Πρόεδρος Καζακστάν στα ΝΕΑ: Το νέο Σύνταγμα ως οδικός χάρτης για μια σύγχρονη και ισχυρή χώρα

Το πρόσφατο συνταγματικό δημοψήφισμα στο Καζακστάν υπογραμμίζει τη δέσμευση της χώρας στην εθνική ανάπτυξη. Το Καζακστάν εισέρχεται σε μία από τις πιο κρίσιμες στιγμές της πολιτικής του μεταμόρφωσης, μια εξέλιξη που δεν έχει ξανασυμβεί στα 35 χρόνια της ανεξαρτησίας του.

Το πρόσφατο δημοψήφισμα – η τρίτη συνεχόμενη πανεθνική ψηφοφορία – κατέδειξε την αυξανόμενη ωριμότητα του πολιτικού μας συστήματος και την ετοιμότητα των πολιτών μας να συμμετάσχουν άμεσα στη διαμόρφωση του μέλλοντος της χώρας. Με ρεκόρ συμμετοχής 73,12% και 87,15% υπέρ, το δημοψήφισμα αντανακλούσε την ισχυρή υποστήριξη του κοινού για τη συνταγματική ανανέωση. Οι πολίτες μας ενέκριναν το νέο Σύνταγμα της Δημοκρατίας του Καζακστάν, το οποίο δείχνει τις πραγματικές προσδοκίες του λαού να ζει σε μια δίκαιη και ισότιμη χώρα, βασισμένη στις αρχές του νόμου και της τάξης, στον αδιάκοπο σεβασμό και την προστασία των βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ελευθεριών, σε μια εκσυγχρονισμένη κοινωνία και σε μια ισχυρή δέσμευση για την προώθηση της εκπαίδευσης, της επιστήμης, της τεχνολογίας, του πολιτισμού, της οικολογίας, του εθελοντισμού και του πατριωτισμού. Είναι σημαντικό το γεγονός ότι το Καζακστάν ανακηρύχθηκε κοσμικό κράτος.

Ταυτόχρονα, αποτελεί ένα τεράστιο βήμα προς τα εμπρός για την ικανοποίηση των προσδοκιών των μελλοντικών νεότερων γενεών. Γι’ αυτό και είμαι βέβαιος ότι το νέο Σύνταγμα θα λειτουργήσει ως «οδικός χάρτης» για τα επόμενα πολλά χρόνια για τους νέους μας.

Το Σύνταγμα αυτό καταρτίστηκε με προσοχή και με τη μέγιστη επιμέλεια. Εγώ προσωπικά εργάστηκα πάνω σε κάθε λέξη του κειμένου. Η Συνταγματική Επιτροπή, με μια άνευ προηγουμένου εκπροσώπηση 129 πολιτών του Καζακστάν, εξέτασε κάθε λεπτομέρεια, αξιολόγησε περίπου 12.000 προτάσεις από διάφορους εμπειρογνώμονες και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και επέβλεψε έξι μήνες δημόσιων συζητήσεων.

Το νέο Σύνταγμα δημιουργεί μια σταθερή βάση και ενισχύει περαιτέρω το στρατηγικό μας όραμα για «Ισχυρό Πρόεδρο, Κοινοβούλιο με επιρροή και Υπεύθυνη Κυβέρνηση».

Η κατάργηση της προεδρικής ποσόστωσης ενισχύει την ανεξαρτησία του νομοθετικού κλάδου. Η μετάβαση σε μονοκαμεραλικό κοινοβούλιο (το Kurultai) θα επιτρέψει τη νομοθετική διαδικασία με μεγαλύτερη ταχύτητα και λογοδοσία. Ένα νέο συμβουλευτικό Λαϊκό Συμβούλιο (το Khalyk Kenesi) θα διευρύνει τη συμμετοχή του κοινού και τον διάλογο.

Οι θεσμικές μεταρρυθμίσεις στο πλαίσιο του νέου Συντάγματος ενισχύουν επίσης την ανάπτυξη της διακυβέρνησης και διασφαλίζουν την τακτική ανανέωση της ηγεσίας. Στα πρακτικά τους αποτελέσματα συγκαταλέγονται η θέσπιση της θέσης του αντιπροέδρου, που αντανακλά την ωριμότητα του συστήματος διακυβέρνησής μας, καθώς και ο καθορισμός ορίων θητείας για βασικούς κρατικούς αξιωματούχους.

Το νέο Σύνταγμα αφορά τους πολίτες, όχι μόνο μια καλύτερη κυβέρνηση. Για πρώτη φορά, το μεγαλύτερο τμήμα του Θεμελιώδους Νόμου είναι αφιερωμένο στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ελευθεριών. Το κείμενο παρέχει ισχυρές εγγυήσεις για την ιδιωτική ζωή, τα προσωπικά δεδομένα και το απαραβίαστο της κατοικίας. Ενισχύει επίσης τη δικαστική ανεξαρτησία, ώστε κάθε πολίτης να έχει πρόσβαση σε εξειδικευμένη και ανεξάρτητη νομική υπεράσπιση. Τέλος, απαιτεί οι μελλοντικές τροποποιήσεις να εγκρίνονται με εθνικό δημοψήφισμα, ώστε οι θεμελιώδεις αποφάσεις να παραμένουν στα χέρια του λαού.

Πέραν αυτού, το νέο Σύνταγμα παρέχει ένα στρατηγικό πλαίσιο για την ανάπτυξη της χώρας, προάγει τη σταθερότητα και ενισχύει την παγκόσμια ανταγωνιστικότητά της. Για παράδειγμα, το Σύνταγμα ενισχύει τα δικαιώματα ιδιοκτησίας, προστατεύει την πνευματική ιδιοκτησία και θεσπίζει σαφείς κανόνες για την οικονομική δραστηριότητα. Εισάγει επίσης ειδικά νομικά καθεστώτα για τις ταχέως αναπτυσσόμενες περιοχές, με στόχο την τόνωση της καινοτομίας και της βιομηχανικής ανάπτυξης.

Το Καζακστάν αποτελεί ήδη τον κορυφαίο προορισμό για άμεσες ξένες επενδύσεις (ΑΞΕ) στην Κεντρική Ασία, προσελκύοντας σχεδόν το 70% των ΑΞΕ της περιοχής. Ωστόσο, υπάρχουν πολλά που πρέπει να γίνουν. Αυτές οι μεταρρυθμίσεις ήταν απαραίτητες για την επιτάχυνση της μετάβασης του Καζακστάν προς ένα πλήρως ψηφιακό κράτος και μια οικονομία που βασίζεται στην καινοτομία.

Επίσης, δημιουργούν στους διεθνείς επενδυτές και εταίρους μας μια βαθιά, μακροπρόθεσμη δέσμευση, που βασίζεται στο Σύνταγμα, προς τις επιχειρήσεις, την καινοτομία και τη συνεργασία.

Τριάντα χρόνια μετά, παρά τις παγκόσμιες αναταραχές, η χώρα μας ακμάζει: συγκαταλέγεται στις 50 μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου, στις 30 κορυφαίες σε θέματα ψηφιακής διακυβέρνησης, είναι μια χώρα πλούσια σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο, καθώς και σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, κρίσιμα ορυκτά και γεωργικά προϊόντα. Είμαστε μια χώρα με διαστημικό πρόγραμμα που έχει προεδρεύσει στον ΟΑΣΕ και έχει συμμετάσχει στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Σήμερα, η χώρα ανοίγει νέες εμπορικές οδούς κατά μήκος του Μεσαίου Διαδρόμου, συνεργάζεται στενότερα από ποτέ με τους γείτονες στην Κεντρική Ασία, υιοθετεί τις αναδυόμενες τεχνολογίες και χρησιμοποιεί τον νεότερο υπερυπολογιστή της περιοχής για να αναπτύξει τα δικά μας μεγάλα γλωσσικά μοντέλα του Καζακστάν.

Είναι επίσης η πατρίδα ενός νέου, ολοένα και πιο μορφωμένου πληθυσμού που έχει δημιουργήσει ένα ενεργό εργατικό δυναμικό με διακεκριμένους καλλιτέχνες και ερμηνευτές, αλλά και πρόσφατους χρυσούς Ολυμπιονίκες στο πατινάζ και το τζούντο.

Αν το Σύνταγμα του 1995 αφορούσε την ανεξαρτησία και την επιβίωση, τότε το Σύνταγμα του 2026 αφορά την ωριμότητα, την ανανέωση και το μεγάλο στοίχημα για το μέλλον. Από εδώ και στο εξής, θα γιορτάζουμε την 15η Μαρτίου — την ημέρα που η χώρα μας έκανε μια ιστορική επιλογή — ως Ημέρα του Συντάγματος του Καζακστάν.

Σε αυτή την κρίσιμη στιγμή, θέτουμε τα θεμέλια για ένα ισχυρότερο έθνος, ένα έθνος που τιμά την ιστορία του, προωθώντας παράλληλα τη δικαιοσύνη, την τεχνολογική πρόοδο, την οικονομική ανοιχτότητα και την υπεύθυνη παγκόσμια συνεργασία.

*Άρθρο του προέδρου του Καζακστάν Κασίμ-Τζομάρτ Τοκάγιεφ για τα «ΝΕΑ»