Η είσοδος των δύο νέων κομμάτων στο πολιτικό σκηνικό έχει μεταβάλει σε σημαντικό βαθμό τους συσχετισμούς και προκαλεί αναδιατάξεις στην εκλογική επιρροή των κομμάτων προκαλώντας πίεση στους υπάρχοντες κομματικούς σχηματισμούς. Ο φορέας που δέχεται τη μεγαλύτερη πίεση σε αυτή την πρώτη φάση είναι το ΠΑΣΟΚ που καταγράφει με βάση τα τελευταία ερευνητικά δεδομένα μία σχετικά χαμηλή εκλογική συνοχή, ιδιαίτερα σε σχέση με το εκλογικό σώμα των τελευταίων εθνικών εκλογών. Συγκεκριμένα, εμφανίζει συσπείρωση 59% σε σχέση με τις εθνικές εκλογές του 2023 και 65,6% σε σχέση με τις ευρωεκλογές του 2024. Οι μετακινήσεις των ψηφοφόρων του κατανέμονται σε πολλαπλές κατευθύνσεις, γεγονός που αντανακλά αυξημένη εκλογική ρευστότητα και δυσκολία διατήρησης της εκλογικής του βάσης.
Οι σημαντικότερες απώλειες κατευθύνονται σε ποσοστό 8,9% προς την ΕΛΑΣ, 6,7% προς την «Ελπίδα» και 6,3% προς τη ΝΔ. Από κει και πέρα αποτυπώνονται μικρότερες απώλειες της τάξεως περί του 2% και προς άλλα μικρότερα κόμματα, γεγονός που ενισχύει την εικόνα της εκλογικής ρευστότητας που παρουσιάζεται στη βάση του. Οι απώλειες αυτές εξισορροπούνται ως έναν βαθμό από τις αντίστοιχες εισροές, οι οποίες όμως το μόνο που καταφέρνουν είναι να διατηρούν την εκλογική ισχύ του κόμματος στα ποσοστά των τελευταίων ευρωεκλογών χωρίς να μπορούν να συνδράμουν στη μεγέθυνση της επιρροής που έχει ανάγκη το ΠΑΣΟΚ για να ισχυροποιήσει την πολιτική του θέση ως αντιπολιτευτική δύναμη με προοπτική εναλλακτικής πρότασης διακυβέρνησης.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα για το ΠΑΣΟΚ είναι το διπλό μέτωπο των διαρροών τόσο προς τα δεξιά όσο και προς τα αριστερά, γεγονός που δυσκολεύει τη χάραξη μιας ξεκάθαρης στρατηγικής περιορισμού των μετακινήσεων αυτών και το τοποθετεί σε μία ενδιάμεση θέση η οποία το συμπιέζει, περιορίζει τον ζωτικό του χώρο και αδυνατίζει σημαντικά την προοπτική της αυτόνομης πορείας. Κι αν οι διαρροές προς το κόμμα του κ. Τσίπρα μπορεί να εξηγηθούν επαρκώς, καθώς πρόκειται για ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ που κατά τη διάρκεια του τελευταίου χρόνου είχαν μετακινηθεί προσωρινά στο ΠΑΣΟΚ και τώρα φαίνεται να επιστρέφουν στην εναλλακτική του ΣΥΡΙΖΑ που είναι η ΕΛΑΣ, έντονο προβληματισμό προκαλεί η απότομη διαρροή προς τη Νέα Δημοκρατία που άρχισε να καταγράφεται με την εμφάνιση του νέου κόμματος.
Οι μετακινήσεις προς το ΠΑΣΟΚ κεντρογενών ψηφοφόρων που είχαν στηρίξει τη ΝΔ και τον Κυρ. Μητσοτάκη στις εκλογές του 2019 και του 2023 αποτυπώθηκαν την περίοδο που βρισκόταν σε έξαρση το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και η δημόσια συζήτηση για το κράτος δικαίου, την προστασία των θεσμών και την ανεξαρτησία της ελληνικής δικαιοσύνης. Η αντίστροφη πορεία που ακολουθούν τη δεδομένη στιγμή αυτοί οι ψηφοφόροι καταδεικνύει ότι το αντι-ΣΥΡΙΖΑ μέτωπο που βρισκόταν σε ύπνωση είναι εύκολο να ενεργοποιηθεί έστω για ένα τμήμα του εκλογικού σώματος και να στερήσει από το ΠΑΣΟΚ πολύτιμες δυνάμεις απαραίτητες για τη διατήρηση της δεύτερης θέσης τουλάχιστον.
Είναι ξεκάθαρο ότι τα τυφλά δολοφονικά χτυπήματα θα δημιουργήσουν ακόμη μεγαλύτερες συνθήκες πόλωσης, καθώς φαίνεται ότι η κυβέρνηση από την πρώτη στιγμή έχει επιλέξει τη στρατηγική της έντασης την οποία αναμένεται να ακολουθήσει ως απάντηση και ο κ. Τσίπρας. Η πόλωση αυτή θα προκαλέσει ακόμη περισσότερη πίεση στο ΠΑΣΟΚ, που θα πρέπει άμεσα να προσαρμόσει τις στρατηγικές του επιδιώξεις και την πολιτική του στόχευση, επενδύοντας ίσως σε μία ταυτότητα περισσότερο συναινετική που θα είναι μέρος της λύσης και όχι του προβλήματος.
Ο Αντώνης Παπαργύρης είναι διευθυντής ερευνών της GPO
