Σωτήρης Παναγιώτης

Απέναντι στις 104 ζωές που χάθηκαν, στους δεκάδες πολυεγκαυματίες, στους ανθρώπους που είδαν τα σπίτια τους να καίγονται, στις στιγμές και τις εικόνες του φόβου και της αγωνίας που ζήσαμε όλοι έχουμε χρέος όχι μόνο τη μνήμη, αλλά πρωτίστως την πράξη και την ευθύνη

Δεν υπάρχουν αθώες αφηγήσεις όταν μιλάμε για την ιστορία. Ο τρόπος που παράγουμε ένα ορισμένο παρελθόν έχει να κάνει με το παρόν, τους σημερινούς πολιτικούς και ιδεολογικούς συσχετισμούς δύναμης και τις στρατηγικές που ξεδιπλώνονται μέσα στον κοινωνικό και πολιτικό ανταγωνισμό. Στην πραγματικότητα, συχνά διαμορφώνεται ένα παρελθόν που αναλογεί σε ένα ορισμένο αφήγημα για το παρόν. […]

Πώς μπορεί ένας μεγάλος αριθμός κατοικιών, που παλαιότερα ανήκαν στο (ανατολικό) γερμανικό Δημόσιο να καταλήγει ουσιαστικά υπό τον έλεγχο ενός αμερικανικού επενδυτικού fund; Γιατί, ολοένα και μεγαλύτερο μέρος των δημόσιων υποδομών, που αφορούν την ενέργεια, τις μεταφορές, τις συγκοινωνίες, τις επικοινωνίες καταλήγουν να βρίσκονται υπό τον έλεγχο ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων; Με ποιον τρόπο ολοένα και […]

Μία ματιά στον τρόπο που επανέρχονται στον δημόσιο λόγο τα ζητήματα που αφορούν το δημογραφικό, δείχνει ότι συχνά αυτά συζητιούνται υπό το πρίσμα ενός ορισμένου εθνικισμού («το έθνος συρρικνώνεται από την υπογεννητικότητα») ή ενίοτε και ενός – όχι και τόσο – συγκαλυμμένου ρατσισμού («οι μετανάστες έχουν υψηλότερους ρυθμούς γεννητικότητας»), μαζί με μια θεώρηση της μητρότητας που επιφορτίζει […]

Η μετάβαση των χωρών του «υπαρκτού σοσιαλισμού» προς τον συνδυασμό ανάμεσα στη φιλελεύθερη δημοκρατία και την οικονομία της αγοράς αντιμετωπίζεται πλέον όχι απλώς ως συντελεσμένο γεγονός αλλά και ως μη αντιστρέψιμη διόρθωση μιας ιστορικής «παρέκκλισης» που δυστυχώς διήρκεσε περισσότερο από όσο έπρεπε. Πλέον, αυτό που κάποτε αποτέλεσε την επίσημη ιδεολογία κρατών αλλά και το όραμα […]

Τα δεδομένα δείχνουν ότι οι στόχοι για την αποτροπή της εν εξελίξει κλιματικής καταστροφής δύσκολα θα επιτευχθούν. Ακόμη χειρότερα, η υποτίθεται «μεταβατική» περίοδος που διανύουμε σφραγίζεται από έναν αγώνα δρόμου για μεγάλες επενδύσεις στα ορυκτά καύσιμα, από το φυσικό αέριο μέχρι τον γαιάνθρακα. Δείχνει αδύνατο να επιτευχθεί ο στόχος για συγκράτηση της αύξησης της μέσης […]

Η ιστορία των σχέσεων της Ελλάδας µε την Ευρώπη έχει γραφτεί πολλές φορές και συχνά µε τρόπο που αγγίζει τα όρια της µυθολογίας. Στο ένα άκρο βρίσκεται η εξιδανίκευση µιας Ευρώπης που εξαρχής ήταν ο προορισµός της χώρας και που η σύνδεσή της Ελλάδας µε αυτήν θα αποτελούσε τον µόνο δρόµο για την ανάπτυξη και […]

Ο τρόπος με τον οποίο φανταζόμαστε την ανθρώπινη ιστορία και προϊστορία σε μεγάλο βαθμό ακόμη στοιχειώνεται από μια ορισμένη αντίληψη της προόδου. Διαμορφωμένη περίπου στην εποχή του Διαφωτισμού και ενεργή σε μια σειρά από διαφορετικούς στοχαστές, αρκετών μαρξιστών συμπεριλαμβανομένων, αυτή η αντίληψη δεν αρνείται μια αρχική συνθήκη ισότητας και ελευθερίας των ανθρώπων που όμως έμελλε […]

Οι ψηφιακές πλατφόρμες και εφαρμογές γίνονται ολοένα και περισσότερο τμήμα της καθημερινότητάς μας. Για τις περισσότερες και τους περισσότερους από εμάς αυτό σημαίνει ότι τις αντιμετωπίζουμε ως χρήστες: παραγγέλνουμε φαγητό από έξω, αναμένουμε ένα ταξί, παραγγέλνουμε προϊόντα στο Διαδίκτυο, νοικιάζουμε κατάλυμα. Αυτό στο οποίο δεν δίνουμε όση σημασία χρειάζεται είναι ότι σε αυτές τις πλατφόρμες […]

Παρά την ισχυρή παρουσία της Ακροδεξιάς, ιδίως στις «εκσυγχρονισμένες» μορφές της, σε διάφορες παραλλαγές διακυβέρνησης από τη δεκαετία του 1990 και μετά, όταν έσπασε το μεταπολεμικό «ταμπού» που απαιτούσε κυβερνήσεις μόνο από κόμματα του «συνταγματικού τόξου», το γεγονός ότι πρωθυπουργός της Ιταλίας είναι μια πολιτικός που όχι μόνο προέρχεται από τον πολιτικό χώρο που διεκδίκησε […]

Συνηθίζουμε να θεωρούμε τον λαϊκισμό ως απαξιωτικό χαρακτηρισμό στην πολιτική αντιπαράθεση. Ωστόσο, μια ολόκληρη θεωρητική παράδοση αντιμετωπίζει τον λαϊκισμό ως αναλυτική έννοια που βοηθά να κατανοήσουμε καλύτερα πώς ξεδιπλώνονται οι δημοκρατικές πολιτικές δυναμικές, αλλά και πώς μπορούν να διαμορφωθούν αποτελεσματικότερες πολιτικές εκπροσωπήσεις των λαϊκών στρωμάτων. Η προσέγγιση αυτή οφείλει πολλά στις επεξεργασίες του Ερνέστο Λακλάου […]

Η αίσθηση ότι συχνά η αστυνοµική βία νοµιµοποιείται από ένα σύστηµα που είναι διαµορφωµένο έτσι ώστε να εγγυάται τη συγκάλυψη, την αδυναµία απόδοσης ευθυνών και την ατιµωρησία των «οργάνων της τάξης», ακόµη και εάν αυτό σηµαίνει συντονισµένο κρατικό ψέµα, είναι διάχυτη σε µεγάλα τµήµατα των κοινωνιών. Λίγες, όµως, είναι οι περιπτώσεις θεωρητικών που προσπάθησαν να […]

Λίγα πράγματα προκαλούν μεγαλύτερο άγχος από μια τραπεζική κρίση – βοηθάει άλλωστε το γεγονός ότι ως αρχετυπική εικόνα κρίσης παραμένει το Κραχ του 1929. Ωστόσο, εξακολουθούμε να θεωρούμε ότι το τραπεζικό σύστημα, υπό προϋποθέσεις τουλάχιστον, είναι η πραγματική κινητήρια δύναμη της οικονομίας. Μεγάλο μέρος αυτού που περιγράφουμε ως «οικονομική πολιτική» αφορά το χρήμα και το τραπεζικό […]

Οσες και όσοι έχουν ασχοληθεί συστηματικά με το έργο του Μαρξ, βρίσκονται αντιμέτωποι με μια ριζική απορία ως προς την τελευταία φάση του έργου του. Ο Μαρξ στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1850 και τη δεκαετία του 1860 πραγματοποιεί μια εντυπωσιακή και πρωτοποριακή έρευνα που είναι ταυτόχρονα θεωρία του καπιταλισμού ως τρόπου παραγωγής και […]