Tabula rasa

Σύμφωνα με την ανάλυση της GPO («ΤΑ ΝΕΑ» 9/1), μεταξύ των ψηφοφόρων της ΝΔ εκείνοι που δηλώνουν ότι είναι πολύ πιθανό να ψηφίσουν το κόμμα που ανήγγειλε η Μαρία Καρυστιανού είναι μόλις το 1,3%. Μεταξύ των ψηφοφόρων του ΚΚΕ το 4,3% και του ΠΑΣΟΚ το 5,8%. Τα ποσοστά είναι κάπως μεγαλύτερα στους ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ […]

Μερικές σκέψεις ή πολιτικές σημειώσεις στο περιθώριο των ημερών. 1. Από το 2010 η χώρα κυβερνάται σχεδόν πάντα με δεξιό εταίρο. Αλλες φορές ως μια παράδοξη συγκυβέρνηση, σήμερα με τον δεξιό εταίρο εντός της. Θα μπορούσε σήμερα να φανταστεί κανείς τη ΝΔ χωρίς τις μεταγραφές από τον ΛΑΟΣ; Κι αυτό είναι η παραδοχή όχι απλώς […]

Στην ταινία «Νυρεμβέργη» του Τζέιμς Βάντερμπιλντ, που βγήκε πριν από μερικούς μήνες στους κινηματογράφους, υπάρχει μια σκηνή όπου, πριν από την έναρξη της γνωστής πρώτης δίκης, ο αμερικανός ανώτατος δικαστής Ρόμπερτ Τζάκσον πηγαίνει τον ψυχίατρο Ντάγκλας Κέλι στο βομβαρδισμένο Ehrenhalle, σε μια προσπάθεια να τον πείσει να συμβάλει ουσιαστικά στην εξέταση του Ναζί Χέρμαν Γκέρινγκ. […]

Ο σχεδιασμός και η υλοποίηση μιας ποικιλίας ανθρωπιστικών, εκπαιδευτικών και μορφωτικών προγραμμάτων ανταλλαγών που αφορούν τον τρόπο ζωής των ανθρώπων ανήκει στις προτεραιότητες του διεθνούς Rotary, του παγκόσμιου δικτύου εθελοντών (200 χώρες, πάνω από ένα εκατομμύριο μέλη), το οποίο στην Ελλάδα έχει περισσότερους από 110 Ομίλους. Αυτή τη στιγμή οκτώ από τους ελληνικούς Ομίλους Ροταριανών […]

Δεν είναι, βέβαια, η πρώτη φορά που οι ΗΠΑ επεμβαίνουν σε μια χώρα της Λατινικής Αμερικής για να ανατρέψουν μια κυβέρνηση που δεν είναι του γούστου τους και να εγκαταστήσουν μια άλλη, δική τους. Εχουν προηγηθεί, ιστορικά, δύο μεγάλα κύματα τέτοιων επεμβάσεων. Το πρώτο, στις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα, από την Κούβα και την […]

Στη σοβαροφανή δημόσια συζήτηση, ο λαϊκισμός (populismus) παρουσιάζεται εσφαλμένα ως επικίνδυνος για το πολίτευμα, διότι στην πραγματικότητα έχει σημαντική δημοκρατική διάσταση, εφόσον δίνει φωνή σε εκείνους που δεν εκπροσωπούνται. Ο λαϊκισμός εκφράζει τη βούληση των πολιτών απέναντι στην καθεστηκυία εξουσία, χρησιμοποιεί απλοποιημένη γλώσσα, συνήθως έχει χαρισματικούς ηγέτες και αντιεξουσιαστική ρητορική· κοντολογίς, παρατάσσει τον «λαό» απέναντι […]

Τα τελευταία χρόνια, η δημόσια συζήτηση γύρω από τον «χρόνο στην οθόνη» έχει μετατραπεί σε μια συλλογική αγωνία. Γονείς, εκπαιδευτικοί και πολιτικοί αναζητούν απλές απαντήσεις για το πώς οι οθόνες επηρεάζουν την ψυχική και σωματική υγεία, ειδικά των παιδιών και των εφήβων. Συνήθως, η απάντηση συνοψίζεται σε μία φράση: «Μείωση του χρόνου μπροστά στις οθόνες». […]

Την ιστορία την έχω ακούσει πριν μερικά χρόνια και την πιστεύω. Πρωταγωνιστής της ένας τότε ανερχόμενος έλληνας πολιτικός που τέτοιες μέρες είχε συναντήσει δύο δημοσιογράφους σε μια εκδήλωση από αυτές που ονομάζουμε «κοσμικές» – πρόκειται για συναθροίσεις στις οποίες μαζεύονται διάφοροι που φλυαρούν. «Τι σχέδια έχεις για το μέλλον;» ρώτησαν οι δημοσιογράφοι τον αστέρα, ενώ […]

Το σενάριο πρόωρων εκλογών εντός του 2026 επανέρχεται συχνά στον δημόσιο διάλογο, ιδίως σε περιόδους αυξημένης πολιτικής έντασης ή δημοσκοπικής κινητικότητας. Το ελληνικό πολιτικό σύστημα έχει μακρά παράδοση αντιμετώπισης των εκλογών ως εργαλείου τακτικής. Ωστόσο, στη σημερινή συγκυρία, πίσω από τη σεναριολογία, τα πραγματικά δεδομένα – πολιτικά, κοινωνικά και οικονομικά – δείχνουν πως η προσφυγή […]

Το να μιλήσεις Δεκέμβρη μήνα για ένα περιστατικό που συνέβη τον περασμένο Αύγουστο δεν είναι ακριβώς ταιριαστό, όσο και αν το κλίμα της εποχής, τελικά, θυμίζει καλοκαίρι. Ομως την αυγουστιάτικη ιστορία που θα διαβάσετε στο ανά χείρας κείμενο την ανέσυρα στη μνήμη μου τις προάλλες, όταν έτυχε να παρατηρήσω τον άνθρωπο που εργάζεται σε ένα […]

Με τον ίδιο τρόπο που συνηθίζουμε τον θόρυβο της πόλης ή το φως των οθονών, συνηθίζουμε και ορισμένες συνήθειες που επαναλαμβάνονται με τέτοια κανονικότητα ώστε παύουμε να τις παρατηρούμε. Η καθημερινότητα μας εκπαιδεύει να αποδεχόμαστε ως «φυσιολογικό» ό,τι επανέρχεται ξανά και ξανά: τις ουρές, την κίνηση, τις διαφημίσεις, τις μικρές τελετουργίες που οργανώνουν τον χρόνο […]

Για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά, τον τόνο των γιορτινών ημερών στην Ευρώπη δεν τον δίνει τόσο το παραδοσιακό πνεύμα των Χριστουγέννων όσο ο πόλεμος στην Ουκρανία, που σαν στοιχειό πλανιέται πάνω της. Αυτή τη φορά με εντονότερη παρά ποτέ την αίσθηση της απειλής. Τριπλή απειλή. Η υπαρξιακή απειλή, πρώτον, που αντιπροσωπεύει το ενδεχόμενο μιας έκβασης της […]

Ενας συνάδελφος και φίλος με αποκάλεσε προτεστάντη επειδή οργανώνω με πειθαρχία, συνέπεια και επιμονή τα καθήκοντά μου. Ανακαλώντας αυτό που προσφυώς υποστηρίζει η έξοχη Μαρία Ευθυμίου στα μαθήματά της, ότι οι προτεστάντες κυβερνούν τον κόσμο, ομολογώ αυτοκριτικώς για την αφεντιά μου ότι μετά βίας επιβιώνω σαν οικονομικό μέγεθος και ασφαλώς δεν τρέφω την ψευδαίσθηση ότι […]

Οταν ο Κυριάκος Πιερρακάκης εξελέγη πρόεδρος του Eurogroup, πολλοί πολιτικοί του αντίπαλοι, ακόμα και κάποιοι που μόλις μερικές ώρες μετά περιέγραφαν με μελανά χρώματα τη σημερινή κατάσταση της οικονομίας, τον πήραν τηλέφωνο ή του έστειλαν ένα μήνυμα για να τον συγχαρούν. Η συνισταμένη ήταν κοινή, την ομολόγησε και ο ίδιος ο υπουργός Οικονομικών στην ομιλία […]

Το δικαίωμα στη θρησκευτική ελευθερία εγγράφει στο πεδίο προστασίας του και την ελευθερία άσκησης της θρησκείας, της οποίας η λατρεία αποτελεί τη σπουδαιότερη αναμφιβόλως έκφραση. Η τελευταία ασκείται σε χώρους οι οποίοι είναι ειδικώς αφιερωμένοι σε αυτόν τον σκοπό, με τις σχετικές προϋποθέσεις αδειοδότησης για τη λειτουργία τους να τυποποιούνται ήδη, από τον Αύγουστο 2025, […]

Από τη μέρα που ξεκίνησαν για μια ακόμα χρονιά οι κινητοποιήσεις των αγροτών κοιτάζω από περιέργεια τι λένε οι άνθρωποι της κυβέρνησης και των κομμάτων για τα προβλήματα που έχει στην Ελλάδα αυτό που ονομάζουμε κάπως εντυπωσιακά «πρωτογενής τομέας». Οι αγρότες διεκδικούν. Οι πολιτικοί αποφασίζουν. Αν το ψάξεις λίγο κι έχεις και όρεξη μπορείς να […]

Το Eurogroup μπήκε στη ζωή μας το 2009. Ως τότε λίγοι γνώριζαν την ύπαρξή του και ακόμη λιγότεροι ενδιαφέρονταν για τις αποφάσεις του, στις οποίες άλλωστε σπάνια οι εφημερίδες μας αφιέρωναν πάνω από μονόστηλο. Μα ούτε και η υπόλοιπη Ευρώπη έπαιρνε, ως τότε, πολύ στα σοβαρά αυτό το νέο και άτυπο πολιτικό όργανο που ιδρύθηκε […]

Τα τελευταία χρόνια ένα μεγάλο μέρος της αντιδικτατορικής γενιάς που σήμερα είναι από 70 ετών μέχρι και 80 συσπειρώνεται και με διάφορες αφορμές ξανασυναντάται. Κεντρικό πρόσωπο στη διακριτική μα όχι αδιάφορη παρουσία της ο Κώστας Λαλιώτης. Τα πενήντα χρόνια από την Εξέγερση του Πολυτεχνείου το 2023, αλλά και μια σειρά απωλειών την τελευταία διετία (Μαργαρίτα […]

Η συμφωνία για την εξαγορά της Warner Bros από το Netflix έχει ήδη αναγγελθεί, αλλά η υπόθεση μόνο τελειωμένη δεν θεωρείται. Το μεγάλο «εμπόδιο» βρίσκεται πλέον στην Επιτροπή Ανταγωνισμού, η οποία όχι μόνο δεν έχει εγκρίνει τη συμφωνία, αλλά μπορεί να διαρκέσει πάνω από έναν χρόνο. Μέχρι τότε, οι δύο πλατφόρμες θα συνεχίσουν να λειτουργούν […]

Ο Νίκος Πλουμπίδης δεν φημιζόταν για την αυτοπροβολή του· αντιθέτως, υπήρξε ένας από τους ταπεινότερους εκπροσώπους στην Ιστορία της ελληνικής Αριστεράς, άνθρωπος της ουσίας και όχι της εκμετάλλευσης, είτε της θέσης του είτε των καταστάσεων προκειμένου να καρπωθεί ο ίδιος (φαινόμενο πολύ συχνό, δυστυχώς, του πολιτικού κόσμου των καιρών μας). Ηταν επίσης αμείλικτα σταθερός στις […]

«Η διέξοδος σήμερα είναι μέσα από την παρέμβασή μας οι προοδευτικοί και δημοκρατικοί πολίτες να δώσουμε μια φρέσκια πνοή που θα παρασύρει τις αδρανείς γραφειοκρατίες. Εναν νέο άνεμο αλλαγής, που όμως για να έρθει για τον τόπο πρέπει πρώτα να ξεκινήσει από εμάς». Πάμε και παρακάτω: «Να δημιουργηθεί μια μεγάλη, πολύχρωμη, κινηματική, αλλά προγραμματικά συμπαγής […]

Ξημερώματα Παρασκευής, αγουροξυπνημένοι ευρωπαίοι πολιτικοί βρήκαν στα εισερχόμενα της αλληλογραφίας τους ένα δυσοίωνο μήνυμα. Αργά το βράδυ της Πέμπτης, στην Ουάσιγκτον, είχε δημοσιευτεί το κείμενο της νέας εθνικής στρατηγικής ασφαλείας των ΗΠΑ, που φέρει την υπογραφή του προέδρου Τραμπ. Η ανάγνωσή του θα πρέπει να ήταν, για τους ευρωπαίους αναγνώστες του, ένα σοκ. Παραλυτικό ή […]

Με σεβασμό και ενδιαφέρον πήρα στα χέρια το βιβλίο του πρώην υπουργού και πανεπιστημιακού Τάσου Γιαννίτση (γενν. 1944) Ελλάδα, 1953-2024: Χρόνος και πολιτική οικονομία (Πατάκη, 2025) και ανακάλεσα αυτομάτως στη μνήμη μου το σημαντικό, για εμένα, βιβλίο του δημοσιογράφου Αντώνη Καρακούση (γενν. 1957) Μετέωρη χώρα: Από την κοινωνία της ανάγκης στην κοινωνία της επιθυμίας, 1975-2005 […]

Η Ελλάδα και η Τουρκία αποτελούν μια κλασική «ανταγωνιστική δυάδα» μεταξύ γειτονικών κρατών. Είναι μια από τις παλαιότερες παρατεταμένες διεθνείς συγκρούσεις με ιστορία άνω των εκατό ετών (αν ληφθεί ως σημείο εκκίνησης το 1912 ή το 1919) ή διακοσίων ετών (αν λάβουμε ως σημείο εκκίνησης την Ελληνική Επανάσταση του 1821-1830). Ακόμη και σήμερα παρά τα […]

Το κοινό προσκύνημα του Οικουμενικού Πατριάρχη και του Πάπα στη Νίκαια, με αφορμή τον εορτασμό από τα 1.700 χρόνια της Οικουμενικής Συνόδου που διαμόρφωσε τον χαρακτήρα του Χριστιανισμού, καθώς και όλες οι κοινές δραστηριότητες τους που ακολούθησαν είναι μια ιστορική στιγμή. Μια πρωτοβουλία που προετοίμασαν μεθοδικά ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος με τον Πάπα Φραγκίσκο, ο […]

O Γιώργος Παπαχρήστος, που ήταν ο πρώτος ο οποίος παρατήρησε πως η ιστορία του αυτοβιογραφικού πονήματος του πρώην πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα ξεθύμανε πολύ γρήγορα, έχει απόλυτο δίκιο. Τα απομνημονεύματα των πολιτικών έχουν ενδιαφέρον όταν γράφονται στο τέλος της καριέρας τους: ο Τσίπρας είναι πολύ νέος και θέλει στην κεντρική πολιτική σκηνή να επιστρέψει. Δεν μπορεί […]

Το τελεσίγραφο έληγε την περασμένη Πέμπτη. Η προθεσμία πέρασε. Εμειναν στο τραπέζι ένα ειρηνευτικό σχέδιο 28 σημείων, ένα άλλο 19 σημείων και η εκκρεμότητα ενός ακόμη γύρου συνομιλιών που ξεκινούν και πάλι, αύριο, σε Μόσχα και Ουάσιγκτον. Ορατότης μηδέν. Οι διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία, δέκα μήνες τώρα, κινούνται τυλιγμένες σε μια βαριά ομίχλη. Παρασέρνουν στη […]

Μία αιφνίδια στάση εργασίας έξι ωρών του μετρό και του τραμ και μία ασθενής ψιχάλα ήταν αρκετά την Τετάρτη ώστε να υπάρξει χάος στους δρόμους της Αθήνας. Η στήλη αποσαφηνίζει πως η στάση εργασίας ήταν απολύτως δικαιολογημένη λόγω του θανάσιμου τραυματισμού ενός εργάτη στο μετρό του Πειραιά. Δεν είναι όμως καθόλου δικαιολογημένη η συχνότητα των […]

Κάποτε η φιλία χτιζόταν μέσα από κοινές εμπειρίες: συναντήσεις, γέλια, σιωπές που μιλούσαν από μόνες τους, συζητήσεις που κρατούσαν ως το ξημέρωμα. Ηταν ο δεσμός που γεννιόταν από την παρουσία, το βλέμμα, τη φωνή του άλλου. Σήμερα, όμως, φαίνεται πως ο «καλύτερος τρόπος για να κρατήσεις επαφή» δεν είναι να συναντηθείς για καφέ ή να […]

Ανήκω στη μικρή κατηγορία εκείνων που προτιμούν να χρησιμοποιούν τα πάντα μέχρι τελικής… πτώσης, αρνούμενοι να τα οδηγήσουν με την ευκολία της συνήθειας στον κάλαθο των αχρήστων. Παλαιότερα, στην ανά χείρας στήλη, είχα αφιερώσει ένα κείμενο στη συλλογή διηγημάτων «Κιντσούγκι» (εκδ. Ιωλκός) της Αντιγόνης Ζόγκα, που είναι εμπνευσμένη από την τάση των Ιαπώνων να ανακατασκευάζουν […]

Η γήρανση είναι κάτι που όλοι αναγνωρίζουμε στο σώμα και στο βλέμμα μας με την πάροδο των χρόνων, αλλά πίσω από αυτήν κρύβεται μια πολυσύνθετη βιολογική διαδικασία. Δεν είναι τυχαίο γεγονός, ούτε μια απλή φθορά. Είναι μια προγραμματισμένη διαδικασία, σμιλεμένη από τα γονίδιά μας, τις εμπειρίες μας, το περιβάλλον και – κυρίως – από τον […]

Από τη διατλαντική σύνοδο για την ενέργεια στην Αθήνα ως την ανακοίνωση του αμερικανικού (ή αμερικανορωσικού) σχεδίου για την Ουκρανία δεν μεσολάβησαν ούτε καν 15 ημέρες. Δεν πρόλαβαν να αποτυπωθούν στις δημοσκοπήσεις οι θετικές εντυπώσεις από τις νέες ενεργειακές συμφωνίες και τη βιαστική πολιτική τους μετάφραση – «η Αμερική ψήφισε Ελλάδα», «η πολιτική μας δικαιώθηκε», […]

Επειτα από 265 χρόνια λειτουργίας, το ιστορικό καφέ Antico Caffè Greco της Ρώμης, στη διάσημη εμπορική Via dei Condotti, κοντά στην Piazza di Spagna, έκλεισε οριστικά, επειδή η αύξηση του ενοικίου και η άρνηση του επενδυτικού fund που το αγόρασε να ανανεώσει τη μίσθωση οδήγησαν σε πολυετή δικαστική διαμάχη. Το καφενείο αποτελούσε διαχρονικό σημείο συνάντησης […]

«Αν το έγραφε το 2019 που πήγε στην αντιπολίτευση, τα πάθη ήταν ακόμα πάρα πολύ “ζεστά”. Ισως τώρα αυτή η απόσταση των 10 ετών να είναι και πιο ψύχραιμη», ανέφερε ο εκδότης της «Ιθάκης» του Αλέξη Τσίπρα. Το βιβλίο του πρώην πρωθυπουργού, βέβαια, δεν είναι αντικειμενικό, δεν είναι η ιστορία των τελευταίων δεκαπέντε χρόνων, αλλά […]

Σε μια εποχή που η ιατρική πρόοδος επιτρέπει σε ολοένα και περισσότερους ανθρώπους να ζουν περισσότερο, αναδύεται ένα κρίσιμο ερώτημα: ζούμε πράγματι καλύτερα; Η υγιής μακροζωία – όχι απλώς η παράταση της ζωής, αλλά η παράταση της ζωής με ποιότητα – αποτελεί σήμερα ένα από τα πιο καίρια ζητούμενα των κοινωνιών μας. Η σοφία του […]

Εχω ένα βασανιστικό δίλημμα. Στις 24 Νοεμβρίου κυκλοφορεί το βιβλίο του Αλέξη Τσίπρα με τίτλο «Ιθάκη». Επειδή προφανώς ο μήνας αυτός κάτι έχει, στις 30 Νοεμβρίου κυκλοφορεί και το νέο βιβλίο του Νταν Μπράουν – το «Μυστικό των μυστικών». Η πρόθεση είναι ίδια: και οι δύο θέλουν να μας μυήσουν σε νέους κόσμους. Ο Τσίπρας […]