Tabula rasa

Οι προβλέψεις δείχνουν ότι όλο και περισσότερες παραγωγές θα ξεκινούν από το YouTube πριν μεταφερθούν στην τηλεόραση

Από όλα τα φεστιβάλ κινηματογράφου που επισκέπτομαι εδώ και περίπου 32 χρόνια, θεωρώ ότι εκείνο της Βενετίας είναι το ιδανικό για περίπατο. Παντού πράσινο, παντού θάλασσα και εξαιρουμένου του θορύβου που (αναπόφευκτα) προκαλεί το φεστιβάλ κινηματογράφου, παντού ησυχία. Για την ακρίβεια, το Λίντο είναι ένα από τα πιο ήσυχα κοσμοπολίτικα μέρη που έχω ποτέ επισκεφτεί. […]

Το σενάριο είναι απλό και κλασικό. Το Σάββατο ο Πρωθυπουργός ανεβαίνει στη Θεσσαλονίκη με το «καλάθι» του, ανακοινώνει μέτρα που ενισχύουν το εισόδημα εκλογικά κρίσιμων κοινωνικών ομάδων, βγάζει από το καπέλο του κι ένα «μέτρο – λαγό» που κανείς, ιδανικά, δεν θα έχει ως τότε μαντέψει και επιχειρεί να υφάνει το αφήγημα της αναγκαίας κυβερνητικής […]

Το ιδανικό παράδειγμα, από την επικράτεια των θρύλων, είναι ο Κιγκινάτος. Ρωμαίος ύπατος, αρνήθηκε να διεκδικήσει επανεκλογή όταν τελείωσε τη θητεία του κι αποσύρθηκε να καλλιεργεί ένα ταπεινό χωράφι. Η Σύγκλητος τον παρακάλεσε να επιστρέψει για να σώσει την πόλη από θανάσιμο κίνδυνο. Εμεινε στην εξουσία 16 ημέρες, όσες του χρειάστηκαν για να νικήσει τους […]

Η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) δεν αποτελεί πλέον σενάριο επιστημονικής φαντασίας· είναι ήδη μέρος της καθημερινότητάς μας. Από τις προτάσεις ταινιών στις πλατφόρμες streaming, έως τα «έξυπνα» εργαλεία που βοηθούν γιατρούς στη διάγνωση, η ΤΝ εξελίσσεται ταχύτατα και διαμορφώνει νέες ευκαιρίες αλλά και προκλήσεις. Η Ευρωπαϊκή Ενωση, αναγνωρίζοντας τη σημασία αυτής της τεχνολογίας, έχει προχωρήσει στην […]

Οι δημιουργοί τηλεοπτικού περιεχομένου πλέον αντιμετωπίζουν ένα νέο είδος κοινού: τους «αφηρημένους» τηλεθεατές. Οι τηλεοπτικοί παραγωγοί γνωρίζουν καλά πως το κοινό σήμερα δεν παρακολουθεί με τον ίδιο τρόπο όπως παλαιότερα. Αν έχετε δει ποτέ μια σειρά ή ταινία λόγου χάρη στο Netflix ενώ παράλληλα κάνατε «κύλιση» (scrolling) στο Instagram, δεν θα πρέπει να σας εκπλήσσει […]

Από τα προεφηβικά μου χρόνια, κάθε καλοκαίρι, κάπου στην Ελλάδα, θυμάμαι να προκύπτει κάποιο πρόβλημα με τις φωτιές. Μιλάμε τώρα για τη δεκαετία του 1980. Μπορεί να συνέβαινε και πιο πριν, αλλά γι’ αυτό δεν θα μιλήσω γιατί δεν με βοηθά η μνήμη μου. Αλλά από τα eighties και δώθε, κάθε μα κάθε καλοκαίρι η […]

Το καλοκαίρι του 2019, στις διακοπές της, η καγκελάριος (τότε) Μέρκελ είχε φωτογραφιστεί να διαβάζει ανέμελη στο μπαλκόνι της. Η επιλογή του βιβλίου, όμως, είχε θεωρηθεί πως έδινε ένα πολιτικό μήνυμα. Διάβαζε τον «Τύραννο» του Στίβεν Γκρίνμπλατ. Ο Γκρίνμπλατ, καθηγητής στο Χάρβαρντ και διακεκριμένος μελετητής του έργου του Σαίξπηρ, είχε γράψει το βιβλίο με αφορμή […]

Στις διακοπές νομίζω ότι κάτι πρέπει να διακόπτουμε και να επιδιώκουμε μια παρέκβαση στην καθημερινότητα της χρονιάς. Παρέκβαση είναι όταν αφήνεις τον δρόμο που σε πάει στον γάμο και παραστρατίζεις στα χωράφια με τα πουρνάρια· αφού ολοκληρώσεις την εμπειρία σου στα πουρνάρια επιστρέφεις στον αρχικό δρόμο για να πας στον γάμο. Ο τρόπος, λοιπόν, που […]

Το ύψιστο εθνικό θέμα είναι η προάσπιση της ειρήνης, της εδαφικής ακεραιότητας, της κυριαρχίας του λαού μας. Η κυβέρνηση ακολουθεί πολιτική υπονόμευσής τους οδηγώντας στα άκρα κατευθύνσεις που είχαν εφαρμοστεί και από τις προηγούμενες κυβερνήσεις. Εμπλέκεται σε επικίνδυνες εστίες ανάφλεξης, συμμετέχει στις οικονομικές κυρώσεις εις βάρος της Ρωσίας, στέλνει οπλικά συστήματα στην Ουκρανία, έστειλε πολεμικά […]

Ας πούμε μια σκληρή αλήθεια που δεν μας τιμά καθόλου: στην Ελλάδα συνηθίσαμε τις πυρκαγιές. Δεν τις συνήθισαν βέβαια – και δεν πρόκειται να τις συνηθίσουν – όλοι όσοι έχουν σπίτια σε περιοχές στις οποίες αυτές επαναλαμβάνονται κάθε καλοκαίρι προκαλώντας τον χειρότερο τρόμο. Αλλά εξαιρουμένων όσων δίνουν ετήσιες μάχες με τις φωτιές, οι υπόλοιποι που […]

Από τη δεκαετία του 1970, το χρόνιο ψυχοκοινωνικό στρες κατακλύζει την καθημερινή ζωή των πολιτών. Ταυτόχρονα, η έκθεση σε τεχνητό φως τη νύχτα (artificial light at night ή ALAN) αυξήθηκε σημαντικά, αποτελώντας αυτή καθαυτήν έναν ισχυρό στρεσογόνο παράγοντα για τον οργανισμό. Είναι γνωστό, εξάλλου, ότι το φως από τηλεοράσεις, υπολογιστές και κινητά μπορεί να καταστείλει […]

Εχετε αναλογιστεί πόσες φορές στη ζωή μας λέμε, ότι πρέπει να γίνει εκείνο ή το άλλο; Οτι πρέπει να είσαι καλό παιδί, ότι πρέπει να σηκώνεσαι κάθε πρωί από το κρεβάτι, ότι πρέπει κάθε πρωί να ξυρίζεσαι, ότι πρέπει να πας στη δουλειά σου, ότι πρέπει να αγοράσεις κάτι, ότι πρέπει να αγαπάς. Από την […]

Η εξαγγελία της Τουρκίας για την ίδρυση δύο θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών εκτός των εθνικών χωρικών της υδάτων δεν μπορεί να ερμηνευθεί ως μεμονωμένη οικολογική πρωτοβουλία. Τουναντίον, πρόκειται για τακτική ενταγμένη σε μια πάγια στρατηγική επιδίωξη σταδιακής αναδιάταξης των ισορροπιών ισχύος στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Με τη χρήση μεθοδευμένων, θεσμικά επενδυμένων παρεμβάσεων, όπου η […]

Οι νέες θεραπείες με αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1, όπως η σεμαγλουτίδη και η τιρζεπατίδη, έχουν φέρει επανάσταση στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. Είναι φάρμακα που μιμούνται τις φυσιολογικές επιδράσεις εντερικών ορμονών, μεταξύ άλλων μειώνοντας την όρεξη και προάγοντας τον κορεσμό, με αποτέλεσμα σημαντική απώλεια βάρους. Ωστόσο, η εμπειρία δείχνει ότι δεν ανταποκρίνονται όλοι οι ασθενείς το […]

Υπάρχει μια διάσταση της ιστορίας του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ που με εξοργίζει και που δεν έχει να κάνει με τον αν δηλώνονταν από επιτήδειους στρατόπεδα για βοσκοτόπια ούτε με το ότι διοικήσεις του οργανισμού άλλαζαν αν δεν διευκόλυναν κομματάρχες κ.λπ. Στην προκειμένη περίπτωση με θλίβει και με θυμώνει η αντίληψη των κυβερνήσεων που πιστεύουν πως […]

Τον τελευταίο λόγο είχαν οι Γερμανοί – συγκεκριμένα, η κυβέρνηση του Φρίντριχ Μερτς. Σύμφωνα με δημοσίευμα του συνήθως καλά πληροφορημένου περιοδικού Der Spiegel, το Βερολίνο έδωσε το πράσινο φως για την παράδοση 40 μαχητικών αεροσκαφών τύπου Eurofighter στην Τουρκία. Το υπερσύγχρονο αυτό αεροσκάφος είναι προϊόν ενός ευρωπαϊκού κοινοπρακτικού σχήματος, η εξαγωγή του οποίου απαιτεί την […]

Από το 2017, όταν ο χώρος στον οποίο εργάζομαι μεταφέρθηκε στο κτίριο της λεωφόρου Συγγρού, για πρώτη φορά στη ζωή μου η απόσταση ανάμεσα στον επαγγελματικό χώρο και την κατοικία μου είναι μικρή. Καθότι από πέντε ετών Καλλιθεάτης, το γραφείο από το σπίτι μου απέχει πλέον μόλις 15′ με τα πόδια, και αυτό σημαίνει ότι […]

Στα θέματα των ελληνοτουρκικών σχέσεων κατά κανόνα προκαλούν θόρυβο μόνον οι ανόητες δηλώσεις ορισμένων υπερπατριωτών που ζητούν να πάρουμε τα όπλα για να ανακαταλάβουμε την Πόλη. Μας διαφεύγει, όμως, ότι η πιο συνηθισμένη αντίδραση εκ μέρους των Ελλήνων είναι η ακριβώς αντίθετη, δηλαδή η ηττοπάθεια. Κάθε φορά που μεταδίδονται ειδήσεις, διεκδικήσεις ή απειλές της Τουρκίας […]

Κανείς δεν μπορεί να είναι δικαστής στις δικές του υποθέσεις: nemo iudex in causa sua. Η θεμελιώδης αυτή αρχή δικαιοσύνης μάς έρχεται από το ρωμαϊκό δίκαιο, παραμένει όμως ισχυρή επιταγή και στο σύγχρονο δίκαιο, και μάλιστα υπερβαίνει το θετό δίκαιο, συνιστώντας μια ύψιστη ηθική και πολιτική δέσμευση. Μας λέει, κατ’ ουσίαν, ότι κανείς δεν μπορεί […]

Ο πολωνός φιλόσοφος και κοινωνιολόγος Ζίγκμουντ Μπάουμαν (1925-2017) εισήγαγε την έννοια της ρευστής (liquid) νεωτερικότητας αποδίδοντάς της χαρακτηριστικά που ενισχύουν την αίσθηση της αβεβαιότητας και της αμφιθυμίας στο άτομο. Πρόκειται για μια χαοτική συνέχεια της νεωτερικότητας, κατά την οποία μπορεί κανείς να μετακινείται από τη μία κοινωνική θέση στην άλλη με ρευστό τρόπο. Η ιδέα […]

Η Βιομηχανία 4.0, γνωστή και ως Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση ή 4IR, αντιπροσωπεύει το επόμενο στάδιο ψηφιοποίησης του βιομηχανικού τομέα. Βασίζεται σε επαναστατικές τεχνολογίες, όπως η αυξημένη διαθεσιμότητα δεδομένων, η συνδεσιμότητα, οι προηγμένες αναλύσεις, η διάδραση ανθρώπου – μηχανής και η ρομποτική, οι οποίες ήδη μεταμορφώνουν την παγκόσμια βιομηχανία. Αυτή η μετάβαση, που ξεκίνησε στα μέσα […]

Ηταν δεδομένο πως με αφορμή τη συμπλήρωση δέκα χρόνων από το δημοψήφισμα του Ιουλίου του 2015, από τη βραδιά δηλαδή που δύο στους τρεις Ελληνες ψήφισαν «Οχι» στην Ευρώπη – αυτό έκαναν και δεν χρειάζεται να κοροϊδεύουμε τον εαυτό μας ότι τάχα το «Οχι» ήταν κάτι διαφορετικό –, θα γινόντουσαν πολλές συζητήσεις για το γεγονός. […]

Τι κοινό μπορεί να έχουν ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Μπιλ Κλίντον; Ισως ένα και μόνο: Πως και οι δύο υιοθέτησαν κάποτε ένα πολιτικό στρατήγημα που ο εμπνευστής του το είχε βαφτίσει «τριγωνοποίηση». Οπου ο πολιτικός ηγέτης παίρνει απόσταση από το κόμμα που εκπροσωπεί, στέκει πάνω από τον κλασικό άξονα Αριστεράς – Δεξιάς, τσιμπολογάει εκλεκτικά […]

Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ επαναφέρει τη συζήτηση για τις «παθογένειες» του ελληνικού πολιτικού συστήματος. Για πολλοστή φορά επισημαίνεται η ανάγκη για ριζικές αλλαγές. Ταυτοχρόνως, υπογραμμίζεται η δυσκολία να πραγματοποιηθούν. Η Ελλάδα μοιάζει παγιδευμένη σε έναν αέναο κύκλο ελπίδων και απογοητεύσεων – όπως ο μύθος του Σισύφου. Πρέπει, κάποτε, η συζήτηση να αγγίξει τα αίτια της […]

Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που η στήλη φιλοξενεί άποψη σχετική με το πρόσωπο – κλειδί των εκδόσεων Gutenberg, τον Γιάννη Μαμάη, όμως υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι για τους οποίους δεν μπορείς να κάνεις διαφορετικά και ο συγκεκριμένος ανήκει σε αυτή την κατηγορία. Η σχολαστικότητα και επιμέλεια που δείχνει πάνω στη δουλειά του είναι παροιμιώδεις, […]

Ακόμα και αν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ καταφέρουν να πετύχουν μια απόλυτη στρατιωτική νίκη επί του Ιράν – με τη διάλυση των ενόπλων δυνάμεων, την κατάρρευση του καθεστώτος και την καταστροφή του πυρηνικού του προγράμματος, το πιθανότερο αποτέλεσμα δεν θα είναι η ασφάλεια, αλλά η είσοδος σε μια πιο επικίνδυνη εποχή διεθνούς αστάθειας. […]

Το 1982, όταν ορίζονταν οι ποσοστώσεις της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, η Ελλάδα αναζητούσε ένα προϊόν που να μην καλλιεργείται σε άλλη χώρα, ώστε να μεγιστοποιήσει την επιδότηση που θα εισέπραττε. Κάποιος είχε την ιδέα: βαμβάκι. Η χώρα παρήγε τότε 150.000 τόνους τον χρόνο, η μεγαλύτερη αν όχι η μόνη παραγωγός στην Ευρώπη. Κι έτσι από […]

Μου έρχεται κατά νου τελευταία το βραβευμένο με Πούλιτζερ (1967) θεατρικό έργο Μια Εύθραυστη Ισορροπία του σπουδαίου αμερικανού συγγραφέα Εντουαρντ Αλμπι (1928-2016). Αυτό οφείλεται στον τίτλο του έργου, ο οποίος αναδύεται συχνά στις συζητήσεις μου με φίλους αυτόν τον καιρό. Μπορεί δήθεν η παγκοσμιοποίηση να φέρεται ως κατάσταση ασφαλούς ισορροπίας, αλλά ως σύστημα είναι τόσο […]

Την περασμένη εβδομάδα σε εκδήλωση του ΟΠΕΚ απονεμήθηκε το βραβείο Πρωτοποριακής Δημιουργίας «Γιάννος Κρανιδιώτης» σε δύο εξέχουσες προσωπικότητες της Κύπρου, την πρώην υπουργό Εξωτερικών Ερατώ Κοζάκου-Μαρκουλλή και τον Τουμάζο Τσελεπή, στέλεχος του ΑΚΕΛ και βαθύ γνώστη του κυπριακού προβλήματος (τα βραβεία απένειμε ο γράφων). Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε σε χρονική στιγμή ιδιαίτερης έντασης στην ευρύτερη περιοχή […]

Ως σκάνδαλο η ιστορία του ΟΠΕΚΕΠΕ έχει όλα τα χαρακτηριστικά για να γίνει μεγάλο σουξέ. Εχει επιδοτήσεις και χρήμα της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Εχει υπουργούς και υφυπουργούς εμπλεκόμενους. Εχει ευρωπαίους εισαγγελείς. Εχει δικογραφία γεμάτη από καταγραφές τηλεφωνικών συνομιλιών που θα ενθουσιάσουν το κοινό και γιατί οι εμπλεκόμενοι έχουν καταπληκτικά προσωνύμια, όπως ο «Φραπές». Θα μας στοιχίσει, […]

Στα ταραγμένα χρόνια της χρεοκοπίας, ένας σπουδαίος αμερικανός οικονομολόγος, που έπαιζε, για κάποιο διάστημα, κι έναν ρόλο συμβούλου των ελληνικών κυβερνήσεων, σε ένα πέρασμά του από την Αθήνα, βολιδοσκοπούσε μια μικρή παρέα συνομιλητών. «Ενα πράγμα δεν καταλαβαίνω», έλεγε. «Πώς γίνεται και η πλειοψηφία των Ελλήνων υποστηρίζει τόσο πεισματικά την παραμονή στο ευρώ, παρότι γνωρίζετε ότι […]

Η εξωτερική πολιτική είναι το κατεξοχήν δυναμικό πεδίο. Ούτε στατική μπορεί να είναι ούτε επιπόλαιη. Σήμερα δε που έχουμε καταδυθεί σε μία απόλυτη ανατροπή των διεθνών κανόνων και η εντροπία έχει κυρίαρχο ρόλο στις διεθνείς σχέσεις, απαιτείται επιφυλακή, κινητικότητα από τη μεριά μας, συμμαχίες, ευελιξία αλλά και στρατηγικό βάθος. Η διπλωματία δεν έχει απλώς να […]

Κατά τη διάρκεια ενός μαθήματος βιολογίας, ο δάσκαλος της τάξης, αντιλαμβανόμενος ότι κανένας από τους μαθητές του δεν αναγνώριζε το φύλλο ενός πουρναριού, αποφάσισε να κάνει ένα πείραμα. Εγραψε στον πίνακα ότι το όνομα του φυτού είναι «μικρό λάχανο». Κανένας από τους μαθητές δεν αντέδρασε. Οχι μόνον αυτό, αλλά και όλοι, αβίαστα και χωρίς καμία […]

Η μοίρα το έφερε ώστε δύο από τους μεγαλύτερους πολιτικούς ηγέτες να έχουν σχέση με την 23η Ιουνίου. Ο Ανδρέας Παπανδρέου έφυγε μια μέρα σαν αυτή το 1996 και ο Κώστας Σημίτης γεννήθηκε μια μέρα σαν αυτή το 1936. Με αφορμή τα 30 χρόνια από τον θάνατο του Ανδρέα Παπανδρέου διαβάζω πολλά επικολυρικά «πατριωτικά» αναγνώσματα […]

Δίστασε πράγματι πριν αποφασίσει; Το ζύγιζε στ’ αλήθεια ή υποκρινόταν και κέρδιζε χρόνο; Μικρή σημασία έχει πια. Ο πρόεδρος Τραμπ ανέλαβε ένα ρίσκο ιστορικών διαστάσεων. Εκανε αυτό που τέσσερις προκάτοχοί του είχαν αποφύγει. Εκείνος που θα έκλεινε τα ανοιχτά πολεμικά μέτωπα μέσα σε 24 ώρες από την εκλογή του, εκείνος που θα διεκδικούσε το Νομπέλ […]