Από την ελληνική ιστορία
Νέες οπτικές, υποθέσεις και ερμηνείες για τη δικτατορία των συνταγματαρχών επιχειρούν να δώσουν οι καθηγητές Στάθης Ν. Καλύβας, Δημήτρης Π. Σωτηρόπουλος και Ευάνθης Χατζηβασιλείου στο βιβλίο «Στρεβλή πορεία: Η απριλιανή δικτατορία 1967-1974» (Μεταίχμιο, Νοέμβριος). Από τις ίδιες εκδόσεις ξεκινά μια σειρά όπου οι συγγραφείς τους καταπιάνονται με χρονιές που σημάδεψαν τη νεοελληνική ιστορία. Στο «1940-1941: Ο πόλεμος των Ελλήνων» ο Θάνος Μ. Βερέμης αναλύει τη θέση της Ελλάδας πριν από το ξέσπασμα του Δευτέρου Παγκόσμιου Πολέμου και τη φυσιογνωμία του δικτάτορα Ιωάννη Μεταξά (Οκτώβριος). Στο «1909: Η μετάβαση της Ελλάδας στον 20ό αιώνα» ο Σωτήρης Ριζάς καταπιάνεται με το έτος του πρώτου στρατιωτικού κινήματος του 20ού αιώνα (Νοέμβριος). Επίσης από το «Μεταίχμιο» αναμένεται η έκδοση «Ονειρα και ιστορική συνείδηση στην Ελλάδα» (μτφ. Κωστής Πανσέληνος, πρόλογος: Mark Mazower) του ιστορικού ανθρωπολόγου Charles Stewart, καθηγητή στο University College London. Φέρνοντας ως παράδειγμα τους κατοίκους ενός χωριού της Νάξου που στα 1830 άρχισαν να βλέπουν όνειρα με αγίους που τους κατηύθυναν να σκάψουν αναζητώντας θαμμένες εικόνες, ισχυρίζεται ότι όνειρα και ιστορική συνείδηση ανέδειξαν όψεις του συλλογικού ασυνειδήτου στη σύγχρονη Ελλάδα. Το βιβλίο, υποψήφιο για Βραβείο Ράνσιμαν το 2012, εντάσσεται στη σειρά «Ιδέες και Πολιτική» με υπεύθυνο τον αναπληρωτή καθηγητή Σύγχρονης Ιστορίας Δημήτρη Π. Σωτηρόπουλο (Σεπτέμβριος).
Τον Οκτώβριο αναμένεται από τις εκδόσεις «Παπαδόπουλος» ο δεύτερος τόμος της πολιτικής βιογραφίας «Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης με τα δικά του λόγια: 1974-2016» του διευθυντή της «Καθημερινής» Αλέξη Παπαχελά. Στις ίδιες εκδόσεις αναμένεται ο τίτλος «Η αντίσταση του μικροφώνου: Ο Παύλος Μπακογιάννης απέναντι στη δικτατορία» του ιστορικού Νίκου Παπαναστασίου. Στο βιβλίο εξιστορείται η αντιστασιακή δράση του έλληνα πολιτικού την περίοδο που ήταν διευθυντής του ελληνικού προγράμματος της Βαυαρικής Ραδιοφωνίας.
Από τον «Καστανιώτη» αναμένεται το «Ολη νύχτα εδώ – Μια προφορική ιστορία της εξέγερσης του Πολυτεχνείου», συλλογικός τόμος σε επιμέλεια Ιάσονα Χανδρινού. Αποτελείται από 83 απομαγνητοφωνημένα κείμενα προφορικών μαρτυριών-συνεντεύξεων με ισάριθμους αφηγητές, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν από τα τέλη του 2010 έως και το καλοκαίρι του 2019.
Από το «Μελάνι» το χρονικό αφηγήσεων «IBBUR – οι Εβραίοι της Κρήτης 1900-1950» του Ιωσήφ Βεντούρα. Για τον άδικο χαμό τους το 1944 και την περιπέτεια των ελάχιστων εκείνων που διασώθηκαν.
Στις εκδόσεις Καπόν ο Γεώργιος Ι. Γκέκος, ομότιμος καθηγητής της Οπτοηλεκτρονικής του Ομοσπονδιακού Πολυτεχνείου της Ζυρίχης, ετοιμάζει την έρευνα «Η Επιστροφή 1822/1823: αγωνιστές του Υψηλάντη στον δρόμο για την Ελλάδα» για την ιστορία των αγωνιστών του Αλέξανδρου Υψηλάντη μετά την Επανάσταση του 1821 στη Μολδοβλαχία, οι οποίοι αρχίζουν από την Οδησσό μια δραματική πορεία στην Κεντρική Ευρώπη που, έπειτα από 3.000 χλμ., φέρνει, όσους καταφέρνουν να επιζήσουν, στη Μασσαλία, για να επιβιβαστούν σε καράβια για την Ελλάδα.
Οι ίδιες εκδόσεις ετοιμάζουν το «Γεφυρώνοντας πολιτισμούς με την εκπαίδευση» που αφορά στην ιστορική παρουσία του Κολλέγιου Ανατόλια σε Τουρκία και Ελλάδα του William McGrew (μτφ. Ανδρέας Κράουζε).
Από το «Επίκεντρο» παρουσιάζουν ενδιαφέρον το συλλογικό «Κατοχή και εμφύλιος στη Δυτική Μακεδονία», σε επιμέλεια των Σοφίας Ηλιάδου – Τάχου, Αντρέα Π.Ανδρέου, Κώστα Κασβίκη, Ιωάννη Μπέτσα, το «Σλαβόφωνοι και πρόσφυγες» του Ραϋμόνδου Αλβανού, που αναφέρεται στη Μακεδονία του Μεσοπολέμου, καθώς και το «Εκλογική γεωγραφία και εθνοτικές – κοινωνικές μεταβολές της Θεσσαλονίκης 1915 – 2019» του Γιάννη Καρατζόγλου.
Από τον «Κλειδάριθμο» αναμένεται το περιηγητικό βιβλίο «Ταξίδι στην Ελλάδα» του γερμανού Γιόχαν Πάουλ Ερνστ Γρεβέρους, ο οποίος επισκέφτηκε τη χώρα μας το 1837 (μτφ. Σάββας Μαυρίδης).
Από τον «Ψυχογιό», τέλος, θα κυκλοφορήσει στις 24 Οκτωβρίου το «Βενιζελισμός και αντιβενιζελισμός στις απαρχές του Εθνικού Διχασμού, 1915 – 1922» του Σωτήρη Ριζά.
Η μεγάλη ιστορία
Η Αν Απλμπάουμ περιγράφει στον «Κόκκινο λιμό», που αναμένεται από τις εκδόσεις Αλεξάνδρεια, τον πόλεμο του Στάλιν στην Ουκρανία με θύματα τους κατοίκους και χωρικούς που αντιστάθηκαν στην κολεκτιβοποίηση. Από τις ίδιες εκδόσεις δύο βιβλία που συστήνουν ένα από τα ονόματα της νεότερης γενιάς ιστοριογράφων, που συνδυάζουν την έρευνα με το συναρπαστικό ύφος αφήγησης, τον Πίτερ Φράνκοπαν: «Η Πρώτη Σταυροφορία» και οι «Δρόμοι του μεταξιού» για τον ανταγωνισμό της Δύσης με την Κίνα.
Tον Ιανουάριο του 1933, όταν ο Χίτλερ ανεβαίνει στην εξουσία, περίπου 200 ξένοι δημοσιογράφοι είναι διαπιστευμένοι στο Βερολίνο. Ελάχιστοι από αυτούς θα απελαθούν. Γιατί δεν προειδοποίησαν τον κόσμο για την παραφροσύνη και τη βαρβαρότητα του χιτλερισμού; Από τις εκδόσεις Πόλις το βασισμένο σε διεξοδική έρευνα των πηγών «Βερολίνο, 1933 – Ο διεθνής Τύπος μπροστά στον Χίτλερ» του Ντάνιελ Σνάιντερμαν (μτφ. Γιώργος Καράμπελας).
Ο δημοσιογράφος και στρατηγικός αναλυτής Ρόμπερτ Κ. Κάπλαν εκθέτει στην «Επιστροφή του κόσμου του Μάρκο Πόλο» (μτφ. Σπύρος Κατσούλας) το σχεδιάγραμμα των νέων σχέσεων εξουσίας στον πλανήτη, που θυμίζουν όλο και περισσότερο τα τέλη του 13ου αιώνα, με την Ευρώπη να κατακερματίζεται και την Ευρασία να συσπειρώνεται (εκδ. Μελάνι).
Στην «Παγκόσμια πολιτική ιστορία: 3.000 χρόνια πόλεμος και ειρήνη» (μτφ. Γιώργος Μαραγκός) ο βέλγος διδάσκων στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο των Βρυξελλών και ειδικός σύμβουλος της Αντιπροεδρίας της Κομισιόν Jonathan Holslag περιγράφει τα αίτια του πολέμου και την αναζήτηση της ειρήνης στην τρισχιλιετή ιστορία μας (Μεταίχμιο).
Ενας από τους καλύτερους γνώστες στην Ελλάδα του Ισπανικού Εμφυλίου, ο Δημήτρης Φιλιππής, θα κυκλοφορήσει μια επίτομη ιστορία στην «Εστία», στη σειρά του Νίκου Καραπιδάκη «Ιστορία και Πολιτική»: «Ο Ισπανικός Εμφύλιος (1936-1939), Διαίρεση-Διχόνοια-Διχασμός».
Στο «Αθήνα εναντίον Σπάρτης, ο πόλεμος που κατέστρεψε την Ελλάδα», που αναμένεται τον Οκτώβριο από τις εκδόσεις Ψυχογιός (μτφ. Δημήτρης Σταυρόπουλος) η Τζένιφερ Ρόμπερτς, περιγράφει ένα κομβικό επεισόδιο του δυτικού πολιτισμού. Από τις ίδιες εκδόσεις το «Μια σύντομη ιστορία της Ευρώπης» του Σάιμον (μτφ. Δημ. Σταυρόπουλος).
Υστερα από τη «Μεταμόρφωση της Ελλάδας μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο», οι εκδόσεις Παπαδόπουλος κυκλοφορούν ένα ακόμα βιβλίο του σπουδαίου ιστορικού William H. McNeill τον Νοέμβριο. Προσωρινός τίτλος: «Η αναζήτηση της ισχύος: Πόλεμοι και κοινωνίες από την αρχαιότητα ως σήμερα», όπου διερευνάται η εξέλιξη των όπλων όπως διαμορφώθηκε μέσα σε μία χιλιετία.
Στο «Ο θάνατος της δημοκρατίας: η πτώση της Βαϊμάρης και η άνοδος του ναζισμού», από τις εκδόσεις Διόπτρα, ο Μπέντζαμιν Κάρτερ Χετ αφηγείται πώς ήρθε στην εξουσία το ναζιστικό κόμμα και πώς επέτρεψαν να συμβεί αυτό οι αποτυχίες της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης και η μυωπική στάση των γερμανών πολιτικών.
Μεγάλες υπογραφές
Μία από τις ιδρυτικές στιγμές της αμερικανικής ποίησης, τα αριστουργηματικά «Φύλλα χλόης» του Ουόλτ Ουίτμαν (φωτογραφία), αναμένονται σε νέα μετάφραση από τις Ελένη και Κατερίνα Ηλιοπούλου στον «Κέδρο».
Στο μυαλό του Ντοστογέφσκι – όσο μπορεί κανείς να ισχυριστεί κάτι τέτοιο – εισάγει η «Ρωσική ψυχή: επιλογή από το ημερολόγιο ενός συγγραφέα», σε μετάφραση της Αλεξάνδρας Ιωαννίδου (Πατάκη). Είναι το έργο στο οποίο ο κορυφαίος συγγραφέας ασχολήθηκε με τον ορισμό της άπιαστης «ρωσικής ψυχής», για την οποία πίστευε πως ενσάρκωνε τέλεια ο προκάτοχός του, Πούσκιν.
Μετά την περσινή δίτομη έκδοση της «Εστίας» ο «Κόμης Μοντεχρίστος» του Αλέξανδρου Δουμά επανέρχεται από τον Gutenberg, σε μετάφραση Ωρίωνα Αρκομάνη. Από τις ίδιες εκδόσεις για πρώτη φορά στα ελληνικά το μυθιστόρημα με το οποίο άρχισε να εδραιώνεται η φήμη του Τόμας Χάρντι: «Ο δήμαρχος του Κάστερμπριτζ – Η ζωή και ο θάνατος ενός ανθρώπου με χαρακτήρα» (μετάφραση Τόνια Κοβαλένκο). Οπου ένας νεαρός άνδρας πουλά, μεθυσμένος, τη γυναίκα του και πολλά χρόνια αργότερα του δίνεται η ευκαιρία να επανορθώσει το λάθος του.
Το «Γράμμα στον πατέρα» του Φραντς Κάφκα δεν χρειάζεται πιθανότατα περαιτέρω συστάσεις, εκτός ίσως από εκείνη του Ελίας Κανέτι ότι αποτελεί την άλλοτε απνευστί και άλλοτε μετρημένη και συγκρατημένη, αλλά πάντοτε φορτισμένη, εκ βαθέων κατάθεση ζωής του κορυφαίου συγγραφέα. Αναμένεται στη μετάφραση του Βασίλη Τσαλή από το Μεταίχμιο τον Νοέμβριο.
Από την Κίχλη αναμένεται η αταξινόμητη ως προς το ύφος νουβέλα «Πεταλούδα» του χιουμορίστα ποιητή και ζωγράφου Βίλχελμ Μπους (μτφ. Γιάννης Κοιλής, επίμετρο: Νικήτας Σινιόσογλου, Γιώτα Κριτσέλη).
Με την κυκλοφορία του «Σχολείου γυναικών» το Μορφωτικό Ιδρυμα Εθνικής Τράπεζας ολοκληρώνει την έκδοση των τριών ιστορικών μολιερικών μεταφράσεων της Χρύσας Προκοπάκη – ύστερα από τον «Μισάνθρωπο» και τον «Αμφιτρύωνα». Οι έμμετρες αποδόσεις των τριών σημαντικών έργων είναι συνυφασμένες και με τρεις κορυφαίες στιγμές της πρόσφατης ιστορίας του θεάτρου μας, καθώς ευτύχησαν να παρουσιαστούν από τον Λευτέρη Βογιατζή.
Σύγχρονοι κλασικοί
Aπό τον Gutenberg θα κυκλοφορήσει το «Νυχτοδάσος» της Τζούνα Μπαρνς (στη σειρά Aldina και μετάφραση Αργυρώς Μαντόγλου), η ιστορία πάθους που θαύμασαν οι Τζόις, Φόκνερ, Ντίλαν Τόμας, όπου με φόντο το λαμπερό Παρίσι του 1920 μια κοπέλα αναστατώνει τις ζωές ενός άνδρα και δύο γυναικών που την ερωτεύονται. Προλογίζει ο T.S. Eliot.
Από τον «Καστανιώτη» αναμένουμε τον τόμο «Στο σπίτι του πατέρα και άλλες ιστορίες» (μτφ. Χρυσούλα Κ. Παπαδοπούλου) του σπουδαίου Ισραηλινού Σμουέλ Γιοζέφ Αγκνόν, ο οποίος το 1966 βραβεύτηκε με το Νομπέλ Λογοτεχνίας, από κοινού με την ποιήτρια Νέλι Ζακς. Στο έργο του κεντρική θέση κατέχει ο εβραϊκός τρόπος ζωής και η αντίθεσή του με τον σύγχρονο κόσμο. Το επίμετρο υπογράφει ο Αβραάμ Β. Γεοσούα. Από τις ίδιες εκδόσεις το «Οικογενειακό λεξικό» της Ναταλία Γκίνζμπουργκ (μτφ. Βασιλική Πέτσα), αφήγηση για μια πολυμελή ιταλική οικογένεια με την καθημερινότητά της, τις εμμονές, τις αγαπημένες φράσεις, τις ιστορίες της. Ολα φαντάζουν απολύτως φυσιολογικά, μόνο που η ιστορία εκτυλίσσεται με φόντο την Ιταλία του Μουσολίνι, η οποία ακολουθεί την αταλάντευτα καθοδική της πορεία προς την επιβολή των φυλετικών νόμων και τον παγκόσμιο πόλεμο. Το βιβλίο τιμήθηκε το 1963 με το Βραβείο Strega, την κορυφαία διάκριση της ιταλικής λογοτεχνίας. Επίσης από τον «Καστανιώτη» αναμένονται η «Ευτυχισμένη Μόσχα» του Αντρέι Πλατόνωφ (μτφ. Ελένη Μπακοπούλου, επίμετρο Γιόζεφ Μπρόντσκι), το «Ένας επικίνδυνος γόης» του Ζιλιέν Γρακ (μτφ. Ιφιγένεια Μποτουροπούλου), γραμμένο σε γερμανικό στρατόπεδο αιχμαλώτων, και τα «Ελευθεριακά γραπτά 1948 – 1960» του Αλμπέρ Καμύ (μτφ. Ρίτα Κολαΐτη). Κείμενα του σπουδαίου συγγραφέα που οι μελετητές αγνοούσαν για μεγάλο χρονικό διάστημα, ανασύρθηκαν από τον γερμανό ερευνητή Λου Μαρέν και αποκαλύπτουν το «ελευθεριακό» πνεύμα του Καμύ. Ο ίδιος οίκος ετοιμάζει και μία από τις εκδόσεις της χρονιάς: «Απαντα τα πεζά» του Μπρούνο Σουλτς, σε μετάφραση της Αλεξάνδρας Δ. Ιωαννίδου. Ο πολωνοεβραίος συγγραφέας (1892-1942), τον οποίο εκτέλεσε στον δρόμο ένας Ναζί αξιωματικός στη γερμανοκρατούμενη ιδιαίτερη πατρίδα του, απέκτησε μεγάλη φήμη μετά θάνατον ως ένας απ’ τους κορυφαίους πεζογράφους του εικοστού αιώνα, ο οποίος άσκησε κατόπιν μεγάλη επιρροή σε αναγνωρισμένους και διάσημους ομοτέχνους του.
Μαύρη κωμωδία και μητροπολιτικό δράμα, η «Πλατεία Χανγκόβερ» (εκδ. Στερέωμα, μτφ. Κατερίνα Σχινά, επίμετρο Νίκος Α. Μάντης), θεωρείται το αριστούργημα του Πάτρικ Χάμιλτον. Ο συγγραφέας ανασυνθέτει τον εξαθλιωμένο κόσμο των μπαρ και των φτηνών ξενοδοχείων συλλαμβάνοντας τα προμηνύματα της καταστροφής που βάρυναν στη λονδρέζικη ζωή λίγο πριν ξεσπάσει ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος.
Στο «Κουαρτέτο του Χάρλεμ» των εκδόσεων Πόλις (μτφ. Χρήστος Οικονόμου), τελευταίο μυθιστόρημα του σπουδαίου Τζέιμς Μπάλντουιν (φωτογραφία), τέσσερις νεαροί μαύροι μουσικοί, μεταξύ των οποίων ο μετέπειτα διάσημος «Αυτοκράτορας της σόουλ» Αρθουρ Μοντάνα, ξεκινούν από το Χάρλεμ της δεκαετίας του 1940 για να κατακτήσουν τον κόσμο με όχημα το πάθος τους για τα γκόσπελ. Από τις ίδιες εκδόσεις αναμένεται και το «Δεν είμαι ο νέγρος σου» (μτφ. Ισμήνη Θεοδωροπούλου), βιβλίο βασισμένο σε κείμενα του Μπόλντουιν, τα οποία επιμελήθηκε ο σκηνοθέτης Ραούλ Πεκ, για να δημιουργήσει το ντοκιμαντέρ «I am not your negro».
Από το «Μεταίχμιο» θα κυκλοφορήσει (ως τον Δεκέμβριο) το θεωρούμενο ως χαμένο αριστούργημα «Ενας διαφορετικός τυμπανιστής (μτφ. Γιώργος-Ικαρος Μπαμπασάκης) του Αφροαμερικανού William Melvin Kelley (1937-2017), ενός παραγνωρισμένου συγγραφέα της αμερικανικής λογοτεχνίας. Το διεθνές ενδιαφέρον για την επανέκδοσή του αναβίωσε πρόσφατα και ετοιμάζεται να κυκλοφορήσει σε περισσότερες από 25 χώρες. Από τις ίδιες εκδόσεις το «Στην πρώτη γραμμή: Ενας αμερικανός ανταποκριτής στον πόλεμο του 1897» του Στίβεν Κρέιν (μτφ. / επίμετρο Ηλίας Μαγκλίνης), μυθιστόρημα που ο αμερικανός συγγραφέας εμπνεύστηκε από τον ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897, τον οποίο παρακολούθησε ως ανταποκριτής μεγάλων αμερικανικών εφημερίδων(Νοέμβριος). Επίσης από το Μεταίχμιο «Οι επτά αγγελιοφόροι» (μτφ. Μαρία Οικονομίδου) του Ντίνο Μπουτζάτι, συλλογή με τα χαρακτηριστικότερα διηγήματα του ιταλού μυθιστοριογράφου, διηγηματογράφου, ζωγράφου, ποιητή και δημοσιογράφου (Νοέμβριος).
Οι «Σύντομες συνεντεύξεις με απαίσιους άντρες» του Ντέιβιντ Φόστερ Ουάλας (μετάφραση – επίμετρο Γιώργος – Ικαρος Μπαμπασάκης), που αναμένεται από την «Κριτική», είναι μια συλλογή 23 ιστοριών που εκδόθηκαν για πρώτη φορά το 1999. Αν και πρωταγωνιστές των ιστοριών είναι οι σύγχρονοι άντρες, η επιθετική τους αρρενωπότητα και ο σεξισμός που αυτή αναδίδει, τα κείμενα είναι διαποτισμένα από την ειρωνεία, το μαύρο χιούμορ και το βαθύ αίσθημα της μοναξιάς – γνώριμα χαρακτηριστικά στον τρόπο γραφής του Ουάλας.
Από τον «Κέδρο» αναμένεται ο «Μαύρος οβελίσκος» του Εριχ Μαρία Ρεμάρκ (μτφ. Ιωάννης Καλλιφατίδης) και από τον «Εξάντα» ο «Διάλογος» των Χόρχε Λουίς Μπόρχες και Βικτόρια Οκάμπο (μτφ. Marta Silvia Dios Sanz), καθώς και «Η σαγήνη του Λόγου» των Χούλιο Κορτάσαρ και Ομάρ Πρέγκο Γκαντέα (μτφ. Χρήστος Σιορίκης).
Από την «Κίχλη» αναμένεται η «Σώσα» του κορυφαίου Ισαάκ Μπάσεβις Σίνγκερ (μτφ. – επίμετρο Μιχάλης Πάγκαλος, επιμέλεια Σταύρος Ζουμπουλάκης), μια ιστορία αγάπης στην εβραϊκή κοινότητα της Βαρσοβίας μέσα σε ένα κλίμα αγωνίας, καθώς ο Χίτλερ βρίσκεται προ των πυλών. Στο πολυεπίπεδο μυθιστόρημά του ο Σίνγκερ θέτει μια σειρά από θεμελιώδη ερωτήματα υπαρξιακής φύσεως. Η θυσία είναι συνυφασμένη με την αγάπη; Μπορεί ένας άνθρωπος που έχει αποστασιοποιηθεί από τη ζωή της κοινότητας να ξαναβρεί την εβραϊκότητά του χάρη στην αγάπη; Ο Θεός πώς επιτρέπει στο κακό να επικρατήσει;
Από τις ίδιες εκδόσεις οι «Μαύροι καθρέφτες» του Αρνο Σμιτ (μτφ. – επίμετρο Γιάννης Κοιλής). Όπως σημειώνεται, «χάρη στο στοχαστικό στοιχείο αλλά και τη μορφολογική τόλμη της γραφής του -το μυθιστόρημα συνδυάζει την περιπλάνηση και ένα εντελώς ιδιαίτερο λεξιλόγιο με στοχασμούς για το τέλος του πολιτισμού- ο Σμιτ έχει κατακτήσει μια ξεχωριστή θέση στην ιστορία της νεωτερικής γερμανικής λογοτεχνίας. Δεν είναι τυχαίο ότι τον συνέκριναν με τον James Joyce, του Hans Henny Jahnn και του Alfred Döblin». Επίσης, οι «Ιστορίες από την Γκρινλανδία και άλλους τόπους» του Αλεξάντρ Γκριν (μτφ. Βιργινία Γαλανοπούλου), όπου τα διηγήματα εκτυλίσσονται στη φανταστική ήπειρο που έπλασε η γραφή του Γκριν.
Το άγνωστο μυθιστόρημα «Ο ταξιδιώτης» του γερμανού συγγραφέα Ούλριχ Μπόσβιτς (1915 – 1942), που περιπλανήθηκε στην Ευρώπη και την Αυστραλία μετά το ξέσπασμα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, αναμένεται από τον «Κλειδάριθμο», σε μια διαφορετική επιλογή για το παλμαρέ του (μτφ. Μαρία Αγγελίδου).
Επανεκδόσεις της χρονιάς
Η κλασική ανάλυση «Η σκηνή της τζαζ» από τον Ερικ Χόμπσμπομ, που ήταν εξαντλημένη επί χρόνια, κυκλοφορεί στη σειρά «Νήματα» του Εξάντα, με αναθεωρημένη μετάφραση, εισαγωγή, σχόλια και προσθήκες του Γιάννη Λειβαδά. Από την εισαγωγή: «Η τζαζ μπορεί να αναλυθεί με δύο, τουλάχιστον, μεθόδους, γραμμικά ως γενέτειρα της λεγόμενης σύγχρονης μουσικής και εξελικτικά ως μουσική που κατάφερε να παραμείνει ουσιωδώς τέχνη και να αναπτυχθεί κατά τρόπους ασύγκριτους. Ανάμεσα στον μουσικό της τζαζ και στον ακροατή επιτελούνται μια σειρά από δυσεξήγητα φαινόμενα τα οποία αφορούν, ως επί το πλείστον, την ακόρεστη μεταλαμπάδευση ενός μυστηρίου το οποίο ουδέποτε αναλύεται οριστικά∙ ο κριτικός και ο ιστορικός της τζαζ στην πραγματικότητα αυτό το μυστήριο αποπειρώνται να ερμηνεύσουν ή να σχολιάσουν». Ο «Εξάντας» πήρε επίσης τα δικαιώματα για την επανέκδοση μυθιστορημάτων του Αλέχο Καρπεντιέρ που ήταν εξαντλημένα: «Τα χαμένα βήματα», «Ο αιώνας των φώτων», «Το κοντσέρτο μπαρόκ», με αναθεωρημένες μεταφράσεις από την Ισμήνη Κανσή και τη Μελίνα Παναγιωτίδου, οι οποίες είχαν αναλάβει και τις μεταφράσεις της πρώτης έκδοσης.
Από τις εκδόσεις Στερέωμα αναμένεται η «Ιλιάδα ή το ποίημα της βίας» της Σιμόν Βέιλ (εισαγωγή και μετάφραση Ευαγγελίας Κουλιζάκη). Δίνοντας έμφαση στις έννοιες της συμπόνιας και της γενναιοδωρίας, παρά στις έννοιες του ηρωισμού, της τιμής και της υστεροφημίας, πάνω στις οποίες οικοδομείται το αξιακό σύστημα της επικής αφήγησης, η σπουδαία Βέιλ καλεί τους συνανθρώπους της να αναδειχθούν σε πλάσματα ευγενέστερα απ’ αυτό που συχνά προστάζει η κατώτερη φύση μας.
Από την «Εστία», σε νέα μετάφραση του Σπύρου Μοσκόβου από το γερμανικό πρωτότυπο, το «Σύντομο καλοκαίρι της αναρχίας» του Χανς Μάγκνους Εντσεσμπέργκερ, που είχε πρωτοεκδοθεί από τον «Οδυσσέα» το 1992.
Από τον Πατάκη θα κυκλοφορήσει η νουβέλα «Η Φράννυ και ο Ζούι» του Τζ. Ντ. Σάλιντζερ, σε καινούρια μετάφραση από την Αθηνά Δημητριάδου. Το βιβλίο εκδόθηκε το 1961 και περιγράφει τρεις ημέρες από τη ζωή δύο αδελφών, στα είκοσι και κάτι τους χρόνια, τον Νοέμβριο του 1955. Δυο παιδιά-θαύματα, που αναζητούν εναγωνίως τη θέση τους στον κόσμο και συνεχίζουν τον προβληματισμό του Χόλντεν Κόλφιλντ στον Φύλακα στη σίκαλη.
Από τον Πατάκη, επίσης, το «Με λένε Κόκκινο» του Ορχάν Παμούκ (μτφ. Στέλλα Βρεττού), εξαντλημένο εδώ και χρόνια μετά την πρώτη έκδοση στην «Ωκεανίδα» το 2002. Ο τούρκος στυλίστας καμουφλάρει μέσα στη συναρπαστική ιστορία των οθωμανών καλλιγράφων τη σύγκρουση εκσυγχρονισμού και παράδοσης στην πατρίδα του.
Για τις εκδόσεις Παπαδόπουλος η Κατερίνα Σχινά μεταφράζει την «Αγαπημένη», το μυθιστόρημα που χάρισε στην Τόνι Μόρισον το Πούλιτζερ Λογοτεχνίας το 1988 (η παλαιότερη μετάφραση για τη Νεφέλη ήταν της Εφης Καλλιφατίδη).
Από το Μεταίχμιο αναμένεται τον Οκτώβριο το πολυβραβευμένο «Γκίλιαντ» της Μέριλιν Ρόμπινσον, επίσης σε μετάφραση της Κατερίνας Σχινά. Το βιβλίο, είναι γραμμένο ως μια επιστολή ενός εβδομηνταεξάχρονου πάστορα μιας μικρής πόλης της Αϊόβα προς τον μικρούλη γιο του, ώστε να το διαβάσει αυτός όταν θα έχει μεγαλώσει, είναι το πρώτο της τριλογίας που ολοκληρώνεται με το Λάιλα (Μεταίχμιο, 2016). Το δεύτερο μέρος με τίτλο «Στο σπίτι» θα κυκλοφορήσει την άνοιξη του 2020.
Από τις ίδιες εκδόσεις, στη σειρά «Μεγάλες αφηγήσεις», και η «Ανθρώπινη μοίρα» του Αντρέ Μαλρό (μτφ. Ρίτα Κολαΐτη), το αριστούργημα που πρωτοδημοσιεύτηκε σε συνέχειες στη Nouvelle Revue Française την εποχή του Μεσοπολέμου (1933, βραβείο Γκονκούρ). Η υπόθεση εξελίσσεται στη Σανγκάη το 1927, τις μέρες που ο ηγέτης των κινέζων εθνικιστών καταπνίγει την κομμουνιστική εξέγερση εναντίον του. Από τις σελίδες του παρελαύνουν κινέζοι κομμουνιστές και ευρωπαίοι τυχοδιώκτες, προδομένοι τόσο από τους εθνικιστές που ως τότε ήταν σύμμαχοι των κομμουνιστών όσο και από τους εκπροσώπους των Σοβιετικών.
Από τον Κέδρο αναμένεται, εξάλλου, το «Τρώγοντας ζώα» του Τζόναθαν Σάφραν Φόερ (μτφ. Στέλλα Κάσδαγλη): το χρονικό του αμερικανού συγγραφέα, ο οποίος επισκέφτηκε βιομηχανικές φάρμες ψάχνοντας απαντήσεις στα ερωτήματα για τη διατροφή που έπρεπε να ακολουθήσει ο γιος του.
Από τις εκδόσεις Μέδουσα το «Ένας άνδρας, τρεις γυναίκες και μια χήνα» (μτφ. Αλέξης Εμμανουήλ) του Ρίτσαρντ Ρούσσο, με πρωταγωνσιτή τον Γουίλιαμ Χένρι Ντέβερο, τον απρόθυμο πρόεδρο του αγγλικού τμήματος ενός υποχρηματοδοτούμενου κολλεγίου της Πενσυλβανίας.
Νέες φωνές
Το Βραβείο Γκονκούρ του 2018, «Και μετά από αυτούς τα παιδιά τους» του Νικολά Ματιέ, αναμένεται από το Στερέωμα (μτφ. Σοφία Διονυσοπούλου, επιμέλεια Κατερίνα Σχινά). Αύγουστος 1992. Μια κοιλάδα χαμένη κάπου στα ανατολικά, υψικάμινοι που δεν καίνε πια, μια λίμνη, ένα απόγευμα μέσα στον καύσωνα. Ο Αντονί είναι δεκατεσσάρων χρονών και, για να διασκεδάσει την πλήξη του, κλέβει μαζί με τον ξάδελφό του ένα κανό για να δει τι συμβαίνει στην άλλη πλευρά, εκεί όπου βρίσκεται η όχθη των γυμνιστών. Φτάνοντας, ο Αντονί θα γνωρίσει τον πρώτο έρωτα, το πρώτο του αληθινό καλοκαίρι του, αυτό που θα καθορίσει τα υπόλοιπα. Ο Ματιέ αφηγείται την πολιτική ιστορία της νεολαίας που πρέπει να βρει τον δρόμο της σε έναν κόσμο που πεθαίνει. Από το Στερέωμα, επίσης, αναμένεται το «Κατ’ εικόνα του» του Ζερόμ Φεραρί (μτφ. Εφη Κορομηλά), όπου, με αφετηρία την ιστορία της Αντόνια – της νεαρής φωτορεπόρτερ που ρίχτηκε στην αγκαλιά ενός γοητευτικού κορσικανού εθνικιστή -, ο συγγραφέας εξερευνά τους αμφίσημους δεσμούς ανάμεσα στην εικόνα, τη φωτογραφία, την πραγματικότητα και τον θάνατο.
Από τον Καστανιώτη αναμένουμε το «Τέσλα – Το πρόσωπο πίσω από τη μάσκα» του Σέρβου Βλάντιμιρ Πίσταλο (μτφ. Χρήστος Γκούβης), όπου ο Νίκολα Τέσλα, προφήτης του νέου επιστημονικού μέλλοντος, αποδεικνύεται μια παρεξηγημένη προσωπικότητα. Ο συγγραφέας εισχωρεί στον απόκρυφο κόσμο ενός άντρα στοιχειωμένου από τον θάνατο του μεγαλύτερού του αδελφού, ενός ανθρώπου που πάλεψε με τις εκλάμψεις της παράνοιας και του μεγαλείου.
Από τον Πατάκη θα κυκλοφορήσει το «Απόλυτη αγάπη μου» του αμερικανού Gabriel Tallent (μτφ. Κατερίνα Σχινά), με ηρωίδα την 14χρονη Τερτλ Αλβεστον, που περιφέρεται κατά μήκος της ακτής της Βόρειας Καλιφόρνιας έχοντας μεγαλώσει μέσα στην απομόνωση μετά τον θάνατο της μητέρας της, υπό την απόλυτη κυριαρχία του πατέρα της, ενός μονομανούς αντισυστημικού που προετοιμάζεται για την επερχόμενη περιβαλλοντική καταστροφή. Και τότε συναντάει τον Τζέικομπ, ένα λίγο μεγαλύτερό της αγόρι, που περνάει τον καιρό του κάνοντας αστεία και καταστρώνοντας απίθανα σχέδια για τη σωτηρία του κόσμου. Από τις ίδιες εκδόσεις το «Αγρίμι» του Πάολο Κονιέτι (μτφ. Αννα Παπασταύρου), όπου ένας 30χρονος εγκαταλείπει το Μιλάνο για να μετακομίσει σε μια καλύβα στο βουνό, στα 2.000 μέτρα, με την ελπίδα να συμφιλιωθεί με το παρελθόν και να ξαναρχίσει το γράψιμο.
Το «Φθινόπωρο» (εκδ. Μεταίχμιο, μτφ. Δήμητρα Δότση) είναι το πρώτο μυθιστόρημα του ιταλού Luca Ricci, που θεωρείται από τους σπουδαιότερους διηγηματογράφους της χώρας του. Πρωταγωνιστής ένας 50χρονος αποτυχημένος συγγραφέας, που, ανικανοποίητος από τον γάμο του, περιδιαβάζει τους δρόμους της φθινοπωρινής Ρώμης συντροφιά με έναν φίλο του συζητώντας για νέους έρωτες και παράνομες σχέσεις.
Από τον Gutenberg αναμένεται το «Κύδος» της Rachel Cusk (μτφ. Αθηνά Δημητριάδου), με το οποίο ολοκληρώνεται μια τριλογία μετά το «Περίγραμμα»και τη «Μετάβαση».
Ο «Αδελφός της καρδιάς» του David Diop, που θα κυκλοφορήσει ως τον Οκτώβριο από τις εκδόσεις Πόλις, σε μετάφραση Αλεξάνδρας Κωσταράκου, συμπεριλαμβανόταν στην περισνή rentree του περιοδικού «Lire». Ο Ντιόπ εντάσσει την πλοκή στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, όπου ο λοχαγός Αρμάν δίνει μέσα από τα χαρακώματα το σύνθημα της επίθεσης εναντίον των Γερμανών. Οι στρατιώτες εφορμούν. Ανάμεσά τους ο Αλφά Ντιάγε και ο Μαντέμπα Ντιοπ, δύο Σενεγαλέζοι που μάχονται, μαζί με τόσους άλλους ομοεθνείς τους, για τα γαλλικά χρώματα. Λίγα μέτρα μετά την έξοδό τους από το χαράκωμα, ο Μαντέμπα πέφτει θανάσιμα πληγωμένος μπροστά στα μάτια του Αλφά, του παιδικού του φίλου που τον είχε πάνω κι από αδελφό.
Από τις ίδιες εκδόσεις η νουβέλα «Patriot» του πρωτοεμφανιζόμενου Μιχάλη Μαλανδράκη, όπου ο 23χρονος Αγκίμ, μετανάστης από την Αλβανία στην Ελλάδα για περισσότερο από δέκα χρόνια, παίζει συχνά το κλαρίνο του στους κεντρικούς δρόμους της Αθήνας, προκειμένου να συμπληρώσει το μικρό εισόδημά του ως σερβιτόρος.
Από το Μελάνι το μυθιστόρημα «Hot milk» της Ντέμπορα Λέβι, υποψήφιο για Μπούκερ το 2016 (μτφ. Χαράλαμπος Γιαννακόπουλος). Ενα μυθιστόρημα – σχόλιο για την αίσθηση του χρέους και την προσωπική ευθύνη, τους οικογενειακούς δεσμούς και την ανεξαρτησία, που εν μέρει εξελίσσεται στην Αθήνα της κρίσης.
Το «Φυσικό μυθιστόρημα» του Βούλγαρου Γκεόργκι Γκοσποντίνοφ θα κυκλοφορήσει από τον Ικαρο, σε μετάφραση Αλεξάνδρας Ιωαννίδου, έναν χρόνο μετά το «Περί φυσικής της μελαγχολίας». Από τον ίδιο οίκο και ο «Μεγάλος αδερφός» του 33χρονου Μαχίρ Γκουβέν (μτφ. Λίζυ Τσιριμώκου) για τη ζωή τριών μεταναστών στα παρισινά προάστια.
Ο Εξάντας εκδίδει το πρώτο ελληνικό λογοτεχνικό του κείμενο: τα «40 γράμματα πένθους» της Μαριέλ Νικοδήμος (λογοτεχνικό ψευδώνυμο), υπό τη μορφή επιστολικής κομεντί. Μετά τη δραματική διάλυση μιας παθιασμένης σχέσης δύο γυναικών, Εκείνη, που δεν είχε δει την αυλαία να πέφτει, αδυνατεί να το αποδεχτεί. Μοναδική της διέξοδος, η αποδόμηση του γεγονότος και το γρήγορο «χτίσιμο» της μυθιστορηματικής εκδοχής του. Σαράντα γράμματα – όσο και οι βαρύτατες μέρες του πένθους μετά τον θάνατο αγαπημένου προσώπου – ξετυλίγουν το χρονικό της εγκατάλειψης.
Από το «Βακχικόν» αναμένεται η συλλογή διηγημάτων της Ισμήνης Ζαγοραίου «Εξ απροόπτου έρωτες». Δεκαπέντε κείμενα για ήρωες με βήματα στο κενό, η ζωή των οποίων διαπερνά σύγχρονες και παλιότερες εποχές.
Στο «Ένα άλλο Μπρούκλιν» της αμερικανίδας Τζάκλιν Γούντσον (μτφ. Άννα Μαραγκάκη) η Όγκοστ, 35χρονη αφροαμερικανίδα ανθρωπολόγος, επιστρέφει στη Νέα Υόρκη για την κηδεία του πατέρα της. Στο μετρό, διασταυρώνεται με μια παλιά φίλη και η συνάντηση ξυπνά αναμνήσεις από τη δεκαετία του 1970 στο Μπρούκλιν, όπου μεγάλωσε, και όπου η φιλία ήταν το παν.
Στο βιβλίο «Half the perfect world: writers, dreamers and drifters on Hydra, 1955 – 1964», που έγραψαν οι ακαδημαϊκοί Paul Genoni (από το πανεπιστήμιο Curtin) και Tanya Dalziell (από το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αυστραλίας) περιγράφεται η ιδιωτική ζωή και οι σχέσεις καλλιτεχνών και διανοουμένων, από τον Νίκο Χατζηκυριάκο Γκίκα ως τον Λέοναρντ Κοέν, μέσα από αδημοσίευτα μέχρι πρότινος γράμματα, χειρόγραφα, ημερολόγια και φωτογραφίες. Η έκδοση αναμένεται στα ελληνικά από τις εκδόσεις «Ποταμός».
Ρευστοί καιροί
Πώς θα επηρεαστεί η πολιτική, η οικονομία, η κουλτούρα, η ιστορική αντίληψη από την κλιματική αλλαγή; Πώς εξηγείται το γεγονός ότι η ανθρωπότητα έχει προσπαθήσει ελάχιστα να σταματήσει αυτή τη διαδικασία; Ο αμερικανός δημοσιογράφος David Wallace-Wells (φωτογραφία) στο βιβλίο «Ακατοίκητη Γη: Μια ιστορία του μέλλοντος» (μτφ. Κωστής Πανσέληνος) απαντάει γι’ αυτό που συμβαίνει τώρα στον πλανήτη (Μεταίχμιο, Οκτώβριος).
Παρεμφερές το «Πού θα προσγειωθούμε; – Δοκίμιο πολιτικού προσανατολισμού στο Νέο Κλιματικό Καθεστώς» του Μπρούνο Λατούρ από τις εκδόσεις Πόλις (μτφ. Αγγελος Μουταφίδης) ως τον Οκτώβριο. Στόχος του δοκιμίου είναι να συνδέσει μεταξύ τους τρία φαινόμενα: την αποκαλούμενη «απορρύθμιση», η οποία ξεκινά μετά το 1989 και προσδίδει στη λέξη «παγκοσμιοποίηση» ένα ολοένα και πιο απαξιωτικό νόημα. Και, τρίτον, τη συστηματική επιχείρηση άρνησης της κλιματικής αλλαγής. Από τις ίδιες εκδόσεις και η «κριτική» του αυτοαναφορικού λόγου του χριστιανισμού από τον εξαιρετικό ισλαμολόγο Ολιβιέ Ρουά στο «Η Ευρώπη είναι χριστιανική;» (μτφ. Βάλια Καϊμάκη). «Οι Ευρωπαίοι, υποστηρίζει ο συγγραφέας, μπορεί πράγματι να νιώθουν ορφανεμένοι από τη χριστιανική κληρονομιά τους. Αυτή, όμως αν είναι να αναβιώσει, δεν θα στηριχτεί ούτε σε μια παράδοση που έχει πια σβήσει, ούτε σε νομοθετικές ρυθμίσεις και παρεμβάσεις, όπως απαιτούν η συντηρητική Δεξιά και οι διάφορες φονταμενταλιστικές τάσεις».
Από τις Εκδόσεις Παπαδόπουλος, εξάλλου, θα κυκλοφορήσει η συλλογή ομιλιών της 16χρονης Γκρέτα Τούνμπεργκ «Η ζωή μας είναι στα χέρια σας» από το Συνέδριο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (COP24), το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Ντάβος, τη συνεδρίαση της Ευρωπαϊκής και Κοινωνικής Επιτροπής για το Κλίμα, στο TEDxStockholm και άλλα φόρουμ. Θα ακολουθήσει η ελληνική έκδοση του βιβλίου Scenes from the heart, ιστορία για μια οικογένεια και έναν πλανήτη σε κρίση το οποίο έγραψε η Γκρέτα Τούνμπεργκ μαζί με τους γονείς της.
Ο Gutenberg προαναγγέλλει την «Ανθρωπότητα» του Ai-Weiwei (μτφ. Λένια Ζαφειροπούλου), την περιγραφή της προσφυγικής κρίσης με τη ματιά του επιδραστικού καλλιτέχνη της εποχής μας.
Από τον «Καστανιώτη» αναμένεται η «Εποχή του κατασκοπευτικού καπιταλισμού – Ο αγώνας για ένα ανθρώπινο μέλλον μπροστά στη Νέα Εξουσία» (μτφ. Γιώργος Μπέτσος) της Σοσάνα Ζούμποφ. Η τελευταία περιγράφει ανάγλυφα τον αντίκτυπο του κατασκοπευτικού καπιταλισμού καθώς εκείνος προελαύνει από τη Σίλικον Βάλεϊ, διεισδύει σε κάθε πτυχή του οικονομικού τομέα και νέες επισφαλείς «αγορές συμπεριφορικής έκβασης» γίνονται σημεία συσσώρευσης ανυπολόγιστου πλούτου και εξουσίας.
Στις 26 Σεπτεμβρίου κυκλοφορεί στην Ελλάδα από τον «Ψυχογιό» το «Μεγάλο φακέλωμα» (μτφ. Χρήστος Καψάλης), η βιογραφία του Εντουαρντ Σνόουντεν, του πρώην πράκτορα της CIA και εργολάβου της Υπηρεσίας Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, που το 2013 αποχώρησε από την Κοινότητα Υπηρεσιών Πληροφοριών των ΗΠΑ και αποκάλυψε ότι η αμερικανική κυβέρνηση ακολουθούσε μυστικές διαδικασίες για να συγκεντρώνει ακόμη και το παραμικρό τηλεφώνημα, sms και e-mail.
Ποιητικός λόγος
Από το «Μεταίχμιο» η δεύτερη ποιητική ανθολογία του Μανόλη Αναγνωστάκη «Ενα πανόραμα της νεωτερικής μας ποίησης», όπου περιλαμβάνονται συνολικά 22 ποιητές: Δημήτρης Αντωνίου, Τάκης Βαρβιτσιώτης, Γιώργος Βαφόπουλος, Νικηφόρος Βρεττάκος, Νίκος Γκάτσος, Μηνάς Δημάκης, Αρης Δικταίος, Αναστάσιος Δρίβας, Νίκος Εγγονόπουλος, Οδυσσέας Ελύτης, Ανδρέας Εμπειρίκος, Γιώργος Θέμελης, Ζωή Καρέλλη, Ανδρέας Μάτσας, Αλέξανδρος Μπάρας, Θεόδωρος Ντόρρος, Ζήσης Οικονόμου, Τάκης Παπατσώνης, Νικήτας Ράντος, Γιάννης Ρίτσος, Γιώργος Σαραντάρης, Γιώργος Σεφέρης. Την επιμέλεια της έκδοσης – την οποία συνοδεύει ηχητικό αρχείο από εκπομπέες της ΕΡΤ – έχει ο Γιώργος Ζεβελάκης.
Από τις εκδόσεις Πόλις αναμένονται οι ποιητικές συλλογές των Αθανασίας Δρακοπούλου («Ετοιμες φράσεις»), Λένιας Ζαφειροπούλου («Αίθουσα των χαμένων βημάτων») και Μαρίας Κοπανίτσα («Ιδρωσα να το πω»).
Από τον Πατάκη αναμένεται η δίγλωσση έκδοση «Οσο υπάρχει ακόμη καιρός» με 50 ποιήματα του Φίλιπ Λάρκιν (φωτογραφία)(1922-1985), από τους ποιητές με τους οποίους το ελληνικό κοινό δεν έχει εξοικειωθεί. Τη μετάφραση έχει αναλάβει ο Θοδωρής Ρακόπουλος και το βιβλίο περιλαμβάνει ποιήματα και από τα τέσσερα βιβλία του Λάρκιν: The North Ship, The Less Deceived, The Whitsun Weddings, High Windows.
Από τις εκδόσεις Gutenberg αναμένεται έκδοση με 500 ποιήματα από την Παλατινή Ανθολογία (στη μετάφραση του Ανδρέα Λεντάκη), τα «Ποιήματα» του Σάντρο Πέννα σε μετάφραση Ευριπίδη Γαραντούδη και επιλογή από την ποίηση του Γκότφριντ Μπεν (μτφ. Κώστας Κουτσουρέλης).
Από το «Βακχικόν» αναμένονται για πρώτη φορά στα ελληνικά συγκεντρωτική συλλογή ποιημάτων του Τόμας Μπέρνχαρντ (μτφ. Χριστίνας-Παναγιώτας Γραμματικοπούλου και Ιωάννας Διαμαντοπούλου), ανθολόγιο ποιημάτων του σπουδαίου ιταλού ποιητή Ουμπέρτο Σάμπα (μτφ. Θεοδόση Κοντάκη), «Ο προεπαναστατικός Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι» (μτφ. Γιώργος Μολέσκης) και τα «Ποιήματα» της σημαντικής και βραβευμένης με Εθνικό Βραβείο Ποίησης το 1999 Αμερικανίδας Αϊ Ογκάουα (Ai Ogawa). Η μετάφραση και η επιλογή έχει γίνει από τους Διώνη Δημητριάδου και Βαγγέλη Αλεξόπουλο.
Γνωστός στο αναγνωστικό κοινό για τα διηγήματά του, ο Ρέιμοντ Κάρβερ έχει αφήσει ποιητικό έργο, που θεωρείται εξίσου σημαντικό με την πεζογραφία του. Από την «Κίχλη» αναμένεται η ανθολογία «Εκεί που είχαν ζήσει» σε μετάφραση και επίμετρο του Άκη Παπαντώνη, αντιπροσωπευτική για το σύνολο της ποιητικής του παραγωγής.
Φωνές της εποχής μας
Η Βρετανία έχει ηττηθεί στον πόλεμο των Φόκλαντ, η Μάργκαρετ Θάτσερ δίνει μάχη με τον Τόνι Μπεν για την εξουσία και ο Αλαν Τούρινγκ επιφέρει επαναστατική τομή στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης. Το «Μηχανές σαν κι εμένα» του Ιαν ΜακΓιούαν στις εκδόσεις Πατάκη (μτφ. Κατερίνα Σχινά) εκτυλίσσεται σε ένα εναλλακτικό Λονδίνο της δεκαετίας του 1980. Και ο συγγραφέας θέτει το ερώτημα αν μια μηχανή μπορεί να κατανοήσει την ανθρώπινη καρδιά ή αν, τελικά, εκείνοι από τους οποίους λείπει η κατανόηση και η ενσυναίσθηση είναι οι άνθρωποι. Στις ίδιες εκδόσεις η «Ανεκπλήρωτη δημοκρατία» του Αιγύπτιου Αλάα Αλ – Ασουάνι (μτφ. Γιάννης Στρίγκος), για τα γεγονότα της Πλατείας Ταχρίρ.
Το «Εκεί που τραγουδάνε οι καραβίδες» της Ντέλια Οουενς από το Δώμα (μτφ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου) είναι η ιστορία της Κάια, μιας κοπέλας που μεγαλώνει μόνη σ’ έναν βαλτότοπο και καταλήγει κατηγορούμενη για φόνο. Μια ιστορία ενηλικίωσης που υπενθυμίζει πώς τα παιδικά χρόνια καθορίζουν την υπόλοιπη ζωή.
Από τον Καστανιώτη, το «Η ροδιά μονάχα ξέρει» του ιρακινού Σινάν Αντούν, με ήρωα τον Τζαουάντ, ο οποίος γεννιέται σε μια οικογένεια σιιτών μουσουλμάνων στη Βαγδάτη και βιώνει τη δικτατορία του Σαντάμ Χουσεΐν. Επίσης οι «Ψεύτες του νερού» του Μπάρι Χάνα (1942 – 2010), ενός από τους παραγνωρισμένους τεχνίτες του αμερικανικού διηγήματος (μτφ. Νίκος Α. Μάντης).
Από τον Κέδρο το εν μέρει αυτοβιογραφικό «Ιδού, εγώ» του Τζόναθαν Σάφραν Φόερ (μτφ. Αρης Σφακιανάκης και Ηρώ Σκάρου) για τη ζωή μιας εβραϊκής οικογένειας στην Ουάσιγκτον.
Από τις εκδόσεις Πόλις η «Σκιά του ευνούχου» (μτφ. Ευρυβιάδης Σοφός) του Ζομ Καμπρέ. Ηρωας εδώ ο Μικέλ Ζενζάνα, τελευταίος απόγονος μιας άλλοτε ισχυρής μεγαλοαστικής οικογένειας της Καταλωνίας, που νιώθει γερασμένος, χωρίς δίψα για ζωή. Κατά τη διάρκεια ενός δείπνου με μια γοητευτική συνάδελφο δημοσιογράφο σε ένα πολυτελές εστιατόριο που στεγάζεται στο παλιό πατρικό του σπίτι, αποφασίζει να μιλήσει για το παρελθόν του: την οικογένειά του, τη στρατευμένη νιότη του, τον αγώνα του εναντίον της δικτατορίας του Φράνκο, τον παθιασμένο έρωτά του για μια βιολονίστρια, την αγάπη του για τις τέχνες.
Από τον Ικαρο, το «Σπίτι με ονόματα» του Κολμ Τοϊμπίν (μτφ. Αθηνά Δημητριάδου), όπου ο μεγάλος στυλίστας εμπνέεται από τους τρεις έλληνες τραγικούς προσδίδοντας στους χαρακτήρες της ελληνικής τραγωδίας το στοιχείο μιας απροσδόκητης ανθρωπιάς.
Από το Μελάνι η συλλογή διηγημάτων «Καλυψώ» του David Sedaris (μτφ. Μυρσίνη Γκανά), όπου ο συγγραφέας «αγοράζει ένα εξοχικό σπίτι δίπλα στη θάλασσα και φαντάζεται τις υπέροχες διακοπές που θα περνάει εκεί, μέχρι να διαπιστώσει ότι, δυστυχώς, κανείς δεν μπορεί να κάνει διακοπές από τον εαυτό του».
Το «Μια των ημερών» του Γιαβούζ Εκιντζί, που γεννήθηκε το 1979 στο Μπατμάν της Νοτιοανατολικής Τουρκίας, είναι ένα πολιτικό αφήγημα με τη μορφή παραμυθιού, με φόντο τους αρχέγονους μύθους της Μεσοποταμίας και των πολιτισμών που τη σημάδεψαν. Θέμα του το σύγχρονο δράμα μιας οικογένειας, του χωριού στους πρόποδες του όρους Αμαρ και κατ’ επέκταση ενός ολόκληρου λαού που παραλύει από φόβο περιμένοντας την καταστροφή που έρχεται. Από τις εκδόσεις Τόπος σε μετάφραση Νερίνας Κιοσέογλου.
Στο σκοτάδι
Με το νουάρ μυθιστόρημα «Το μυστικό της λαίδης Οντλεϊ» (μτφ. Εφη Φρυδά) της Ελίζαμπεθ Μπράντον ο Εξάντας συστήνει ένα χαρακτηριστικό δείγμα της λογοτεχνικής παράδοσης του 19ου αιώνα, μια ίντριγκα αρκετά κοντινή με εκείνες των συγχρόνων της Anthony Trollope και George Eliot, που έχει όλες τις προδιαγραφές του «αστυνομικού μυθιστορήματος». Από τις ίδιες εκδόσεις θα κυκλοφορήσει η ανθολογία «Ιστορίες του φόβου και της νύχτας», μεταφρασμένες από τη Χρύσα Τσαλικίδου. Εξαντλημένο εδώ και χρόνια το βιβλίο επανεκδίδεται ανανεωμένο στη «Μαύρη σειρά».
Από τον Πατάκη έρχεται ο «Κυνηγός κουνελιών» του Σουηδού Λαρς Κέπλερ (μτφ. Μαρία Φακίνου), όπου όλα ξεκινούν με ένα παιδικό ποιηματάκι. Και δεκαεννέα λεπτά μετά, γίνεται ο φόνος… Το έκτο μυθιστόρημα με κεντρικό ήρωα τον Γιούνα Λίνα παρακολουθεί τον αποστάτη αστυνομικό επιθεωρητή να βγαίνει από τη φυλακή για να διαλευκάνει το νέο έγκλημα.
Από το Μεταίχμιο αναμένεται ο δεύτερος τίτλος που υποδεικνύει τη «στροφή» του Αρνε Νταλ (φωτογραφία) σε ένα περισσότερο εσωστρεφές στυλ: «Εξι επί δύο», λοιπόν (μτφ. Γρηγόρης Κονδύλης), όπου ο πρώην επιθεωρητής Σαμ Μπέργερ ανοίγει τα μάτια του και αντιλαμβάνεται ότι τα πάντα είναι λευκά και ο κόσμος του δεν έχει καν σχήμα. Τότε διαπιστώνει πως η Μόλι Μπλουμ είναι στο πλευρό του και συνειδητοποιεί ότι είναι και οι δυο φυγάδες (Νοέμβριος). Επίσης από το Μεταίχμιο η «Λύτρωση» (μτφ. Αλέξης Καλοφωλιάς) της Yrsa Sigurdardottir, το τρίτο βιβλίο της σειράς όπου πρωταγωνιστούν η ψυχολόγος Φρέιγια και ο αστυνόμος Χούλνταρ. Ενα θρίλερ για τη σκοτεινή πλευρά του σχολείου και των social media, όπου η αστυνομία μαθαίνει για το έγκλημα, όπως και όλοι οι υπόλοιποι, μέσω Snapchat. Το «Τατουάζ», από τον ίδιο οίκο (μτφ. Αγγελική Βασιλάκου), είναι η πρώτη περιπέτεια του γευσιγνώστη ντετέκτιβ Πέπε Καρβάλιο, το alter ego του Καταλανού Μανόλο ή Manuel Vazquez Montalban (Σεπτέμβριος). Και η «Αγρια φύση» της Αυστραλής Τζέιν Χάρπερ (μτφ. Χίλντα Παπαδημητρίου) είναι το δεύτερο μέρος της σειράς με πρωταγωνιστή τον αστυνομικό Αρον Φαλκ που γνωρίσαμε στην «Ξηρασία». Εδώ πέντε γυναίκες εγκαταλείπουν την άνεση του κλιματιζόμενου εργασιακού τους περιβάλλοντος, φορτώνονται απρόθυμα τα σακίδιά τους και ξεκινούν να διασχίσουν έναν θαμνότοπο της αυστραλιανής ενδοχώρας. Στόχος αυτής της πεζοπορίας να ενισχυθούν οι μεταξύ τους δεσμοί και η ομαδικότητά τους. Στο τέλος της διαδρομής όμως θα μείνουν μόνο τέσσερις (Οκτώβριος).
Στον «Ασημένιο δρόμο» της 36χρονης Stina Jackson, που αναμένεται από τη Διόπτρα, ο Λελ περνάει τα βράδια του πίσω απ’ το τιμόνι. Διασχίζει τον Αυτοκινητόδρομο 95 της Σουηδίας, ο οποίος διατρέχει τη χώρα προτού καταλήξει στα σύνορα με τη Νορβηγία. Πριν από τρία χρόνια εκεί εξαφανίστηκε η κόρη του.
Από τον Κλειδάριθμο αναμένουμε τον Νοέμβριο το «Ανώνυμο κορίτσι» (μτφ. Παλμύρα Ισμυρίδου), ψυχολογικό θρίλερ από το πετυχημένο δίδυμο Γκρίερ Χέντρικς και Σάρα Πεκάνεν. Αρχές Δεκεμβρίου αναμένονται το «Ινστιτούτο» του Στίβεν Κινγκ (μτφ. Εφη Τσιρώνη), η «Θύελλα» του Τζέιμς Ελρόι (μτφ. Μιχάλης Μακρόπουλος) και το «Angstmann» του Γερμανού Φρανκ Γκολντάμερ (μτφ. Γιώτα Λαγουδάκου).
Από τις εκδόσεις Πόλις θα κυκλοφορήσει το «Χαμένο προφίλ» του Ιγκ Παγκάν (φιλολογικό ψευδώνυμο), σημαντική μορφή του γαλλικού νουάρ στις δεκαετίες 1980 και 1990, ο οποίος επανεμφανίστηκε με τον συγκεκριμένο τίτλο το 2017. Η υπόθεση ξεκινά Παραμονή Πρωτοχρονιάς, σε μια πόλη της γαλλικής επαρχίας. Ενας αστυνομικός, ο οποίος βρίσκεται στα ίχνη μιας νεαρής γυναίκας που καταζητείται, δέχεται ένοπλη επίθεση. Την υπόθεση αναλαμβάνει ο Σνεντέρ, επικεφαλής του τμήματος δίωξης του εγκλήματος. Η νεαρή γυναίκα, ωστόσο, είναι κόρη του κυρίου Τομ, του ανθρώπου που κινεί τα νήματα στη ζωή της πόλης. Από τις ίδιες εκδόσεις και το «Φονικό στη Μεγάλη Εκκλησία» του Τεύκρου Μιχαηλίδη, το οποίο τοποθετείται χρονικά στην Κωνσταντινούπολη του 537 μ.Χ.
Επιλογές ελληνικής πεζογραφίας
Στο «Κάτι κρυφό μυστήριο» η Καρολίνα Μέρμηγκα (εκδ. Μελάνι) επιστρέφει σε μια σχισμή χρόνου, ανάμεσα στην Τουρκοκρατία και τη Βαυαροκρατία. «Ενας “ξένος” βρίσκεται ολόγυρά μας, παντού και πουθενά: το αποτύπωμα του έργου του ακόμα ορατό, ο ίδιος ακόμα άγνωστος. Το όνομά του: Ιωάννης Καποδίστριας». Από τις ίδιες εκδόσεις και οι «Ανέκδοτες επιστολές του Γιώργου Σεφέρη στην αδελφή του Ιωάννα Τσάτσου (1934-1939)», σε επιμέλεια Γιώργου Παναγιώτου. «Η αλληλογραφία είναι να μπορείς ν’ αφήνεσαι πάνω σε ένα χαρτί έχοντας μπροστά σου ένα πρόσωπο», παρατηρεί ο κορυφαίος ποιητής σε μια επιστολή του από την Κορυτσά το 1937. Πολλές φορές της γράφει εξομολογητικά, με έναν τόνο απογοήτευσης και πικρού παραπόνου, ενώ άλλοτε, κάνοντας τους προσωπικούς του απολογισμούς, εκφράζει τις ενδόμυχες σκέψεις του, με αισθήματα βαθιάς μελαγχολίας ή και απόγνωσης. Ομως, άλλες φορές, λιγότερο συχνά, γράφει με ένα χαριτωμένο χιούμορ ή έναν παιγνιώδη αυτοσαρκασμό αποφορτίζοντας το τραγικό κλίμα των επιστολών.
Ο Κέδρος θα εκδώσει τη συλλογή διηγημάτων «Ηρωες και αντιήρωες» της Διδώς Σωτηρίου, που καλύπτουν το διάστημα 1931 – 1991, σε επιμέλεια Νίκου Μπελογιάννη. Πρόκειται για το έκτο βιβλίο μετά τον θάνατο της συγγραφέως και τη δεύτερη συλλογή διηγημάτων μετά το «Τυχαίο συναπάντημα» (Κέδρος, 2004).
Στο «Είμαι όσα έχω ξεχάσει» του «Μεταίχμιου» ο Ηλίας Μαγκλίνης επιχειρεί μια αναδρομή στην «πατρίδα» του πατέρα του, που είναι ήδη μια άλλη χώρα. Με οικογενειακά θαμμένα μυστικά, τραύματα που ταξιδεύουν στον χρόνο, ερωτικά απωθημένα και κωμικά περιστατικά (Οκτώβριος).
Στις εκδόσεις Στερέωμα και τη συλλογή «Οταν φυσάει» η Αγγελίνα Κλαυδιανού συγκεντρώνει ανθρώπινες μορφές που υπνοβατούν ανάμεσα στο όνειρο και τη φαντασίωση, με συχνές αναφορές στον Κάφκα και τον Μπέκετ.
Από τον Καστανιώτη η τελευταία συλλογή διηγημάτων του Δημήτρη Πετσετίδη «Μακριά από το ποτάμι», όπου ο συγγραφέας αγγίζει ξανά τα προσωπικά και συλλογικά τραύματα της δεκαετίας του 1940.
Από τον Πατάκη η «Πύλη εισόδου» της Μάρως Δούκα, με ηρωίδα μια γυναίκα «που μιλάει, που ονειρεύεται, που θυμάται»: «Ολοι, σαν τους επαίτες στο μετρό, το έχουμε ανάγκη, ως φαίνεται, το ποιηματάκι μας. Θα μπορούσε κανείς να το πιστέψει ότι εγώ με το φτωχό, το ανήμπορο το μυαλουδάκι μου μελέτησα τον γρίφο του Αϊνστάιν με τόση αυτοσυγκέντρωση, που αποστήθισα τη λύση του; Και ήταν τόσο απλή! Τι άλλο να πω; Πριν από δεκατρείς μέρες ήταν και η Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων. Κάθισα να ακούσω και πολύ λυπήθηκα. Η μια δίπλα στην άλλη οι πληροφορίες, οι αριθμοί, δεν είναι για καρπούζια, δεν είναι για πατάτες οι αριθμοί, εσύ που ξέρεις τα πολλά μπορείς να το φανταστείς».
Επίσης από τον Πατάκη «Το λούνα παρκ στο Μπατσμίντα» της Σώτης Τριανταφύλλου, το τρίτο βιβλίο της τριλογίας, που ξεκίνησε με το «Εργοστάσιο των μολυβιών». Εδώ η πλοκή τοποθετείται στη δεκαετία του 1980, στις τελευταίες μέρες της σοβιετικής Γεωργίας. Πρόκειται για την ιστορία της Ιρίνας Νοζάντζε, νεαρής δημοσιογράφου σε εφημερίδα της Τιφλίδας που ερευνά «με καυκασιανό πείσμα» τα γεγονότα μιας αεροπειρατείας μέσα σ’ ένα περιβάλλον αδιαφορίας και κρυψίνοιας. Η συγγραφέας εκδίδει και στο «Μελάνι» το οδοιπορικό «Λος Αντζελες, οδηγώντας στη νότια Καλιφόρνια».
Με αφορμή τα 40 χρόνια από τον θάνατο του Στρατή Μυριβήλη, η «Εστία» κυκλοφορεί νέα ανθολογία διηγημάτων από τα τέσσερα χρωματιστά βιβλία (πράσινο, κόκκινο, βυσσινί, γαλάζιο) με εισαγωγή και επιμέλεια του Παντελή Μπουκάλα. Επίσης, μια νέα έκδοση ποιημάτων του Μυριβήλη (που έχουν να εκδοθούν από τη δεκαετία του 1940), σε βιβλιοφιλική έκδοση, με εισαγωγή του Μάριου Μώρου. Από την «Εστία», επίσης, νέα έκδοση για τον Καραγάτση, με τη δημοσίευση για πρώτη φορά της αλληλογραφίας με τη γυναίκα του Νίκη τον καιρό της συγγραφής του Γιούγκερμαν σε επιμέλεια της Λίζυς Τσιριμώκου.
Ιστορίες ιδεών
Τι διαχωρίζει τον εχέφρονα από τον τρελό; Στη μελέτη – ορόσημο «Τι είναι η τρέλα;» (μτφ. Χρήστος Πάλλας) ο Ντάριαν Λίντερ υπονομεύει τις συμβατικές αντιλήψεις περί ψύχωσης και με τη χρήση παραδειγμάτων εργασίας, υποδεικνύει πως η τρέλα σπανίως ανταποκρίνεται στην εικόνα που έχουμε γι’ αυτήν (εκδ. Κέδρος).
Ο 14ος τίτλος στη σειρά minima του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής τράπεζας είναι η «Κληρονομιά της ελληνικής φιλοσοφίας» του άγγλου φιλοσόφου Μπέρναρντ Γουίλιαμς, σε μετάφραση του Σάββα Κονταράτου.
Από τον Πατάκη αναμένεται «Το θαύμα Σπινόζα» του Φρεντερίκ Λενουάρ, σε μετάφραση Μήνας Πατεράκη-Γαρέφη. Ο συγγραφέας καθιστά προσιτή την πληθωρική σκέψη του Σπινόζα καθώς αφηγείται τα πολλαπλά επίπεδα της επίδρασής του στους μεταγενέστερους.
Από τις ίδιες εκδόσεις και το «Γονίδιο» του βραβευμένου με Πούλιτζερ Ινδού Siddhartha Mukherjee (μτφ. Πέτρος Γεωργίου). Η ιστορία του γονιδίου από την άσημη μονή αυγουστινιανών στη Μοραβία το 1856, όπου ένας μοναχός συλλαμβάνει την ιδέα μιας «μονάδας κληρονομικότητας», ως τη θεωρία της εξέλιξης του Δαρβίνου και τους χιλιάδες επιστήμονες που μέχρι σήμερα εργάζονται για να κατανοήσουν τον κώδικα των κωδίκων.
Στο «Μίσος για τη λογοτεχνία», που αναμένεται από τις εκδ. Πόλις (μτφ. Αντώνης Αθανασόπουλος) ο William Marx παρουσιάζει μια άλλη ιστορία της δυτικής λογοτεχνίας, από τις απαρχές της: γεμάτη βουή και μανία, ανοησία, υποκρισία και άγνοια, με τις έριδες και τις μάχες της, τις ήττες και τους θριάμβους της, τους στρατηγούς, τους προδότες και τους ήρωές της. Μέσα από το μίσος για τη λογοτεχνία αποκαλύπτεται το κρυφό πρόσωπο της ιστορίας της λογοτεχνίας. Από τις ίδιες εκδόσεις το «Λεονάρντο και Μακιαβέλι» του Πατρίκ Μπουσερόν (μτφ. Ρίκα Μπενβενίστε), όπου «συναντώνται» το 1502 ο καίσαρας Βοργίας, ο νέος ηγεμόνας στην Κεντρική Ιταλία, με τον Μακιαβέλι, νεαρό γραμματέα της καγκελαρίας της Φλωρεντίας, και τον Λεονάρντο ντα Βίντσι. Και ο συγγραφέας αναρωτιέται: Μήπως πρέπει να αφεθούμε στην αναζωογονητική μυθοπλασία; Μήπως πρέπει να αφήσουμε τον λόγο στον μυθιστοριογράφο ή στον δραματουργό, που ξέρει να ανασυγκροτεί με ζωηρούς και γλαφυρούς διαλόγους τα λόγια που ανταλλάχθηκαν;
Τα πέντε στάδια του πένθους βρίσκονται στο επίκεντρο της ανάλυσης «Πλησιάζοντας τον θάνατο» της αμερικανοελβετίδας ψυχιάτρου Εlisabeth Kübler-Ross (1926 – 2004), η οποία αναμένεται από τον Ικαρο (μτφ. Βαγγέλης Προβιάς).
Στο «Ερμηνεύοντας την ευτυχία» (μτφ. Δημήτρης Τσιλιμάγκος), από τον Κέδρο, ο Πολ Ανάντ αναρωτιέται τι είναι η ανθρώπινη ευτυχία και πώς μπορούμε να την αποκτήσουμε αντλώντας δεδομένα και σχολιάζοντας ένα ευρύ φάσμα διδαγμάτων που απορρέουν από την έρευνα στην οικονομική επιστήμη, στην ψυχολογία, στη φιλοσοφία και σε άλλους κλάδους.
Η Εστία προτείνει την αρχαιογνωστική μελέτη της γαλλίδας Ντανιέλ Ζουανά «Οι Ελληνες στον Κάτω Κόσμο. Από τον Ομηρο στον Επίκουρο», σε μετάφραση Μπάμπη Μαγουλά και επιμέλεια Σωτήρη Μετεβελή.
Το βιβλίο του Ρίτσαρντ Γουόλιν, «Τα παιδιά του Χάιντεγκερ: Χάνα Αρεντ, Καρλ Λέβιτ, Χανς Γιόνας και Χέρμπερτ Μαρκούζε», από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης (μτφ. Μάνος Βασιλάκης, επιστημονική επιμέλεια Περικλής Βαλλιάνος) διερευνά τους τρόπους με τους οποίους οι τέσσερις από τους σημαντικότερους εβραίους φοιτητές του Χάιντεγκερ προσέγγισαν τη σχέση του δασκάλου τους με τους ναζί, καθώς και το πώς το γεγονός αυτό επηρέασε τη σκέψη τους. Από τις ίδιες εκδόσεις αναμένεται στις 10 Σεπτεμβρίου «Το πνεύμα της μεσαιωνικής φιλοσοφίας» του Ετιέν Ζιλσόν (μτφ. Χρήστος Μαρσέλλος). Μια από τις σημαντικότερες παρακαταθήκες που κατέλιπε ο γάλλος ιστορικός της φιλοσοφίας. Στα 20 κεφάλαια – μαθήματα ο Ζιλσόν, εξετάζοντας τις θέσεις των χριστιανών στοχαστών, από τους απολογητές και τους Πατέρες της Εκκλησίας ως τις μεγάλες μορφές τού μεσαιωνικού χριστιανικού στοχασμού – κυρίως τη σκέψη του Αυγουστίνου, του Θωμά Ακινάτη, του Ιωάννη Σκώτου του Δουνς, του Μποναβεντούρα, του Ανσέλμου της Κανταουρίας, του Βερνάρδου του Κλερβό -, αναπτύσσει τους βασικούς άξονες στους οποίους στηρίχθηκε η δυτική μεσαιωνική σκέψη και οι οποίοι διαμόρφωσαν τη διακριτή χριστιανική θέαση του κόσμου.
Μικρά και μεγάλα παιδιά
Το νέο μυθιστόρημα της Αλκης Ζέη για τον «Καστανιώτη» έχει τίτλο «Ενα παιδί από το πουθενά». Πρωταγωνιστής του ο Ικαρος Λαμπρίδης, δέκα χρόνων, που μένει στο Παγκράτι με τη θεία του Ελένη Ιοκάστη Καποδίστρια. Θα ‘θελε να είχε πατέρα τον Τζο Νέσμπο με τον οποίο όλοι του λένε ότι μοιάζει. Ζηλεύει που η θεία αποκαλεί αγόρι της τον παπαγάλο. Οι φίλοι του είναι μεγαλύτεροι σε ηλικία, ένας άστεγος και ο γυμναστής του. Δεν καταλαβαίνει γιατί οι συμμαθητές του τον κοροϊδεύουν. Και κυρίως δεν καταλαβαίνει γιατί οι γονείς των συμμαθητών του δεν αφήνουν τα προσφυγόπουλα να μπουν στην αυλή του σχολείου (Νοέμβριος).
Από τον Ψυχογιό αναμένεται η εικονογραφημένη έκδοση του «Χάρι Πότερ και της κάμαρας με τα μυστικά» (μτφ. Καίτη Οικονόμου), το επίσης εικονογραφημένο «Γκολ: το ποδόσφαιρο όπως δεν το έχετε ξαναδεί» (μτφ. Ερρικα Πάλλη) και η ευσύνοπτη βιογραφία του Γιάννη Αντετοκούνμπο από τον Τζον Φίσμαν.
Στις εκδόσεις Παπαδόπουλος ο Φίλιππος Μανδηλαράς ξεκινά μια νέα σειρά για παιδιά άνω των 6, σε συνεργασία με την εικονογράφο Ναταλία Καπατσούλια. Τίτλος της «Οι 12 θεοί ντετέκτιβ». Στο πρώτο βιβλίο με τίτλο «Ενα ψάρι που το έλεγαν Ορφώ» παρακολουθούμε την εξαφάνιση ενός ψαριού, της Ορφώς, επίσημης συνοδού της βασίλισσας Αμφιτρίτης που χάθηκε χωρίς να δώσει σημεία ζωής. Στις ίδιες εκδόσεις και η σειρά «Μικρά αγόρια με μεγάλες ιδέες», που εγκαινιάζεται με τον Ντέιβιντ Μπόουι και τον Στίβεν Χόκινς, σε κείμενο της Ιζαμπέλ Σάντζεζ Βεγκάρα. Τέλος, το κλασικό βιβλίο του Τεντ Χιουζ «Ο σιδερένιος γίγαντας» πρώτη φορά μεταφρασμένο στην ελληνική γλώσσα, με τη σοφιστικέ εικονογράφηση του Tom Gauld.
Από τις εκδόσεις Πατάκης μια παρωδία των επικών έργων του Τόλκιν διά χειρός Σπύρου Γιαννακόπουλου και εικονογράφησης Πέτρου Χριστούλια: στον «Μονόκερο», με πρωταγωνιστή τον αγρότη Τζίμη. Από τον ίδιο οίκο ο «Ορφέας στο μαγεμένο δάσος – έξι ιστορίες του φεγγαριού» της Μαρίας Λαμπαδαρίδου Πόθου με ιστορίες από τους μύθους της λαϊκής παράδοσης. Αλλά γιατί να μη θεωρήσουμε πρόταση για μικρούς και μεγάλους το «Μεγάλο παραμύθι των Μαθηματικών», επίσης από τον Πατάκη, του Γάλλου Μισέλ Λονέ (μτφ. Τεύκρος Μιχαηλίδης);
Στην επιμελημένη σειρά του «Ικαρου» αναμένουμε τα «Αδερφάκια» της Ροσίο Μπονίγια (μτφ. Αντώνης Παπαθεοδούλου), για παιδιά άνω των 7, ενώ για μικρότερες ηλικίες τους δύο νέους τίτλους του εξαιρετικού Μπέντζι Ντέιβις «Το γυρινάκι» (μτφ. Αν. Παπαθεοδούλου) και «Ο αρκουδάκος οδηγός στο ράλι» (μτφ. Φίλιππος Μανδηλαράς), καθώς και «Ο σκύλος είναι τζαζ» της Μαρί Βουάτ (μτφ. Αντ. Παπαθεοδούλου).
Στη «Διόπτρα» η σειρά «Μικρά παιδιά με μεγάλα όνειρα» ολοκληρώνεται με τους δύο νέους εικονογραφημένους τίτλους «Βίνσεντ Βαν Γκονγκ» και «Γαλιλαίος Γαλιλέι» (9 Οκτωβρίου). Στις ίδιες εκδόσεις ο Ευγένιος Τριβιζάς φέρνει τα παραμύθια άνω κάτω (23/10) με την «Ωραία νυσταγμένη» (εικονογράφηση Ράνια Βαρβάκη) και τον «Παντουφλωμένο γάτο» (εικονογράφηση Αγης Αγησιλάου). Από τον «Ποταμό» αναμένεται το «Αν είχα ένα όνειρο» των Νίνα Λάντεν και Μελίσα Καστριγιόν (μτφ. Μαίρη Κιτροέφ) για τον κόσμο όπως τον ανακαλύπτει το παιδικό βλέμμα.
