Ρεύματα και ιδέες

Η ευγένεια είναι ανατρεπτική

Δεν πρόκειται για καινούργιο φαινόμενο ούτε περιορίζεται ασφαλώς στην Ελλάδα. Η ηχηρή απουσία όμως της ευγένειας τόσο από τον πολιτικό διάλογο όσο και από την καθημερινότητα στους δρόμους είναι όλο και πιο οδυνηρή, όλο και πιο ενοχλητική, όλο και πιο επικίνδυνη. Θα μπορούσε άραγε η συγκεκριμένη αυτή αξία, το θεμέλιο κάθε ηθικής, το «άλφα και το ωμέγα», να σώσει τις απειλούμενες δημοκρατίες μας;

20.07.2025

Κι αν όλα όσα ξέρουμε για το Σύμπαν είναι λάθος;

Το Σύμπαν διαστέλλεται, αυτό είναι γνωστό εδώ κι έναν αιώνα. Το 1929, ο αμερικανός αστρονόμος Εντουιν Χαμπλ ανακάλυψε ότι οι γαλαξίες απομακρύνονται από εμάς με ταχύτητες ανάλογες της απόστασής τους. Τα τηλεσκόπια βλέπουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια γαλαξίες, αλλά σε μερικά τρισεκατομμύρια χρόνια η σκοτεινή ενέργεια, μια απωθητική δύναμη που καταλαμβάνει όλο τον κενό χώρο, θα τους έχει εκτοπίσει. Η ύλη και η ενέργεια βαθμιαία θα διαλυθούν και το Σύμπαν θα τελειώσει.

05.07.2025

Καμιά δημοκρατία δεν έχει επιβληθεί με τις βόμβες

O Eχούντ Μπάρακ είναι οκτώ χρόνια μεγαλύτερος από τον Νετανιάχου και τον ξέρει από μικρό. Δεν έχει καμιά αμφιβολία ότι ο ισραηλινός πρωθυπουργός σαμποτάρισε τη συμφωνία για τους ομήρους προκειμένου να συνεχιστεί ο πόλεμος στη Γάζα επειδή ήξερε ότι μόλις τελείωνε ο πόλεμος θα έπρεπε να λογοδοτήσει στη Δικαιοσύνη. Από την άλλη πλευρά τον θαυμάζει για τη διαχείριση των πρώτων ημερών του πολέμου κατά του Ιράν. Το πρόβλημα είναι τι θα γίνει στη συνέχεια. Γιατί, όπως λέει σε μια συνέντευξή του στους «Times», η ανατροπή του καθεστώτος της Τεχεράνης είναι ευσεβής πόθος.

22.06.2025

Η αυτοδιάλυση του φιλελευθερισμού

Ο φιλελευθερισμός διέρχεται κρίση, αυτό είναι φανερό. Δεν φταίνε οι μετανάστες, φταίει η αδυναμία των φιλελευθέρων να καταλάβουν τις ανησυχίες των γηγενών για τους μετανάστες. Δεν φταίνε οι μειονότητες, οι τρανς και οι αδύναμοι εν γένει, φταίει η ανικανότητα των φιλελευθέρων να πείσουν τα λαϊκά στρώματα ότι η υπεράσπιση των αδυνάμων δεν πλήττει τις δικές τους δουλειές, τα δικά τους συμφέροντα, τη δική τους ταυτότητα. Εν πάση περιπτώσει, η ζημιά έχει γίνει. Κι υπάρχουν κάποιοι που λένε ότι τη δημοκρατία μπορεί να τη σώσει μόνο ο μεταφιλελευθερισμός.

14.06.2025

Η γοητεία των σπασμένων πραγμάτων

«Σπασμένα ποδήλατα/ με παλιές χαλασμένες αλυσίδες/ και σκουριασμένα τιμόνια/ στη βροχή,/ κάποιο ορφανοτροφείο/ πρέπει να υπάρχει/ για όλα αυτά τα πράγματα/ που κανείς δεν θέλει πια./ Ο Σεπτέμβριος θυμίζει τον Ιούλιο/ καιρός για αποχαιρετισμό/ το καλοκαίρι τελείωσε/ αλλά η αγάπη μας θα ζήσει/ σαν τα παλιά σπασμένα ποδήλατα/ στη βροχή».

09.06.2025

Η γοητεία των σπασμένων πραγμάτων

«Σπασμένα ποδήλατα/ με παλιές χαλασμένες αλυσίδες/ και σκουριασμένα τιμόνια/ στη βροχή,/ κάποιο ορφανοτροφείο/ πρέπει να υπάρχει/ για όλα αυτά τα πράγματα/ που κανείς δεν θέλει πια./ Ο Σεπτέμβριος θυμίζει τον Ιούλιο/ καιρός για αποχαιρετισμό/ το καλοκαίρι τελείωσε/ αλλά η αγάπη μας θα ζήσει/ σαν τα παλιά σπασμένα ποδήλατα/ στη βροχή».

07.06.2025

Το «σύστημα των συστημάτων» αντέχει ακόμη

«Είσαι ένας γέρος που έχει μείνει στην εποχή των εθνών και των λαών. Δεν υπάρχουν έθνη. Δεν υπάρχουν λαοί. Υπάρχει μόνο ένα ολιστικό σύστημα των συστημάτων, το διεθνές νομισματικό σύστημα που καθορίζει το σύνολο της ζωής σ’ αυτόν τον πλανήτη». Αυτά λέει ένας μεγιστάνας (τον οποίο υποδύεται ο Νεντ Μπίτι) στον τηλεοπτικό παρουσιαστή (Πίτερ Φιντς) στη θρυλική ταινία του Σίντνεϊ Λιουμέτ «Το Δίκτυο» (1976). Δεν θέλει πολλή σκέψη για το ποιο είναι το σύστημα στο οποίο αναφέρεται: ο καπιταλισμός.

31.05.2025

Διαπράττει λοιπόν το Ισραήλ γενοκτονία;

«Αυτό που συμβαίνει στη Γάζα δεν είναι το Ολοκαύτωμα. Δεν υπάρχουν Αουσβιτς και Τρεμπλίνκα εκεί. Είναι όμως ένα έγκλημα της ίδιας οικογενείας – ένα έγκλημα γενοκτονίας».

25.05.2025

Διαπράττει λοιπόν το Ισραήλ γενοκτονία;

«Αυτό που συμβαίνει στη Γάζα δεν είναι το Ολοκαύτωμα. Δεν υπάρχουν Αουσβιτς και Τρεμπλίνκα εκεί. Είναι όμως ένα έγκλημα της ίδιας οικογενείας – ένα έγκλημα γενοκτονίας». Οι φράσεις αυτές δεν προέρχονται από το άρθρο ενός Παλαιστίνιου ή, έστω, ενός ξένου παρατηρητή. Υπογράφονται από τον Αμος Γκόλντμπεργκ και τον Ντάνιελ Μπλάτμαν, δύο ισραηλινούς ιστορικούς του Εβραϊκού Πανεπιστημίου της Ιερουσαλήμ που είναι ειδικοί για το Ολοκαύτωμα και τη γενοκτονία. Μπορεί λοιπόν το Ισραήλ να καταδικαστεί για γενοκτονία στη Γάζα; Και τι συνέπειες θα έχει κάτι τέτοιο;

24.05.2025

Τα ταξίδια δεν μας έφεραν τελικά πιο κοντά

Μας άρεσε, μας βόλευε, το υιοθετήσαμε. Το ταξίδι, είπαμε, δεν είναι μόνο ένας τρόπος να γνωρίζουμε νέα μέρη κι ύστερα να τα περιγράφουμε στους φίλους μας. Είναι κι ένα μέσο να γνωρίζουμε κουλτούρες διαφορετικές από τη δική μας, να αμφισβητούμε τις βεβαιότητές μας, να συναντάμε ανθρώπους που δεν σκέφτονται όπως εμείς, να τους επηρεάζουμε, να μας επηρεάζουν και να συμβάλλουμε με την επικοινωνία αυτή στο να γίνεται ο κόσμος μας καλύτερος. Πολύ όμορφο, πολύ αισιόδοξο. Κι αν δεν είναι αλήθεια;

17.05.2025

Η ζήλια, ο ανταγωνισμός, η ευτυχία

Ο Εντουαρντ Φερνάντες είναι ένας πολυβραβευμένος καταλανός ηθοποιός (τον είδαμε, μεταξύ άλλων, στις ταινίες «Biutiful», «Mediterraneo» και «Truman»), που στα εξήντα του είναι μάλλον ευχαριστημένος από τη ζωή. Ή πάλι μπορεί και όχι. Γιατί, όπως δήλωσε σε μια πρόσφατη συνέντευξή του, είναι ζηλιάρης. Μπορεί να του πηγαίνουν όλα καλά, αλλά εκείνος ζηλεύει. Κι όπως έχει γράψει ο Μπέρτραντ Ράσελ στην «Κατάκτηση της ευτυχίας», μια από τις θεμελιώδεις αιτίες της δυστυχίας μας είναι η ζήλια.

11.05.2025

Η ζήλια, ο ανταγωνισμός, η ευτυχία

Ο Εντουαρντ Φερνάντες είναι ένας πολυβραβευμένος καταλανός ηθοποιός (τον είδαμε, μεταξύ άλλων, στις ταινίες «Biutiful», «Mediterraneo» και «Truman»), που στα εξήντα του είναι μάλλον ευχαριστημένος από τη ζωή. Ή πάλι μπορεί και όχι. Γιατί, όπως δήλωσε σε μια πρόσφατη συνέντευξή του, είναι ζηλιάρης. Μπορεί να του πηγαίνουν όλα καλά, αλλά εκείνος ζηλεύει. Κι όπως έχει γράψει ο Μπέρτραντ Ράσελ στην «Κατάκτηση της ευτυχίας», μια από τις θεμελιώδεις αιτίες της δυστυχίας μας είναι η ζήλια.

10.05.2025

Η τύφλωση των διανοουμένων

«Γιατί σφάλλουν οι διανοούμενοι»: έτσι τιτλοφορεί το νέο του βιβλίο ο γάλλος συγγραφέας – και αρθρογράφος της Figaro – Σαμουέλ Φιτουσί

04.05.2025

Η τύφλωση των διανοουμένων

Οι διανοούμενοι έχουν μια προφανή διαφορά από τους καθημερινούς ανθρώπους: διαβάζουν περισσότερο απ' αυτούς, η επαφή τους με τις έννοιες, τα ρεύματα...

03.05.2025

Τα θαύματα, τα φαντάσματα, ο Θεός

Ποιος έφτιαξε το σύμπαν; Ο Θεός. Ποιος δημιούργησε τους νόμους της φυσικής; Ο Θεός. Kαι ποιος αποδεικνύει την ύπαρξη του Θεού; Η...

19.04.2025

Τα θαύματα, τα φαντάσματα, ο Θεός

Ποιος έφτιαξε το σύμπαν; Ο Θεός. Ποιος δημιούργησε τους νόμους της φυσικής; Ο Θεός. Kαι ποιος αποδεικνύει την ύπαρξη του Θεού; Η...

18.04.2025

Πρόοδος, αυτός ο μύθος

Δεν λέμε κάτι το αιρετικό. Υπήρχε μια εποχή κατά την οποία κυριαρχούσε η έννοια του κυκλικού χρόνου. Οπως αναφέρει ο ρουμάνος ιστορικός...

22.03.2025

Μια ωραία φιλία

Ενας από τους λόγους που έχουν μεταφραστεί τόσα έργα του Ντελέζ στα ελληνικά φαίνεται πως ήταν η φιλία του με τον Στρατή...

08.03.2025

Η φιλία στον 21ο αιώνα

O Νίτσε είπε κάποτε πως μόνο κάτι που δεν έχει ιστορία μπορεί να οριστεί. Η φιλία, όμως, έχει ιστορία, όπως δείχνει το...

23.02.2025
Περισσότερα άρθρα
Cookies