Ο ΔΟΝ ΚΙΧΩΤΗΣ ΠΕΘΑΝΕ. ΤΙ ΑΠΕΓΙΝΑΝ ΟΙ
ΥΠΟΛΟΙΠΟΙ ΗΡΩΕΣ ΤΟΥ ΘΕΡΒΑΝΤΕΣ; ΠΩΣ ΣΥΝΕΧΙΣΑΝ
ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥΣ; Ο ΤΡΑΠΙΕΓΙΟ ΓΡΑΦΕΙ
ΕΝΑ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ ΠΟΥ ΔΙΝΕΙ ΦΩΝΗ ΣΤΟΥΣ
ΔΕΥΤΕΡΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΤΙΕΙ ΦΟΡΟ ΤΙΜΗΣ
ΣΤΟ ΙΔΡΥΤΙΚΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ
ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ
«Η ζωή δεν είναι μόνο να τη ζεις, μα και να ξέρεις να τη διηγείσαι». Οι ήρωες των μυθιστορημάτων που αγαπήσαμε μάς συντροφεύουν. Δεν ισχύει το ίδιο για τους συγγραφείς των βιβλίων που αγαπήσαμε. Αυτοί μένουν, τις περισσότερες φορές, στη σκιά των έργων τους.
Το διακειμενικό παίγνιο ξεκινά από την αρχαιότητα. Το ίδιο και η συνομιλία των συγγραφέων με παλαιότερους συγγραφείς. Από τον «ομηρικό ζήλο» της ελληνικής αρχαιότητας μέχρι την «αγωνία της επίδρασης» του Μπλουμ, η λογοτεχνία πατά στη λογοτεχνία.
Ο Αντρές Τραπιέγιο έχει γράψει τη βιογραφία του Θερβάντες. Το 2004 δημοσίευσε το μυθιστόρημα Όταν πέθανε ο Δον Κιχώτης. Ο Τραπέγιο ξεκινά από εκεί που σταμάτησε ο διάσημος Ισπανός συγγραφέας: ο Δον Κιχώτης πέθανε. Πώς συνεχίζουν τη ζωή τους οι υπόλοιποι ήρωες του μυθιστορήματος;
Τι κάνει ο Σάντσο Πάντσα, η υπηρέτρια Κιτέρια, η ανιψιά Αντόνια, ο παπάς του χωριού, οι κάτοικοι της Μάντσας, η Δουλτσινέα, ο δούκας; Το εγχείρημα του Τραπιέγιο είναι φιλόδοξο και πολυεπίπεδο. Η συγγραφή του αντλεί πρώτη ύλη όχι από τη ζωή, αλλά από τα βιβλία. Η αφήγησή του πατάει πάνω στο ιδρυτικό μυθιστόρημα της ευρωπαϊκής γραμματείας (1605-1615). Αξιοποιεί τους δευτεραγωνιστές, δίνει φωνή στους κομπάρσους, αναδιηγείται περιστατικά, αποτίει τιμή- και την ίδια στιγμή σατιρίζει αγαπητικά. Κάνει ενδολογοτεχνικά σχόλια, επιδεικνύει συγγραφική αυτοσυνειδησία και αναγνωστική εμβρίθεια.
Η ιστορία έχει ως εξής: με τον θάνατο του Δον Κιχώτη, τα πράγματα είναι πολύ δύσκολα στο σπίτι του ιδαλγού. Τα χρέη έχουν συσσωρευτεί. Η δεκαεννιάχρονη ανιψιά του Αντόνια έχει να αντιμετωπίσει τον Ντελ Μαλ, έναν γηραλέο ερωτύλο, ο οποίος συγκεντρώνει τα χρέη του ιππότη και την εκβιάζει να τον παντρευτεί. Στο μεταξύ, οι σχέσεις της με την Κιτέρια, την πιστή οικονόμο του σπιτιού, οξύνονται.
Η Κιτέρια, που έζησε πολύχρονο και απεγνωσμένο έρωτα με τον Δον Κιχώτη, δεν έχει πια κανένα λό γο να μείνει στο σπίτι που υπηρέτησε τόσο πιστά. Αναχωρεί κρυφά προς άγνωστη κατεύθυνση. Η Αντόνια, έρημη και παραζαλισμένη, χάνει την παρθενιά της από τον παραγιό του σπιτιού, τον Θεμπαδόν, ο οποίος ονειρεύεται γάμο με την ξεπεσμένη αρχοντοπούλα.
Το κουβάρι μπερδεύεται περισσότερο. Η Αντόνια εγκυμονεί, όμως σιχαίνεται τον Θεμπαδόν. Άλλωστε είναι ερωτευμένη με τον σπουδαστή Σαμψών Καράσκο.
Στο μεταξύ, ο Σάντσο Πάντσα μεταμορφώνεται. Επιθυμεί διακαώς να μάθει ανάγνωση, για να διαβάσει το μυθιστόρημα του Θερβάντες. Ο Σαμψών μένει έκθαμβος με τις αναγνωστικές ικανότητες του πενηντάχρονου μαθητή του.
Οι δύο τόμοι με τις περιπέτειες του Δον Κιχώτη γίνονται ανάρπαστοι. Μια νέα τρέλα έχει καταλάβει την επικράτεια. Πολλοί ιδαλγοί, αλλά και απλοί περίεργοι, ψάχνουν τα μέρη από τα οποία πέρασε ο διάσημος ήρωας. Ο αναγνωστικός τουρισμός έχει αρχίσει.
Με τον θάνατο του Κιχώτη, οι κοντινοί του άνθρωποι φαίνεται πως κολλούν την τρέλα του. Η Αντόνια, ο Σάντσο, η Κιτέρια, ο Καράσκο αρχίζουν να συμπεριφέρονται με μια ανένδοτη, σχεδόν προκλητική ελευθερία. Ο Σάντσο και ο Καράσο αποφασίζουν να αναζητήσουν τον Θερβάντες, για να τον συνδράμουν οικονομικά. Οι παράλληλοι βίοι του Θερβάντες με τον Δον Κιχώτη μοιάζουν να διασταυρώνονται στο τέλος.
Αντρές Τραπιέγιο
ΟΤΑΝ ΠΕΘΑΝΕ Ο ΔΟΝΚΙΧΩΤΗΣ
ΜΤΦ. ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΥ, ΕΚΔ. ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ, 2009, ΣΕΛ. 405
