Σωτήρης Παναγιώτης

Στη Γαλλία, η Χουρία Μπουτελτζά θεωρείται η κατεξοχήν εκπρόσωπος του «ισλαμοαριστερισμού». Με αυτόν τον απαξιωτικό αν και μάλλον οξυμωρικό τρόπο περιγράφει μια μερίδα του γαλλικού Τύπου την πιο ριζοσπαστική πτέρυγα του αποαποικιακού κινήματος στη Γαλλία, παρότι είναι απολύτως σαφές ότι οι θέσεις του έχουν περισσότερο να κάνουν με την αντικαπιταλιστική Αριστερά και τον μαχητικό αντιρατσισμό […]

Από το ψωμί τοστ μέχρι τις μπάρες σοκολάτας, οι εταιρείες κρύβουν το αυξανόμενο κόστος, λόγω πληθωριστικών πιέσεων, μειώνοντας το μέγεθος σε πολλά καθημερινά προϊόντα

Με την κρίση αυτού που προσδιορίζει ως «δημοκρατικό καπιταλισμό» ασχολείται ο Μάρτιν Γουλφ, από τους γνωστότερους αρθρογράφους των «Financial Times», στο βιβλίο του «The Crisis of Democratic Capitalism» (Η κρίση του δημοκρατικού καπιταλισμού), που κυκλοφόρησε φέτος από τις εκδόσεις Penguin. Αφορμή τα προβλήματα που εμφανίζονται στις σύγχρονες φιλελεύθερες δημοκρατίες, με την άνοδο στην εξουσία ηγετών […]

Το Κυπριακό παραµένει ανοιχτή πληγή, όχι µόνο ως τραύµα µιας συνεχιζόµενης διχοτόµησης και ως παράµετρος που επίµονα φορτίζει τις σχέσεις ανάµεσα σε Ελλάδα, Τουρκία και Κύπρο, αλλά και ως συνεχιζόµενη δοκιµασία για την Αριστερά και την ιστορική της αναφορά ταυτόχρονα στις υποτελείς τάξεις στη σύγκρουσή τους µε τις κυρίαρχες και στην απαλλαγή από µορφές εθνικής […]

«Ο βωβός εξαναγκασμός των οικονομικών σχέσεων σφραγίζει την κυριαρχία του κεφαλαιοκράτη επί του εργάτη. Η εξωοικονομική, η άμεση βία συνεχίζει μεν να χρησιμοποιείται, αλλά μόνο κατ’ εξαίρεση. Για τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων ο εργάτης μπορεί να εγκαταλειφθεί στους «φυσικούς νόμους της παραγωγής», δηλαδή στην εξάρτησή του από το κεφάλαιο, η οποία πηγάζει από τους […]

Εδώ και καιρό υπάρχει στις ΗΠΑ µια δικαστική και πολιτική προσπάθεια για να ανατραπούν τα µέτρα που είχαν ληφθεί στο παρελθόν και ευνοούσαν την παρουσία µαύρων φοιτητών/τριών και γενικότερα ανθρώπων από µειονότητες στα Πανεπιστήµια. Ουσιαστικά, πρόκειται για πολιτικές «θετικών µέτρων» για να ευνοηθούν οι µαθητές που προέρχονταν από λιγότερο προνοµιούχες κοινωνικές κατηγορίες και µειονότητες. Οι […]

Ο φιλόσοφος Γκάσπαρ Μίκλος Τάμας, που πέθανε στις 15 Ιανουαρίου 2023, ήταν από τους πιο γνωστούς μαρξιστές διανοούμενους στη «μετακομμουνιστική» Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Ομως, δεν ήταν κάποιος που απλώς παρέμεινε μαρξιστής ακόμη και όταν κατέρρευσαν τα καθεστώτα του «υπαρκτού σοσιαλισμού». Αντιθέτως, όπως επαναλάμβανε συχνά στις διαλέξεις και συνεντεύξεις του, στράφηκε προς τον μαρξισμό στις […]

Οι τεχνολογίες της πληροφορίας εδώ και δεκαετίες έχουν πυροδοτήσει μεγάλες συζητήσεις. Ο τρόπος που – σε αντίθεση με άλλα τεχνικά και επιστημονικά επιτεύγματα – εδώ έχουμε να κάνουμε με τη διεκδίκηση χώρου που υποτίθεται ότι αφορούσε έναν εκ των πυρήνων της ανθρώπινης ύπαρξης, ήτοι της αυτοτέλειας της νόησης και του «ψυχικού κόσμου», είναι στον πυρήνα αυτής της […]

Στην περιφέρεια των επίσημων εκδηλώσεων για τη δισεκατονταετηρίδα από την Ελληνική Επανάσταση του 1821 εμφανίστηκε μια συζήτηση για την αποικιοκρατία και το πώς το νεαρό επαναστατημένο έθνος ταυτόχρονα εξεγειρόταν απέναντι σε ξένο δυνάστη και διεκδικούσε να είναι στην πρώτη γραμμή του αγώνα της λευκής Ευρώπης απέναντι σε μια «Ανατολή» που ταυτιζόταν με τη βαναυσότητα και […]

Τις 90.000 σελίδες έχει φτάσει πλέον το «κοινοτικό κεκτημένο», δηλαδή το σύνολο των ρυθμίσεων που έχει παραγάγει η διαδικασία της Ευρωπαϊκής Ενοποίησης, αποτελώντας το πιο εντυπωσιακό «μνημείο γραφειοκρατικής επέκτασης στην ανθρώπινη ιστορία», για να χρησιμοποιήσουμε τη διατύπωση του Πέρι Αντερσον από το βιβλίο του «Ever Closer Union? Europe in the West» («Μια διαρκώς στενότερη ένωση; […]

Ο καθηγητής Κωνσταντίνος Μπουντάς, αφού έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην πρόσληψη του έργου του Ζιλ Ντελέζ στον αγγλόφωνο κόσμο, τα τελευταία χρόνια έχει επιδοθεί σε μια σημαντική προσπάθεια μετάφρασης κειμένων του γάλλου φιλοσόφου στα ελληνικά, εμπλουτίζοντας έτσι την ελληνική φιλοσοφική βιβλιογραφία. Ηδη κυκλοφορούν οι μεταφράσεις που έχει κάνει σε δύο σημαντικά βιβλία του Ντελέζ, «Διαφορά και […]

Στις μέρες μας η «Μεγάλη Ιδέα» αποτελεί κυρίως ένα σχήμα λόγου για να περιγράψουμε κάποιο μεγαλεπήβολο σχέδιο, συχνά με διάθεση ειρωνική ή με αμφισβήτηση του εφικτού χαρακτήρα του. Ωστόσο, για ένα σημαντικό τμήμα της ιστορίας του νεοελληνικού κράτους, η Μεγάλη Ιδέα ήταν ένα ιδεολογικό πρόταγμα και ένα πολιτικό σχέδιο το οποίο έπαιξε σημαντικό ρόλο και […]

Υπό κανονικές συνθήκες θα φάνταζε μια αντίφαση εν τοις όροις. Μια μακρά πολιτική και θεωρητική παράδοση επέμεινε ότι ο ορίζοντας των πολιτικών μορφών του εργατικού κινήματος, ιδίως αυτών που είχαν ορίζοντα τον «σοσιαλιστικό μετασχηματισμό» και δη σε επαναστατική εκδοχή, δεν μπορεί να είναι η διαχείριση του «αστικού» κράτους, αλλά η εγκαθίδρυση μιας διαφορετικής εκδοχής εξουσίας, […]

Η έκφραση ότι ο τουρισμός είναι μια βαριά βιομηχανία δεν είναι απλώς μια μεταφορά. Είναι η ακριβής περιγραφή ενός κλάδου της οικονομίας που παράγει πάνω από το 10% του παγκόσμιου ΑΕΠ και που στις χώρες που έχουν αναπτυγμένη τουριστική δραστηριότητα συχνά αποτελεί τη μεγαλύτερη οικονομική δραστηριότητα. Ταυτόχρονα, αποτελεί μια από τις πιο χαρακτηριστικές πλευρές, με […]

Η έννοια της κρίσης δείχνει να αποκτά τον χαρακτήρα µίας πολύ ισχυρής εικόνας µε την οποία περιγράφουµε την εποχή µας. Καθόλου τυχαία δεν είναι και η δηµοφιλία που έχει η αναφορά σε «πολυκρίση», για να περιγράφουν διάφορα φαινόµενα που χαρακτηρίζουν την εποχή µας, µε τελευταίο παράδειγµα τον τρόπο που τη χρησιµοποιεί ο ιστορικός Ανταµ Τουζ. […]

Η αναλογία µε τον κανιβαλισµό έχει χρησιµοποιηθεί σε διάφορες πτυχές της συζήτησης για τα κοινωνικά πράγµατα. Βοηθούν σε αυτό οι πολλαπλές σηµασίες που µπορεί να έχει η έννοια, από την τελετουργική κατανάλωση ανθρώπινης σάρκας, στην πρακτική της λεηλασίας µιας επιχείρησης ή µιας εγκατάστασης για να χρησιµοποιηθεί ο εξοπλισµός της, στο αστρικό φαινόµενο όπου ένα ουράνιο […]

Παρότι στις οικονομικές ειδήσεις γίνονται συχνές αναφορές στα σκαμπανεβάσματα – της τάξης αρκετών δισεκατομμυρίων δολαρίων – της χρηματιστηριακής αποτίμησης των μεγάλων εταιρειών της ψηφιακής τεχνολογίας, συχνά δεν συζητάμε τους κοινωνικούς μετασχηματισμούς που συνεπάγεται η τεράστια επέκταση αυτού του κλάδου και κυρίως το τι σημαίνει γι’ αυτό που συνηθίσαμε να περιγράφουμε ως «καπιταλισμό». Γιατί μιλάμε για μετασχηματισμούς που […]

Είτε µιλάµε για τµήµατα της κλασικής Δεξιάς και της Ακροδεξιάς, που βλέπουν έναν κίνδυνο διάλυσης της κοινωνικής συνοχής, διάβρωσης της εθνικής ταυτότητας και υπονόµευσης της οικογένειας, είτε για τµήµατα της Αριστεράς που ανησυχούν ότι τέτοια ζητήµατα θα αξιοποιηθούν για να νοµιµοποιηθούν νεοφιλελεύθερες πολιτικές και ιµπεριαλιστικές επεµβάσεις, συχνά στη δηµόσια συζήτηση τα ανθρώπινα δικαιώµατα αντιµετωπίζονται ως […]

Ο Μπρούνο Λατούρ, που πέθανε στις 9 Οκτωβρίου σε ηλικία 75 ετών, υπήρξε ένας από τους πιο σημαντικούς γάλλους φιλοσόφους και στοχαστές των τελευταίων ετών, προκαλώντας συχνά μεγάλες συζητήσεις γύρω από τις παρεμβάσεις του. Ξεκινώντας από τον χώρο των σπουδών πάνω στις επιστήμες και την τεχνολογία και μια αντίληψη «κοινωνικής κατασκευής» της γνώσης, ο Λατούρ […]

Το τέλος της εργασίας έχει αναγγελθεί πολλές φορές. Περίπου τόσες φορές όσα και τα μεγάλα τεχνολογικά κύματα που υποκατέστησαν μεγάλα τμήματα εργαζομένων. Και τόσες φορές έχει διαψευστεί από το γεγονός ότι ο συνολικός όγκος των εργαζομένων δεν έχει μειωθεί αλλά αυξηθεί. Αρκεί να αναλογιστούμε τον θόρυβο που προκάλεσε το βιβλίο του Τζέρεμι Ρίφκιν, «Το τέλος […]