Τι θα βρούμε μέσα στην κατάψυξη;

Ισως να το αγνοείτε, ωστόσο η φάση της απόψυξης, είναι το ίδιο σημαντική όσο και η κατάψυξη. Στην περίπτωση της ελληνικής οικονομίας, η οποία συμπληρώνει φέτος 15 συνεχή χρόνια αναταραχής, οι επιχειρήσεις που μπήκαν στην «κατάψυξη» δεν ήταν και στην καλύτερη κατάσταση. Αρα μπορεί να καταλάβει κανείς την ιδιαιτερότητα της ελληνικής «απόψυξης» της οικονομίας. Δεν αρκεί δηλαδή «να ανοίξουμε το ψυγείο και να αρχίσουμε να πετάμε έξω προϊόντα» και να περιμένουμε όλα να είναι βρώσιμα. Κάποια δεν θα είναι. Κάποιες επιχειρήσεις δεν θα αντέξουν. Οπως στη διαδικασία της κατάψυξης δεν ήταν και δεν είναι, όπως λανθασμένα θεωρούν πολλοί, στόχος μόνο η εξόντωση των μικροβίων, αλλά είναι το μπλοκάρισμα του πολλαπλασιασμού τους. Ετσι και στην «απόψυξη» της οικονομίας τα «μικρόβια» που είχαν πριν από την πανδημία, δηλαδή χρέη, μειωμένοι τζίροι, λάθος επιχειρηματικό μοντέλο, θα συνεχίσουν να υπάρχουν. Απλά ο Covid και η κρατική στήριξη μπλοκάρισαν τον πολλαπλασιασμό τους. Οι περισσότερες από τις επιχειρήσεις που δεν ήταν βιώσιμες πριν από την πανδημία θα συνεχίσουν να μην είναι βιώσιμες και μετά το άνοιγμα. Μάλιστα, όπως συμβαίνει και στην κανονική απόψυξη, όταν βγάζεις από το ψυγείο απότομα κάποια προϊόντα, τότε σε αυτά τα μικρόβια πολλαπλασιάζονται ταχύτατα, λόγω της απότομης μεταβολής της θερμοκρασίας. Αρα οι προβληματικές επιχειρήσεις αν δεν προσεχθεί το άνοιγμα, θα ανοίξουν πιο προβληματικές. Το πρόβλημα είναι ότι ενδεχομένως και πολλές που δεν είχαν προβλήματα, έπειτα από τόσο μεγάλη διάρκεια υποχρεωτικού λουκέτου, είναι σχεδόν βέβαιο ότι πλέον θα έχουν.

Το γεγονός ότι η απόψυξη δεν πρέπει να γίνει απότομα, το έχουν καταλάβει όλοι στην ελληνική οικονομία. Αυτό που δεν έχουν ακόμα βρει στην κυβέρνηση είναι η ιδανική συνταγή της σταδιακής απόψυξης, τη στιγμή που τα δημοσιονομικά περιθώρια εξαντλούνται.

Το πρόβλημα είναι ότι πολλές έχουν ήδη πεθάνει, απλά δεν το ξέρουν. Βλέπετε ακόμα και στα κατεψυγμένα τρόφιμα υπάρχουν ημερομηνίες λήξης. Πέραν αυτού του διαστήματος δεν ενδείκνυται η βρώση. Την ίδια μοίρα περιμένει πολλές επιχειρήσεις που έμειναν υπερβολικά μεγάλο διάστημα κλειστές. Αυτές ενδεχομένως και να έχασαν για πάντα την αγορά που δραστηριοποιούνταν. Φανταστείτε μια επιχείρηση παραγωγής κρέπας που επέλεξε να παραμείνει κλειστή και το προσωπικό της σε αναστολή όταν η ανταγωνιστική της επιχείρηση έμεινε με κάθε τρόπο ανοιχτή, διευρύνοντας το πελατολόγιό της μέσω του delivery. Η πρώτη όταν θα ανοίξει θα βρει μια αγορά υποπολλαπλάσιο αυτής που είχε πριν από το κλείσιμο. Δύσκολα θα αντέξει. Τι θα γίνουν οι εργαζόμενοί της όταν θα λήξει η περίοδος προστασίας όσων είχαν ενταχθεί σε πρόγραμμα αναστολών; Από όλα τα παραπάνω είναι ξεκάθαρο ότι η δουλειά που πρέπει να γίνει δεν είναι εύκολη. Τα όρια παρεμβάσεων εξαντλούνται. Η ανάκαμψη δεν θα ξεκινήσει πριν από τον Ιούνιο και όπως είπε χθες το ΙΟΒΕ και ο διευθυντής του, ο Ν. Βέττας, θα είναι πολύ μικρότερη από αυτήν που είχε εκτιμηθεί αρχικά. Το πολύ θετικό σενάριο για την ελληνική οικονομία, τουλάχιστον για φέτος δεν υπάρχει. Μετατίθεται για το 2022.

Αρα περιορίζονται και οι δυνατότητες στήριξης των επιχειρήσεων που βγαίνουν από τη «βαθιά κατάψυξη». Το πρόβλημα με την αντιμετώπιση των κατεψυγμένων είναι ότι πολλοί δεν έχουν την υπομονή και κυριαρχούνται από την τάση να τα πετούν κατευθείαν από την κατάψυξη στον φούρνο, νομίζοντας ότι έτσι κάτι θα βγει. Ο κίνδυνος σε αυτή την περίπτωση είναι να καταστρέψουν σε πολλές περιπτώσεις εντελώς το «φαγητό»…