Ας το πάρουμε από την αρχή. Ο Κρίστοφερ Νόλαν, που το 2015 το περιοδικό Time τον είχε συμπεριλάβει στη λίστα με τους 100 πιο σημαντικούς ανθρώπους στον κόσμο, αποφάσισε, μετά το «Οπενχάιμερ», να μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη την «Οδύσσεια» του Ομήρου. Δικαίωμά του; Απόλυτο. Αποφάσισε επίσης να δώσει τον ρόλο της «λευκώλενης» (έτσι την περιγράφει ο Ομηρος και εννοεί αυτή που έχει λευκά χέρια) Ωραίας Ελένης στη βραβευμένη με Οσκαρ β’ γυναικείου ρόλου για την ερμηνεία της στο «12 χρόνια σκλάβος» Λουπίτα Νιόνγκο. Μια καλλονή με καταγωγή από την Κένυα. Δικαίωμά του; Επίσης. Εδώ, στο θέατρο, έχουμε δει τον Οιδίποδα να σαλιαρίζει σαν ξεμωραμένο ραμολί και τον Κρέοντα να χορεύει ζεϊμπέκικο. Ενώ το περασμένο Σαββατοκύριακο, στην Επίδαυρο, ο Χρήστος Θεοδωρίδης αντικατέστησε τον εμβληματικό Χορό των γερόντων στους «Πέρσες» του Αισχύλου (τη μόνη τραγωδία που αναφέρεται σε πραγματικό γεγονός) με ένα τσούρμο νέων παιδιών με σακίδια στην πλάτη που ολοφύρονταν για την Παλαιστίνη. Επιταγή της woke κουλτούρας; Προσωπική του επιλογή; Ουδεμία σημασία έχει. Ετσι ήθελε, έτσι έκανε.
Στο μπουγαδόσχοινα του διαδικτυακού ξεκατινιάσματος, αυτή η επιλογή, σήκωσε ένα κύμα αντιπαράθεσης. Μπήκε στη μέση και ο Ιλον Μασκ, διχάστηκε για άλλη μία φορά μια παγκόσμια κοινότητα, βγήκε μετά και το τρέιλερ της ταινίας, πήρε και μερικές εκατοντάδες χιλιάδες dislikes, ουάου, άπατη θα πάει. Και όλα αυτά για μία ταινία του ουδείς είχε δει μέχρι πριν από δύο μέρες. Εντάξει παιδιά, δεν χρειάζεται να βλέπουμε πια ταινίες. Θα πιανόμαστε από σχόλια και απόψεις, θα καταλήγουμε στο αν και τι γουστάρουμε και θα γλιτώνουμε και τα λεφτά του εισιτηρίου. Ή θα βλέπουμε το τρέιλερ και, από αυτό, θα κρίνουμε ολόκληρη την ταινία. Τώρα, για να πω την αλήθεια, ένα πλάνο που είδα κι εγώ με την Λουπίτα – Ελένη αλαλάζουσα, δεν με παραπέμπει στη γυναίκα που η ομορφιά της την έκανε να μοιάζει αθάνατη, όπως την περιγράφει ο Όμηρος, αλλά δεν παραπέμπει ούτε καν στην ίδια τη Λουπίτα έτσι όπως την έχουμε δει σε άλλες φωτογραφίες όπου είναι πανέμορφη. Εξάλλου, ένα «παγωμένο» πλάνο από μια σκηνή, μπορεί να παραμορφώσει και την πιο ωραία γυναίκα στον κόσμο είτε είναι Κενυάτισσα είτε είναι Σουηδέζα. Να πω κάτι ακόμη; Προσωπικά, ούτε ο Ματ Ντέιμον με πείθει ως Οδυσσέας, ένας μυθολογικός χαρακτήρας που λες και το σώμα του υπήρχε αποκλειστικά και μόνο για να μεταφέρει το πολυμήχανο κεφάλι του. Θα προτιμούσα, για παράδειγμα, τον Τζουντ Λο αλλά όταν με προσλάβει ο Νόλαν για διευθύντρια κάστινγκ θα επιληφθώ. Το πρόβλημα με τη Λουπίτα Νιόνγκο, ωστόσο, δεν είναι, σε ουδεμία περίπτωση, το χρώμα της επιδερμίδας της. Είναι κάτι άλλο πολύ πιο σοβαρό.
Αδιάβαστη
Σε συνέντευξη που έδωσε με αφορμή την πρώτη προβολή της ταινίας στο Λονδίνο, ρωτήθηκε τι θα έλεγε σήμερα στον Ομηρο. Η απάντησή της; «Λοιπόν Ομηρε, πώς νιώθεις για τον χρόνο που αφιερώνεται σε αυτές τις γυναίκες στην ταινία, λαμβάνοντας υπόψη πόσο λίγο χρόνο αφιέρωσες εσύ σε αυτές;». Βρε, μήπως, νόμιζε ότι μιλούσε για τον Ομερ από τους Σίμπσονς; Η Λουπίτα ανέλαβε να παίξει έναν ρόλο. Δεν διάβασε το αρχικό κείμενο; Δεν ενδιαφέρθηκε να μάθει όλη την ιστορία; Προφανώς όχι. Διότι αν το έκανε, θα ήξερε, ότι στην «Οδύσσεια», οι γυναίκες είναι αυτές που, στις περισσότερες περιπτώσεις, πυροδοτούν την εξέλιξη. Η Πηνελόπη είναι η ενσάρκωση της Ιθάκης, το «νόστιμον ήμαρ». Χωρίς την Αθηνά δεν υπάρχει δράση. Οι Σειρήνες προσπάθησαν να τον πλανέψουν με το τραγούδι τους. Η Ναυσικά τον περιμάζεψε όταν εκβράσθηκε γυμνός και μόνος στο νησί των Φαιάκων. Η Κίρκη μεταμόρφωσε τους συντρόφους του σε γουρούνια. Η Καλυψώ τον κράτησε επτά χρόνια στο παλάτι της και του υποσχόταν ότι θα τον κάνει αθάνατο. Η Ευρύκλεια, η τροφός του, ήταν αυτή που, όταν επέστρεψε στην Ιθάκη, τον αναγνώρισε πρώτη από μια ουλή στο πόδι. Από έναν μέτριο ηθοποιό, χειρότερος είναι ο ηθοποιός που δεν ξέρει καν σε τι έργο παίζει.
