«Η ομίχλη» (Τhe Μist) του Φρανκ Ντάραμποντ, από το ομότιτλο masterpiece του μεγιστοτεράστιου Στίβεν Κινγκ, μαζί με το ρουμάνικο «4 μήνες, 3 εβδομάδες, 2 ημέρες» και το επερχόμενο ρωσικό «Φορτίο 200» που θα σας κόψει την ανάσα, είναι τα τρία αριστουργήματα της χρονιάς. Τόσο απλά, τόσο καλά!
Από τον ενθουσιασμό μου, στο τέλος της προβολής, παραληρώντας έλεγα το εξής υπερβολικό: Η ταινία αυτή συμπυκνώνει το τέλος του κόσμου και είναι το αριστούργημα του τρόμου. Ξεχάστε ό,τι έχετε δει και κοπιάστε να καθηλωθείτε και να τα πάρετε όλα από την αρχή. Μάνι μάνι, το υπογραμμίζω χωρίς καμία προστριβή. Ό,τι καλύτερο έχει σκηνοθετήσει μέχρι σήμερα ο Φρανκ Ντάραμποντ. Και ο μπαγάσας έχει υπογράψει τα «Τελευταία έξοδος: Ρίτα Χέιγουορθ» και «Πράσινο μίλι». Ό,τι καλύτερο έχω δει από Στίβεν Κινγκ. Συμπεριλαμβανομένης της «Λάμψης» του Κιούμπρικ. Το εννοώ. Και ό,τι καλύτερο από horror movie έχω δει από «Άλιεν» τον πρώτο μέχρι εδώ!
Επί 127 λεπτά βυθισμένος στην οθόνη μέχρι τα αυτιά, κατάπινα με το στόμα ανοιχτό ανατριχιαστικές δόσεις τρόμου και ταυτοχρόνως προσπαθούσα να παρακολουθήσω τα απίστευτα σλάλομ του σεναρίου και της σκηνοθεσίας, που σαν ολυμπιονίκες του σκι διέσχιζαν, παρέπεμπαν και συνέθεταν ένα απίστευτο πλήθος ταινιών τρόμου, θρίλερ, γουέστερν, ακόμα και το «Dogville» του Λαρς φον Τρίερ. Έτσι όπως τα συγκράτησε η μνήμη μου, ανάκατα και σκόρπια, έχουμε και λέμε: «Ρίο Μπράβο», «Άλαμο», «Άλιεν», «Τα πουλιά», «Απόδραση από τη Νέα Υόρκη», «Τhe thing», «Ταραντούλα», «Αραχνοφοβία», «Η ομίχλη» (του Κάρπεντερ), «Μακάβριοι εισβολείς», όλα τα ζόμπι και σχεδόν τα μισά διαμάντια των Β movies του πενήντα και του Αmerican Cinema! Υπερβολές; Ελάτε λοιπόν. «Άλαμο» και «Ρίο Μπράβο» από την ανάποδη μεριά. Διότι εδώ το πλήθος εγκλωβισμένο σε σούπερ μάρκετ, για πυρομαχικά διαθέτει ζάχαρη, αλάτι, κονσέρβες, ασπιρίνες και απορρυπαντικά. Όλος ο πλούτος του δυτικού κόσμου, μια χωματερή από άχρηστα «πράγματα» και σκουπίδια του καταναλωτικού «σατανά». Ο απόλυτος σαρκασμός για εκείνο τον τύπο Ανθρώπου με γεμάτο στομάχι, άδειο κεφάλι και ανύπαρκτη καρδιά!
Και το «Άλιεν» από την ανάποδη πλευρά. Διότι ναι μεν τα ιπτάμενα, μεταλλαγμένα, ακατανίκητα κτήνη κατακλύζουν και απειλούν με αφανισμό το ανθρώπινο είδος, αλλά όλα αυτά προέρχονται από τον δικό μας πλανήτη. Τα «Άλιεν» στη Γη. Και η «Απόδραση από τη Νέα Υόρκη» είναι εκεί. Αλλά σε τροποποιημένη παραλλαγή. Οι εγκλωβισμένοι δεν είναι παράνομοι και κακοποιοί, όπως στο μελλοντολογικό θρίλερ του Κάρπεντερ, αλλά ευυπόληπτοι πολίτες όπως εγώ κι εσύ. Και οι αλληγορίες του Σιάμαλαν από την ανάποδη πλευρά. Χωρίς ίχνος μεταφυσικής και θρησκευτικής συνταγής. Και τα «Πουλιά» του Χίτσκοκ, αλλά όχι σαν κατάρα μεταφυσική από μια αόρατη οικολογική, μελλοντική καταστροφή αλλά σαν τελική έφοδο Στρατού και Επιστήμης, με αποτέλεσμα την απόλυτη μετάλλαξη του οικοσυστήματος, των κυττάρων, της ατμόσφαιρας, των πάντων.
Για να μη ροκανίζω τον χρόνο σας, «Η ομίχλη» συμπυκνώνει μέσα σε δύο ώρες ό,τι έχουμε διαβάσει, ό,τι έχουμε ακούσει, ό,τι υποψιαζόμαστε για το μέλλον αυτού του πλανήτη και ό,τι- περίπουσυμβαίνει αυτή τη στιγμή σε όλες τις γωνιές της Γης. Από τα χημικά, τα πυρηνικά, τις δοκιμές, τον πόλεμο, το Σύμπαν. Και από την άλλη, την ίδια στιγμή που συμ βαίνουν αυτά και επειδή συμβαίνουν όλα αυτά τα (εξωτερικά) παρανοϊκά, αναδύονται όλες οι πληγές του Φαραώ: ανορθολογισμός, αμερικανικός, θρησκευτικός φονταμενταλισμός, ρατσισμός και πανικός. Αν ρίξεις τον Άνθρωπο στο σκοτάδι- λέει ο πρωταγωνιστής Τόμας Τζέιν- είναι ικανός τα πάντα να διαπράξει. Με ένα λόγο, τα μέτωπα είναι δύο, το ένα χειρότερο και πιο επικίνδυνο από το άλλο. Ο εξωτερικός εχθρός από τα μεταλλαγμένα κτήνη που προέκυψαν και θα προκύπτουν από την αγαστή συνεργασία Στρατού- Επιστήμης (ας πούμε ΑΙDS, ας πούμε πάσης φύσεως επιδημίες, ας πούμε οικολογική καταστροφή). Και ο εσωτερικός εχθρός, δηλαδή από την υστερία των Ευαγγελιστών, τη μαγγανεία των σκιτζήδων θεραπευτών, την τρομολαγνεία των αναλφάβητων μαζών. Η Αποκάλυψη του Ιωάννη είναι εδώ!
Επίτευγμα αλληγορίας- σχεδόν μηδενιστικής και καλά κάνει, προκειμένου να συγκλονίσει και να τρομάξει- επίτευγμα αισθητικής. Ζευγάρι αδιαίρετο, ομοούσιο και ερωτικό. Το ένα χωρίς το άλλο τίποτα δεν κάνει, παρά μπροσούρα και φορμαλισμό. Πρώτο, λοιπόν, η εξαιρετική διαχείριση πλήθους προσώπων, το διαρκές, εύστοχο πινγκ πονγκ, οι καραμπόλες που σπρώχνουν τις μπίλιες με κατεύθυνση τη μαύρη τρύπα.
«Η ομίχλη»
Καλύτερο από το «Άλιεν» Ανώτερο από Σιάμαλαν Σπουδαιότερο από «Πουλιά»
ΒΑΘΜΟΙ = 10
(Μasterpiece)
Ποιος ο κεντρικός πρωταγωνιστής; Δεν είναι ένας αλλά πολλοί. Έτσι ο Ντάραμποντ (και ο Κινγκ) αναιρούν, καταρρίπτουν τη μονοδιάστατη, υποκειμενική, ηρωική, μεταφυσική.
Δεύτερο, η διαρκής κίνηση του φακού, ο οποίος καρφωμένος στα πρόσωπα, αποφεύγει τα κοντινά γκρο πλάνα, καταλήγοντας πάντα στα ομαδικά της μάζας. Το άτομο μέσα στο σύνολο. Στοιχειώδης διαλεκτική. Τρίτο, η συμπύκνωση του χρόνου, αφού η δράση διαρκεί μόλις ένα 24ωρο. Τέταρτο, ο συγκεκριμένος προσδιορισμός του χώρου (σούπερ μάρκετ), ώστε η μεταφορά να γίνει αμέσως αντιληπτή. Ο καταναλωτής μέσα στον καταναλωτικό παράδεισο, δηλαδή ο ανεγκέφαλος μέσα στην Κόλαση. Πέμπτο, οι αλλεπάλληλες μεταμορφώσεις και μεταλλάξεις: Ο αμερικανικός στρατός εχθρικός στην Αμερική. Ο θεός-εχθρός. Ο φίλος υστερικός και απειλητικός. Το σούπερ μάρκετ και του Σατανά το γάλα. Και φυσικά τα έντομα, τα ζωύφια, τα ιπτάμενα, όλο το ζωικό βασίλειο ένα απέραντο Jurassic park αληθινό. Παίζει και αυτό. Έκτο, ο ψίθυρος (αντί για κραυγές) και η ελάχιστη μουσική (αντί για θόρυβο από λαμαρίνες και νταμάρια). Έβδομο και κορυφαίο, το σπλάτερ. Αλλά τούτο εδώ έχει μυαλό. Υποκλίνομαι στον δημιουργό!
Με δυο λόγια: Έτσι ξαφνικά ένας κεραυνός ρίχνει δέντρο και εκείνο γκρεμίζει ένα σπιτάκι στο κτήμα της οικογένειας ενός καλλιτέχνη που ζωγραφίζει αφίσες για χολιγουντιανές ταινίες. Εκείνος σπεύδει για αποζημίωση στον γείτονά του και στη συνέχεια οι δυο τους καταλήγουν στον «Βασιλόπουλο» της γειτονιάς τους. Αυτό ήταν. Ανατριχιαστικός, εξωτερικός θόρυβος ακούγεται και μια τεράστια μάζα ασπρόμαυρης σκόνης δημιουργεί πηχτή, αδιαπέραστη πάχνη. Ο πρώτος που προσπαθεί να τη διασχίσει, εξαφανίζεται με μια κραυγή. Όλοι τώρα όμηροι μιας αόρατης απειλής. Αιχμάλωτοι στον παράδεισο της κατανάλωσης. Υποψήφιοι μελλοθάνατοι ενός ξένου εχθρού. Τι είναι; Η προφητεία της Αποκάλυψης; Το τέλος του κόσμου; Ή μακάβρια εισβολή εξωγήινων με ανώτερο δείκτη ευφυΐας;
Πρεμιέρες να φάν΄ κι οι κότες
«Μετάξι» (Silk) Εξωτική, δραματική περιπλάνηση- από τη Γαλλία- στην Ιαπωνία του 19ου αιώνα, προερχόμενη από το ομότιτλο μυθιστό
ΒΑΘΜΟΙ = 4
(Χρρρρρρ)
ρημα του Αλεσάντρο Μπαρίκο με σκηνοθέτη τον Φρανσουά Ζιράρ και πρωταγωνιστές Μάικλ Πιτ, Κίρα Νάιτλι (ελάχιστος ρόλος), Άλφρεντ Μολίνα και Κότζι Γιακούσο. Ο Πιτ λοιπόν καταφθάνει στην Ιαπωνία, εξασφαλίζει μεταξοσκώληκες και ερωτεύεται εξωτική καλλονή. Μπρος, πίσω λοιπόν από τη Νάιτλι στην Άπω Ανατολή. Όπως το σκουλήκι που μεταμορφώνεται σε μετάξι. Όμως άπαντες πνίγονται στη φωτογραφία, τα κοστούμια και την καλλιγραφία.
«Η τελευταία λεγεώνα» (Last Legion). Ιστορική περιπέτεια του Νταγκ Λέφλερ με Κόλιν Φερθ, Μπεν Κίνγκσλεϊ και την κουκλάρα
ΒΑΘΜΟΙ = 3
(Χαίρε Καίσαρα, οι μελλοθάνατοι σε χαιρετούν)
με τα ιπτάμενα στιλέτα και το όνομα Αϊσβαρίγια Ρέι. Θεούλη μου! Αλλά μέχρι εκεί, διότι από εδώ και κάτω αρχίζει η πλάγια προπαγάνδα η γνωστή. Δηλαδή απελευθερωτής ο πιτσιρίκος υποψήφιος Καίσαρας του 476 μ.Χ. με το όνομα Ρωμύλος Αύγουστος. Πού φτάσαμε. Κάποτε βλέπαμε ταινίες με σκλάβους και Ινδιάνους. Τώρα, ζήτω η αυτοκρατορία!
«Ο Άλβιν και η παρέα του» (Αlvin and the Chipmunks). Ό,τι πρέπει για το παιδί, με ζωντανούς ηθοποιούς αλλά και animation με σκίουρους. Οι γνωστοί χαρακτήρες της σειράς με τα τρία σκιουράκια που τραγουδούν.
ΒΑΘΜΟΙ = ΜΟΝΟ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΙΔΙ
Το τόπι στις κερκίδες
Ακόμα μια μεγάλη χαμένη ευκαιρία του Greek Cinema. Συνηθισμένα τα βουνά απ΄ τα χιόνια. Αμαρτίες γονέων παιδεύουσι τέκνα. Ο Μάκης προσπαθεί να αλλάξει, να το παίξει μοντέρνος και χαβαλεδιάρης, αλλά γκολ δεν βάζει. Λογικό. Αφού δεν είναι ζήτημα ηλικιών αλλά μυαλών. Τhe brains dear Μakis. Και είχε τη σύλληψη, είχε την ιδέα, είχε την πλοκή, τα είχε όλα. Έλειπε όμως ο προπονητής, ο κόουτς, ο παραγωγός, ο κάποιος ψύχραιμος και αυστηρός. Να πει στο μειράκιον: Ε, Μakis, πού πας ξυπόλητος στ΄ αγκάθια; Πού εκείνος; Πήγε, περπάτησε, μάτωσε και όλα τα κάτσιασε!
Από την αρχή, γιατί αν το σενάριο το είχε επεξεργαστεί και αν τη σκηνοθεσία την είχε διαχειριστεί με σοβαρότητα αληθινή, τότε σήμερα θα μιλούσαμε για ταινία εξαιρετική. Διότι οι Αμερικανοί που υπογράφουν τα «καφενεία» και τους χαβαλέδες του Χόλιγουντ δεν πίνουν καφέ, αλλά σκοτώνονται στη δουλειά και προσέχουν ακόμα μέχρι και το «κιχ». Καταλάβατε, Μakis μου;
Από την αρχή και από το ύφος λοιπόν. Διότι- και πολύ σωστά- αρχίζει την ιστορία σαν κομεντί του χαβαλέ, αλλά στη συνέχεια τη σπρώχνει προς την κοινωνική πορνογραφία, ύστερα προς το θρίλερ και στο τέλος καταλήγει στο «Funny games» του Χάνεκε. Εξαιρετικό, θα πείτε. Μακάρι. Αλλά ο σκηνοθέτης άλλη γνώμη έχει. Δηλαδή, πρώτο, σχηματοποιεί την κομεντί. Δεύτερο, τεντώνει την πορνογραφία, προφανώς για οφθαλμόλουτρα
«Κλέφτες»
Έξυπνη ιδέα, πρόχειρη επεξεργασία Ακόμα μία χαμένη Greek ευκαιρία
ΒΑΘΜΟΙ = 4
(Κρίμα!)
και εισιτήρια. Τρίτο, γεμίζει με τρύπες τους χαρακτήρες. Και τέταρτο (η σφαλιάρα η τελική), τσαλαβουτάει στα ρηχά, ενώ μια τέτοια σύνθετη διαδρομή απαιτούσε επιδέξιο κολυμβητή. Εν ολίγοις τα μεταξωτά βρακιά χρειάζονται και επιδέξιους κώλους!
Με δυο λόγια: Δυο κλεφτρόνια προκειμένου να αποφύγουν τις συλλήψεις, βγάζουν το μεροκάματο βουτώντας μόνο φραγκοδίφραγκα από τα κορόιδα. Όμως κατά διαβολική σύμπτωση, στην τελευταία βούτα σε κάποια βίλα των βορείων προαστίων πέφτουν πάνω σ΄ έναν ανάλγητο γιάπη, σε μια διεφθαρμένη δικηγόρο και σε μια Ρωσίδα κούκλα. Ο πρώτος πηδάει, η δικηγορίνα κάνει μάτι και η Ρωσίδα ρουφάει με το ζόρι ηρωίνη. Αποτέλεσμα; Η πόρνη πεθαίνει, ο προαγωγός επεμβαίνει και τους δύο παρείσακτους μέσα στη βίλα φέρνει. Αυτό που φαινόταν εύκολο και γρήγορο, τώρα γίνεται σουρεαλιστικό και φονικό. Τα δυο κλεφτρόνια μπορεί να στείλουν τον πλούσιο και τη δικηγορίνα στον Κορυδαλλό. Θα κρατήσουν το στόμα τους κλειστό ή θα τους το κλείσει ο γιάπης ο τρελός;
Κοινωνικό μπιλιάρδο
ΒΑΘΜΟΙ = 6
(Μας τά ΄παν κι άλλοι)
Και ο Κέβιν Μπέικον, ο γιατρός που εναγωνίως αναζητεί μερικές σταγόνες από σπάνια ομάδα αίματος για να σώσει την καλή του, την Τζουλί Ντελπί. Η σκηνοθεσία με τη βοήθεια μιας καλής μουσικής επιλογής, προσπαθεί με τον καλύτερο τρόπο να υπηρετήσει ένα συνηθισμένο κοινωνικό μπιλιάρδο, όπου η ατυχία του ενός είναι η καλή τύχη του δεύτερου και άγνωστου ανδρός. Έτσι και η πεταλούδα φταρνιστεί, τότε γίνεται χαμός στην άλλη γωνιά της Γης!
Γεύση από μέλι
Αρχίζω από τον Τιμ Μπάρτον. Αυτός ο εμπνευστής, αυτός ο παραγωγός, αυτός ο σεναριογράφος του «Χριστουγεννιάτικου εφιάλτη» (με σκηνοθέτη τον Χένρι Σέλικ). Δεκατέσσερα
ΒΑΘΜΟΙ = 8
(Θα το δω ξανά)
χρόνια μετά την πρώτη και θριαμβευτική έξοδο αυτού του καταψύκτη εντός του οποίου τοποθετήθηκε μια καυτή, παιδική καρδιά (αυτό και το ιδιαίτερο μήνυμα σχεδόν όλων των «παραμυθιών» του Μπάρτον, από τον πρώτο «Μπάτμαν» και τον «Ακέφαλο καβαλάρη» μέχρι τη σοκαλατοποιία του Τζόνι Ντεπ), ο «εφιάλτης» με κατάλληλες, πρωτοποριακές τεχνολογίες αναπαλαιώθηκε, φρεσκαρίστηκε και παραδόθηκε προς τρισδιάστατη απόλαυση στο κοινό. Προσοχή λοιπόν. Πριν εγκαταλείψετε την παντόφλα σας, ρίξτε ένα τηλεφώνημα στην αίθουσα: «Τρισδιάστατη τεχνολογία έχετε;». Αν σας πουν βιαστικά «ναι έχουμε», βεβαιωθείτε: «Δηλαδή για να δούμε την ταινία θα μας δώσετε ειδικά γυαλιά;». Αν κομπιάσουν, ξεχάστε το και πηγαίνετε για άλλο σινεμά!
Με δυο λόγια: Ο Jack Skellingkton (με τη φωνή του Ντάνι Έλφμαν), δηλαδή ας πούμε ο Τζακ ο Σκελετός, λέει να βγει από το θλιβερό καβούκι του και μέρες γιορτινές που είναι να πάει στην πόλη των Χριστουγέννων. Τι το ΄θελε; Αντί για χαρά, παιχνίδια, πάρτι και τσιμπούσια λαχταριστά, πέφτει πάνω σε νεκροκεφα- λές, τάφους και άλλα τέτοια μαύρα και σουρεαλιστικά. Όλα τούμπα, όλα ανάποδα, όλα άρρωστα και νεκρά. Κι όμως, μέσα από αυτή τη θλίψη και την μαυρίλα, καταφέρνει και βρίσκει λίγη ευτυχία. Έτσι δεν είναι, παιδιά;
«Η ταινία μιας μέλισσας» (Βee movie). Cartoon των Στίβεν Χίκνερ και Σάιμον Τζ. Σμιθ. Πανέξυπνη πλοκή, δυστυχώς μόνο σε μεταγλωττισμένη εκδοχή: Σταύρος Σιούλης, Κώστας Γεωργίου, Σοφία Καψαμπέλη, Γιάννης Στεφανόπουλος, Μανόλης Γιούργος κ.ά. Όπου μια αρσενική μέλισσα διαπράττει απίστευτη, για το είδος της, παρανομία. Ανυπάκουη όπως είναι, διασχίζει τα σύνορα και καταλήγει εντός του διαμερίσματος μιας χαριτωμένης δεσποινιδούλας με ανησυχία, ευαισθησία και μπόλικη οικολογία. Όταν εκείνη ανοίγει το στόμα της και λέει «Ηey Υou» η μικρή κυρία ταράζεται, αλλά στη συνέχεια συνηθίζει και έτσι άνθρωπος και μέλισσα γίνονται φίλοι. Όμως ο μικρός Μπάρι- δηλαδή the little bee- τα παίρνει στο κρανίο και αρχίζει να κατασκοπεύει και να φωτογραφίζει τις εγκαταστάσεις μιας μονοπωλιακής μονάδας πα
ΒΑΘΜΟΙ= Α ΤΑSΤΕ ΟF ΗΟΝΕΥ!
ραγωγής Ηoney. Αυτό- λέει – είναι δική μας ιδιοκτησία. Έτσι, μαζί με τη φίλη της, μια και δυο αποφασίζουν να μηνύσουν τον άθλιο κλέφτη. Αποτέλεσμα; Στο δικαστήριο ενώπιον ενόρκων ο μικρός Μπάρι αναλαμβάνει ρόλο δικηγόρου και χωρίς περιστροφές ζητάει από το είδος των ανθρώπων τα λεφτά και το honey πίσω!
