ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΠΙΠΑ ΛΙ, ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ
ΝΑ ΕΙΝΑΙ… ΚΑΠΟΙΑ; Η ΡΕΜΠΕΚΑ ΜΙΛΕΡ ΕΓΡΑΨΕ
ΕΝΑ ΣΥΝΑΡΠΑΣΤΙΚΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ΤΟ
ΟΠΟΙΟ ΑΠΟΦΑΣΙΣΕ ΝΑ «ΕΠΑΝΕΦΕΥΡΕΙ» ΓΙΑ
ΤΟΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟ, ΥΠΟΓΡΑΦΟΝΤΑΣ ΣΕΝΑΡΙΟ
ΚΑΙ ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ ΣΤΗΝ ΟΜΟΤΙΤΛΗ
ΤΑΙΝΙΑ, ΜΕ ΤΟ ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΟ ΚΑΣΤ ΠΡΩΤΑ
ΓΩΝΙΣΤΩΝ
Στην κοσμοπολίτική Νέα Υόρκη, και δη στον κύκλο καλλιτεχνών και διανοουμένων, όπου οι πάντες έδειχναν να έχουν κάποιο σκοπό και να περιφέρουν την πεινασμένη ή πληγωμένη τους φιλοδοξία, η νεαρή Πίπα αποτελεί παραφωνία: «Ήμουνα μια κακοτεχνία. Δεν έβλεπα κάποιο μέλλον. Δεν είχα σχέδια… Ήθελα απλώς να περιφέρομαι τριγύρω. Περπατούσα στους δρόμους ατελείωτες ώρες. Παρατηρούσα τον κόσμο. Είχα ένα μυαλό που αναζητούσε πεινασμένα τροφή· ήθελα, ήθελα, ήθελα… Ήθελα να μπω στις ζωές των ανθρώπων». Και το καταφέρνει, ως κεντρικός χαρακτήρας και αφηγηματικός κριός της Ρεμπέκα Μίλλερ, η οποία γράφει ένα συναρπαστικό και διεισδυτικό μυθιστόρημα ( Οι Κρυφές ζωές της κυρίας Λι, Πατάκης) για τα πολλαπλά μας πρόσωπα και τις τελικά όχι και τόσο κρυφές ζωές που πολλοί, ακόμη και εν υπνώσει, κουβαλάμε εντός μας.
Ο «σπόρος» της ιστορίας, όπως έχει δηλώσει η Μίλερ, οφείλει την προέλευσή του σε πραγματικό γεγονός: έπειτα από είκοσι χρόνια συναντά μια παλιά φίλη, που από ασυγκράτητη νεαρή γυναίκα έχει μεταμορφωθεί σε υπεύθυνη και καθωσπρέπει σύζυγο και μητέρα. Στον βαθμό τουλάχιστον που τα φαινόμενα δεν απατούν. Αλλάζουμε πραγματικά, αλλάζουμε ρόλους, γινόμαστε «ξενιστές» της ζωής των άλλων;
Χωρισμένο σε τέσσερα μέρη, το μυθιστόρημα αναπτύσσει τη φαινομενικά απλή, αν όχι πολυφορεμένη ιστορία- ώριμη γυναίκα και γοητευτική τα έχει όλα, αλλά αρχίζει να ψάχνεται- σε διήγηση αξιώσεων. Λόγος εναργής και καίριος, ψυχογραφική διεισδυτικότητα, διαγραφή ολοκληρωμένων και αυτόνομων χαρακτήρων, δομημένη πλοκή, φαντασία και ανατροπές, οικονομία στην ανάπτυξη και- πάνω απ΄ όλα- απολαυστικό ανάγνωσμα. Στο πρώτο μέρος συναντάμε την κυρία Λι, που νιώθει νήπιο αν και πλησιάζει τα πενήντα, δίχως προσωπικές φιλοδοξίες ή ιδιαίτερα ταλέντα, μητέρα δύο παιδιών, παντρεμένη με τον έξυπνο και εύπορο ογδοντάχρονο εκδότη, να ζει το αρυτίδωτο, αστικό της παραμύθι. «Η προσωποποίηση της Συζύγου του Καλλιτέχνη: γαλήνια, δοτική, έξυπνη, ωραία. Σπουδαία μαγείρισσα. Το καλούπι δεν υπάρχει πια».
Κυνήγι εμπειριών
Σωστά. Ούτε και για την Πίπα Λι, όταν έπειτα από περίπου δύο δεκαετίες γάμου, βλέπει τις σχέσεις της να στρεβλώνουν, τον γάμο με τον καθησυχαστικό Χερμπ από «τελευταία πράξη για χρηστότητα» να έχει καταλήξει σε άψυχη «πράξη θέλησης» και την ίδια να κυριεύεται- όταν δεν μπορεί στον ξύπνιο της, τότε στον ύπνο της!- από την αδήριτη ανάγκη να ξεριζώσει το πληκτικό παρόν και να φέρει πίσω «το ζωηρό παρελθόν».
Όπερ και συμβαίνει στο εκτενέστερο, δεύτερο μέρος, όπου παρακολουθούμε σε σφύζουσα αφηγηματική ανάπτυξη τις «κρυφές ζωές της κυρίας Λι»: από την παράδοξη γέννηση, την ασφυκτική και τραυματική σχέση με μια εξαρτημένη από τα χάπια μάνα, τον απόντα και άπιστο πάστορα πατέρα, τον ανενδοίαστο εφηβικό έρωτα με τον καθηγητή Μαθηματικών μέχρι τη ρήξη και τη φυγή από το οικογενειακό σπίτι και το άγριο κυνήγι εμπειριών στη Νέα Υόρκη των ανώνυμων συναναστροφών, των ναρκωτικών, της πορνείας, των καμένων ερώτων. «Ένας σύντομος κατάλογος αμαρτιών» που θα προσγειώσει την τριαντάχρονη Πίπα στην παραθαλάσσια έπαυλη του μέλλοντα συζύγου, ώριμη για τη γαμήλια χορογραφία και νάρκη- «Ήθελα να κοιμηθώ για επτά μήνες. Είχα κατακαεί. Εξαντληθεί. Βαρεθεί». Τελικά θα της πάρει χρόνια (πολλά), και δυο παιδιά, για να διαμορφώσει τη νέα της ταυτότητα και να πιστέψει η ίδια στην παράστασή της. Άλλα τόσα μέχρι να στερεοποιηθεί και να ραγίσει το παραμυθικό παρόν, αποκαλύπτοντας άνυδρη τη γη των αισθημάτων, θέτοντας σε σύντομη αλλά άκρως διαφωτιστική «ανάστροφη περιδίνηση» την ιστορία, να διαγράφει τους τελευταίους της κύκλους στο τρίτο μέρος του μυθιστορήματος. Το τέταρτο, και τελευταίο επιφυλάσσει την έξοδο για τους αμετανόητους λάτρεις των ιστοριών, όσους ακούγοντας τη δική τους φωνή, «Απλώς (!)… θέλουν να δουν τι θα γίνει μετά».
Καλή αφηγήτρια
Κόρη του συγγραφέα Άρθουρ Μίλερ και σύζυγος του ηθοποιού Ντάνιελ Ντέι- Λιούις, η συγγραφέας αναμφίβολα γνωρίζει τις δυσκολίες μιας γυναίκας να αποσυνδέσει και να διαμορφώσει τη δική της δημιουργική ταυτότητα. Επίσης, το δέλεαρ να αφήσει το αυτοβιογραφικό υλικό να εισβάλλει ακατέργαστο στη μυθοπλασία. Στις Κρυφές ζωές της κυρίας Λι, η Ρεμπέκα Μίλερ αποδεικνύεται κατ΄ εξοχήν και καλή αφηγήτρια. Κάτι που φαίνεται και στην κινηματογραφική μεταφορά του βιβλίου, για την οποία έγραψε το σενάριο αναλαμβάνοντας και τη σκηνοθεσία.
Ρεμπέκα Μίλλερ
OΙ ΚΡΥΦΕΣ ΖΩΕΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΣ ΛΙ
ΜΤΦ. ΜΑΡΑ ΜΟΙΡΑ ΕΚΔ. ΠΑΤΑΚΗΣ ΣΕΛ. 297
