Νίτσα Χαρβάτη-Φέντον, μια πρωτοπόρος της Ψυχολογίας

«Σε καμιά χώρα, και στη δική μας βέβαια, οι περισσότεροι γονείς δεν ακούνε άνετα ότι το παιδί τους το είδε ή θα το δει ο ψυχολόγος. Φοβούνται το αποτέλεσμα. Νιώθουν ενοχή, σαν να τους επιρρίπτεται ευθύνη και μομφή… Και δεν είναι περίεργο. Η δυσπιστία και ο φόβος για ό,τι αναφέρεται στα ψυχικά θέματα, που είναι “άπιαστα” παρόλο που μιλούν με τη συμπεριφορά μας, δεν έχουν βέβαια εκλείψει. Πάρα πολλοί γονείς, ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, με δική τους πρωτοβουλία, καταφεύγουν στον ψυχολόγο για τα παιδιά και για τον εαυτό τους σε σχέση με τα παιδιά». Η τοποθέτηση προέρχεται από το 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογίας (Αθήνα, 31 Μαρτίου – 2 Απριλίου 1978) και ανήκει στη Νίτσα Χαρβάτη-Φέντον. «Μια ελληνίδα πρωτοπόρο της Ψυχολογίας», όπως τιτλοφορείται η τιμητική έκδοση της Μέλισσας, με την επιστημονική επιμέλεια των Μαριάννας Φουρλή και Ηλία Βλάχου, η οποία θυμίζει τη ζωή και το έργο μιας άγνωστης στο ευρύτερο κοινό επιστήμονος.

Η Νίτσα Χαρβάτη γεννήθηκε στον Αμπελώνα Τυρνάβου το 1914 και πέθανε στην Αθήνα το 1998. Είχε σπουδάσει στο Ινστιτούτο Ψυχολογίας του Παρισιού το 1946-1948 (όπου, εκτός άλλων, εργάστηκε με τους Ανρί Βαλόν και Φρανσουάζ Ντολτό), ενώ στην Ελλάδα επέστρεψε το 1955 ως σχολική ψυχολόγος στη Σχολή Μωραΐτη. Την ίδια περίοδο έκανε στην Αθήνα ατομική ψυχοθεραπεία σε παιδιά και ενηλίκους. Σημαντική υπήρξε η συνεργασία της με τον παιδίατρο Σπύρο Δοξιάδη, η οποία οδήγησε στην ίδρυση του Κέντρου Βρεφών «Μητέρα». Το 1963 παντρεύτηκε τον αμερικανό συγγραφέα παιδικών βιβλίων Εντουαρντ Φέντον και οι δυο τους έζησαν στην Ουάσιγκτον (1966-1968, 1970-1975). Εκεί η Νίτσα Χαρβάτη-Φέντον εργάστηκε ως ψυχολογική υπεύθυνος στην Υπηρεσία Αναπήρων Παίδων του Γενικού Νοσοκομείου. Το 1979, επί προεδρίας της στον Σύλλογο Ελλήνων Ψυχολόγων, ως αποτέλεσμα συλλογικών προσπαθειών και με την υποστήριξη του τότε υπουργού Υγείας Σ. Δοξιάδη, ψηφίστηκε στην Ελληνική Βουλή ο νόμος που κατοχυρώνει το επάγγελμα του ψυχολόγου στην Ελλάδα.

Η προσεγμένη έκδοση, προϊόν της έρευνας των δύο επιμελητών, περιλαμβάνει βιογραφικά στοιχεία και άρθρα της πρωτοποριακής ψυχολόγου, που δημοσιεύτηκαν αρχικά σε σημαντικές επιστημονικές εκδόσεις ή προέρχονται από ομιλίες και συζητήσεις της στην Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας της Σχολής Μωραΐτη, καθώς και από χειρόγραφα του προσωπικού της αρχείου. Περιλαμβάνονται ακόμη συνεντεύξεις της στο περιοδικό «Ταχυδρόμος» το 1960 και 1964.