όσο εγώ διάβαζα δήθεν αφηρημένος το πρόγραμμα. Έτσι η παλιοπαρέα, ο
Φίλυ και ο Τζώνυ – μας άρεσε η αναφορά στον εαυτό μας σε τρίτο πρόσωπο –
έβλεπαν τη δεύτερη και την τρίτη πράξη μαζί. Μετά ο ένας περιέγραφε με
λεπτομέρεια την πρώτη πράξη, λες κι έκανε πρόβα να παίξει τη σκηνή για το
Στανισλάφσκι. Ο «λεπτομέρειας», όπως τον έλεγα, ήταν ασφαλώς ο Φίλυ. Ο Τζώνυ
τα έμπλεκε, έβαζε πολλή θεωρία σαν να ‘θελε να ξαναγράψει την πρώτη πράξη και
να την στήσει όπως την ήθελε αυτός. Ο Φίλυ έχανε την υπομονή του και γι’ αυτό
σπάνια με άφηνε να πάω πρώτη πράξη.

***

ΗΖόρα Λάμπερτ ήταν θεότρελη. Ήταν όμως καλή ηθοποιός. Το έπαιζε λίγο λοξή,
μετά τον James Dean και τον Brando τι άλλο μπορούσε να κάνει κανείς! Είχε
μόλις τελειώσει τα γυρίσματα με τον Καζάν στο Splendor in the Grass και
περιφερόταν αμέριμνη στην 6η Λεωφόρο. Φορούσε ένα ξεθωριασμένο φουστάνι,
κάποτε ακριβό, βυσσινί με πολλή δαντέλα, σίγουρα το είχε αγοράσει στα
μεταχειρισμένα. Κρεμόταν και λίγο στην αριστερή μεριά, είχε ξηλωθεί ο γύρος.
Σαν δυο θεότρελοι φίλοι της που ήμασταν κι εμείς, την πήραμε από πίσω. Η 6η
Λεωφόρος είχε τότε πεντακάθαρες και φτηνές καφετέριες, κυρίως την Horn and
Hardart, ένας ολόκληρος τοίχος με μικρά παραθυράκια με τζάμι. Έριχνες τα
κέρματα της επιλογής σου – σάντουιτς, κέικ ή καφέ – άνοιγες το παράθυρο κι
έπαιρνες αυτό που διάλεξες.

Η Ζόρα μπήκε στην 57η οδό, στο «πολυτελές» Η&Η, όπως το αποκαλούσαν οι
ηθοποιοί που σύχναζαν εκεί τις περιόδους που βρίσκονταν «μεταξύ συμβολαίων» –
η φράση έπεφτε με λίγο πικρό χιούμορ – που πάει να πει πως είναι άνεργοι. Σαν
παιχνιδιάρηδες, με μια τάση να κάνουμε φάρσες, την ακολουθήσαμε, μπήκαμε ο
ένας από τη μια πόρτα κι ο άλλος απ’ την άλλη, έτσι να την πολιορκήσουμε.

«Καλώς τους. Λέτε να μη σας είδα; Λοιπόν, πώς πάει η σχολή;».

Εμείς κοιταχτήκαμε σαν να είχαμε καταπιεί το χρυσόψαρο.

«Μάλιστα». Και αρχίζει να βγάζει δημόσια ανακοίνωση. «Ο Φίλυ και ο Τζώνυ,
δεκαοχτάρηδες, πρωτοετείς στο πανεπιστήμιο, φοιτούν και στη Σχολή Θεάτρου του
Actors’ Studio. Φυσικά, δεν έχουν και πολλή διάθεση για τα κανονικά τους
μαθήματα, αναλώνουν τον περισσότερο χρόνο τους στο Studio. Εγώ είμαι η Ζόρα, η
Ζόρα Λάμπερτ, πέντε-έξι χρόνια μεγαλύτερή τους, επίσημο μέλος, με τους
φτασμένους ηθοποιούς, με έχει επιλέξει ο ίδιος ο Gadge. Κάπου-κάπου διδάσκω
και στη σχολή. Τα παιδιά με λατρεύουν, περισσότερο γιατί την έχω κουνήσει την
αχλάδα, όπως μου λένε αυτοί οι δυο, δηλαδή είμαι λίγο λοξή…».

Ησύχασε. Έλαμπε σαν να έπαιξε μόλις τον μονόλογο της Δυσδεμόνας.

«Πώς πήγε το γύρισμα;», ρώτησε διστακτικά ο Φίλυ.

«Ενδιαφέρον. Όλο μακρινά με έπαιρνε ο Gadge, μέσα από την πόρτα μιας κουζίνας.
Με μια σπάτουλα στο χέρι τηγανίζω αυγά και μπέικον. Και κλαίω συνέχεια. Μου
τον πήρε η άλλη. Κατάλαβες».

Η Ζόρα συνήθως έπαιζε τη δεύτερη γυναίκα. Την άλλη. Την υστερικιά, που της
έτρωγε τον άντρα της η πρώτη. Η όμορφη. Αλλά είχε μια τέτοια γοητεία, έναν
τέτοιο δυναμισμό, που πολλές φορές οι όμορφες έτρεμαν να παίξουν μαζί της. Το
μυαλό της λοξό, αλλά ξυράφι, και πόσο αμαχητί της έβγαινε αυτό στο παίξιμο! Ο
Φίλυ τη θεωρούσε ευφυέστατη. Του άρεσε πολύ όταν άκουγε τις ιστορίες που έλεγε
μαζί με τις σκέψεις της για την υποκριτική.

«Δεν ξεχνάω ποτέ τι είπε η περίφημη δασκάλα του Μπράντο, θα ήταν ογδόντα πέντε
τότε, απ’ τις τελευταίες που δούλεψαν με τον Στανισλάφσκι στο Θέατρο Τέχνης
της Μόσχας. Δεν υπάρχουν μικροί ρόλοι, μόνο μικροί ηθοποιοί, του είπε. Η ίδια
ήταν κακή ηθοποιός, ακραία μπιχεβιορίστρια, που παρασυρόταν, χωρίς να το
καταλάβει, σε στόμφο. Την είχα δει σε μια υποδειγματική σκηνή ως Λαίδη
Μακμπέθ. Δεν έχετε δει σοβαροφάνεια, έλλειψη χιούμορ, σκέτη πλήξη, αν δεν σας
έτυχε η εμπειρία Ρώσων να παίζουν Σαίξπηρ. Αλλά τι δασκάλα! Η πρώτη. Ο Μάρλον
ερχόταν συχνά στη Νέα Υόρκη για να του κάνει ιδιαίτερο, ακόμα και στις δόξες
του. Η αλήθεια στη σκηνή είναι το μόνο που μπορείς να ελπίζεις σε αυτή την
τέχνη. Η δασκάλα του ήταν αυταρχική, δεν τον πείραζε, χαϊδευτικά την
αποκαλούσε Σταλινίσκαγια. Αλλά οι Ρώσοι κάπου την έχασαν την αλήθεια. Τη
βρήκαν όμως οι δικοί μας και άλλαξαν τον ορίζοντα της υποκριτικής για πάντα.
Βρήκαν την αλήθεια μπροστά στον φακό και από ‘κει ταρακούνησαν τα θεμέλια του
ίδιου του θεάτρου. Μετά τον Καζάν, τον Κλούρμαν, την Άντλερ, τη Χάγκεν και
τους μεγάλους μαθητευόμενούς τους, η ιστορία αυτής της τέχνης ξαναγράφτηκε απ’
την αρχή. Ο Μπράντο, η Κιμ Στάνλεϊ, η Φιτζέραλντ, η Τάντυ, ο Γουάλακ, η ίδια η
Χάγκεν, και τώρα γιατί όχι και η Μάριλυν Μονρόε…».

Η Ζόρα πήρε σβάρνα όλα τα ονόματα του Actors’ Studio που θυμόταν. Όπως
μιλούσε, βούταγε το δάχτυλό της στον καφέ, το έγλειφε, το ξαναβούταγε και το
σκούπιζε στο φόρεμά της. Ο Φίλυ, που ήθελε κι αυτός να είναι μοδάτος, έκανε το
ίδιο, μόνο που στο άσπρο t-shirt οι λεκέδες φαινόντουσαν περισσότερο. Έτσι
έκανε και λίγο τον Μπράντο. Και οι τρεις ηθοποιοί αλληλοκοιτάζονταν και
γελούσαν, έχτιζαν σκηνή, σε λίγο θα ‘πεφτε και διάλογος. Όμως η Ζόρα διέκοψε,
και σηκώθηκε να πάρει κι άλλον καφέ.

«Λοιπόν, να της το σκάσουμε τώρα για τη Μονρόε;», λέει ο Φίλυ.

«Θα το κάνει;».

«Άκου να σου πω – αυτή παίζει με το πόδι μου από κάτω».

«Περίεργο. Το άλλο της πόδι παίζει με το δικό μου».

«Να την πηδήξουμε;».

«Τρελάθηκες! Αν το μυριστεί ο Lee, μας έδιωξε».

Η Ζόρα γύρισε, όλο κέφια και λοξές ματιές. Μας φλερτάριζε, μας έκανε και λίγο
πλάκα, εμείς όμως απτόητοι, είχαμε τον σκοπό μας.

«Κοίταξε, Ζόρα, θέλουμε μια χάρη. Να μας μπάσεις απόψε στη σκηνή της Μονρόε.
Μη σου φαίνεται παράξενο, ξέρουμε και την ώρα, και το χώρο: 55η και 10η
λεωφόρος, εκείνο το αλλόκοτο θέατρο που πήρε το CBS για τις αηδίες του», είπα
εγώ.

«Μα αυτά είναι όλα μυστικά. Δεν μπαίνει κανένας παρά…».

«Δεν θέλουμε να μπούμε επάνω στη σκηνή, εκεί που θα είστε εσείς. Θα μας
ανοίξεις την πόρτα της πλατείας, και μέσα στο σκοτάδι θα ανέβουμε στο
κουβούκλιο του φωτιστή».

«Μα πώς το μάθατε;».

«Συναντήσαμε τον Υβ Μοντάν. Μας τα είπε όλα. Ήρθαν μαζί απ’ το Χόλιγουντ.
Ξέρεις ότι η Fox τούς σταμάτησε την ταινία, ε;».

Η Ζόρα αποδιοργανώθηκε. Άρχισε πάλι να βουτάει τα δάχτυλά της στον καφέ και να
μας ραντίζει και τους δυο. «Θα το κάνω. Θα το κάνω…», είπε συνωμοτικά.

Η στιγμή ήρθε. Μπήκανε οι πάντες, μαζί κι αυτή. Εμείς περιμέναμε άφωνοι στο
σκοτάδι. Ο Φίλυ λύθηκε εντελώς, πήγε να λιποθυμήσει. Την είχε πάθει τη ζημιά.
Εκείνη τίναξε προς τα πίσω το κεφάλι, κοίταξε ψηλά σαν να είχε μαντέψει την
ύπαρξη των δύο φίλων, του Φίλυ και του Τζώνυ, και αδιαφόρησε, αφού ήταν φυσικό
της δικαίωμα να λιάζεται στο δέος των νεαρών.

Ο άγγελος εξ’ ουρανών είχε κάτι παραπάνω από φωτοστέφανο, ήταν μια απλή θεία
παρουσία, τόσο που το να την έλεγε κανείς όμορφη θα ήταν άδικο. Σε λίγο θα
έπαιζε τη σκηνή της πιο τέλεια κι απ’ τη γραφή του συγγραφέα.

Θα έπαιζε την Cherry, όχι όπως την έπαιξε στην ταινία, αλλά όπως την έγραψε ο
Inge για το θέατρο. Με κομμένη ανάσα όλοι περιμένουν: πράγματι είναι η Μάριλυν
Μονρόε.

Στριμωγμένοι κι οι δυο μας στο μικρό κουβούκλιο, τα πρόσωπά μας μόλις πάνω από
το τζάμι που έβλεπε πιάτο τον χώρο της δράσης, ακούγαμε δυνατά το καρδιοχτύπι
ο ένας του άλλου. Ανέβαινε σταθερά ο ρυθμός μας. Εκείνη ξεκίνησε να παίρνει τη
θέση της. Για μια στιγμή μας έπιασε πανικός, κοιταχτήκαμε, νομίσαμε πως το
αίμα που έσπαγε τα μελίγγια μας ακουγότανε κάτω σαν τύμπανο. Ήταν στα αλήθεια
εκείνη. Κάθησε, σταύρωσε τα πόδια της, κοίταξε γύρω της με την τέλεια άνεση
του ηθοποιού που έχει φοβερό τρακ, μια «κινηματογραφιτζού» ανάμεσα στους
καρχαρίες του Actors’ Studio. Ήταν πράγματι μικρόσωμη.

Τέλεια πλασμένη, οι αναλογίες του σώματός της σε έκαναν να βάλεις τα κλάματα.
Το στήθος της τόσο αρμονικό που από μόνο του την έκανε μια γιγάντια θεά, τα
μαλλιά της τόσο ξανθά που ήταν η επέκταση της γλύκας εκείνου του μόνιμα
ευάλωτου προσώπου.

Τα χείλη της ενέπνεαν αφόρητο πειρασμό μαζί με πόνο στα σωθικά και των δυο
μας. Όπως ξεκίνησε την Cherry θέλαμε να την προστατέψουμε κι αισθανόμασταν
σύγχυση και ενοχές για την εξέγερση που μας έδερνε αλύπητα.

Χανόμασταν. Τώρα, με ένα πνιγμένο βογκητό θριάμβου όλα τέλειωσαν για τον Φίλυ.
«Mishkin!», ψιθύρισα απειλητικά. Το υγρό μπάλωμα μπροστά στο χακί παντελόνι
του τον πρόδωσε.

Αυθόρμητα είπα: «Fuck, you creamed your pants».

«Shut it, or I’ll floor you».

Ο Φίλυ και ο Τζώνυ. Μπροστά στο θέαμα της ζωής τους.

Επιμέλεια: Μικέλα Χαρτουλάρη