Γλωσσικά δάνεια

Ο κ. Νίκος Σαραντάκος, συγγραφέαςμεταφραστής, γράφει με αφορμή επιστολή αναγνώστη που δημοσιεύθηκε και αναφερόταν στα γλωσσικά δάνεια:

«Στην επιστολή του που δημοσιεύθηκε στις 19/10 με τίτλο “Γλωσσικά δάνεια”, ο κ. Μιχ. Σκανδαλίδης υποστηρίζει ότι “πίσω από την αγγλική λέξη debate κρύβεται η αρχαιοελληνική λέξη δίβατον”. Δεν είναι έτσι. Κατ΄ αρχάς, λέξη δίβατον ή δίβατος δεν μαρτυρείται πουθενά στην αρχαία ή μεσαιωνική γραμματεία. Μόνο δίβαμος υπάρχει και σημαίνει τον δίποδο. Αλλά, ακόμα κι αν υπήρχε η λέξη δίβατον, δεν θα έδινε debate στα αγγλικά. Άλλες ελληνικές λέξεις από δι- που έχουν αποδεδειγμένα δώσει αγγλικές λέξεις, δεν έδωσαν ποτέ τύπους από de- αλλά πάντοτε από di-. Πρόχειρα, από το δίμιτος το dimity, συν όλα τα λόγια diptote, dimethyl κ.λπ. Γιατί μόνο το (ανύπαρκτο) δίβατον να δώσει debate αντί για dibate; Όπως αναφέρουν όλα τα ετυμολογικά λεξικά, το αγγλικό debate ετυμολογείται προφανέστατα από το γαλλικό debattre που έχει την ίδια σημασία, συζητώ, αλλά αρχικά σήμαινε “παλεύω”, το οποίο προέρχεται από το λατινικό battere, χτυπάω κάποιον.

Έχει πάντως δίκιο ο κ. Σκανδαλίδης ότι είναι πάρα πολλά τα αντιδάνεια στην ελληνική γλώσσα. Ωστόσο, λίγη προσοχή στην αντιγραφή δεν βλάπτει: το glamour δεν προέρχεται βεβαίως από το ελληνικό αίγλη, όπως μας λέει, αλλά από το ελληνικό γραμματική, το οποίο, μέσα από κακοτράχαλα μονοπάτια που θα είχε γούστο να περιγράψουμε αναλυτικά κάποια φορά, πέρασε στα σκωτσέζικα ως glammar και πήρε τη σημασία αίγλη».