Bελονιές κόντρα στην προκατάληψη

Εκατό παλιά ελληνικά κεντήματα βγήκαν από τις αποθήκες του Μουσείου Victoria

& Albert του Λονδίνου και τις προθήκες του Μουσείου Μπενάκη και εκτίθενται

ως σύγχρονα έργα τέχνης στο μοντέρνο κτίριο της οδού Πειραιώς.

Χάπενινγκ: Για να σπάσουν τον πάγο της παρανόησης και της προκατάληψης,

ότι τα παλιά ελληνικά κεντήματα είναι δείγμα οπισθοδρόμησης και ν’ ανοίξουν το

μυαλό και την καρδιά μας στους θησαυρούς της έμπνευσης της ελληνικής

κεντητικής, τη βραδιά των εγκαινίων της έκθεσης και λίγους μήνες πριν από την

παρουσίαση της νέας κολεξιόν της Σοφίας Κοκοσαλάκη στο Παρίσι θα δούμε στην

οδό Πειραιώς μοντέλα της διεθνούς σχεδιάστριας εμπνευσμένα από τα παλιά.

Βρετανοί συλλέκτες διπλωμάτες και αρχαιολόγοι του 19ου αιώνα

περιέτρεχαν την Ελλάδα και μάζευαν όχι μόνο αρχαιότητες, αλλά και εκατοντάδες

σπάνια παλιά ελληνικά κεντήματα τριών αιώνων που κατέληξαν στις αποθήκες του

Μουσείου πανδέκτη των εφαρμοσμένων τεχνών, στο Victoria & Albert του

Λονδίνου. Ανάλογες συλλογές ελληνικών υφασμάτων έχει το Λούβρο και άλλα

μουσεία του κόσμου.

Πρωτοπόρος: H Αγγελική Χατζημιχάλη ήταν η πρώτη Ελληνίδα στις αρχές του

20ού αιώνα που κατέγραψε, ζωγράφισε, διέσωσε και μελέτησε την παράδοση της

κεντητικής. Σαράντα χρόνια μετά τον θάνατό της, το Ίδρυμα που φέρει τ’ όνομά

της ανασυντάσσεται.

Ο γάμος, το κυνήγι, τα παραμύθια, ο χορός των γυναικών που κρατιούνται

χέρι χέρι και των ανδρών με τα σπαθιά και τον λυράρη στο μέσον… Ο Μάης –

ένας νέος μέσα σε στεφάνι από λουλούδια -, οι άγγελοι με τα ολάνοιχτα φτερά

και οι αγαθοί δαίμονες, είναι μερικές μόνο από τις ιστορίες που αποτυπώθηκαν

με βελόνα και χρωματιστή κλωστή πάνω στις επιφάνειες των υφασμάτων.

Επώνυμα. H Μαρία Παπαδοπούλου από την Κρήτη υπογράφει υπερήφανα, το

1757, το μακρύ κεντητό ριχτό πολυμορφικό ρούχο σε λινοβάμβακο ασπρισμένο

ύφασμα. Το κέντημα διατηρεί τη λάμψη του επί 250 χρόνια.

Το πιο παλιό: Ένα μακρύ κομμάτι ύφασμα διπλωμένο στα δύο σχηματίζει το

πουκάμισο του 16ου – 17ου αιώνα από την Κάρπαθο, ένα ρούχο με αρχαιολογικό

ενδιαφέρον, αφού κατάγεται απευθείας από τον αρχαίο χιτώνα, ενώ στο σχήμα και

τον διάκοσμο των μανικιών επιβίωσε το φόρεμα εποχής Ιουστινιανού.

Ζωγραφική ή κέντημα: Και τα δύο, απαντά το χρυσοκέντητο σεντόνι από την

Ήπειρο με θέμα σκηνές από ένα γάμο.

Συμβολική γλώσσα: Στη γλώσσα των σχημάτων τα κεντήματα έχουν μηνύματα.

Το πουλί σημαίνει αγνότητα, γονιμότητα, καλή είδηση. Από το 1400 π.X. ο

δικέφαλος αετός σημαίνει αιωνιότητα. Το ρόδι, ο ήλιος, ο σταυρός, η Σειρήνα

και η Γοργόνα είναι θέματα που επίσης ερμηνεύονται.

INFO

«Ελληνική κεντητική 17ος – 19ος αιώνες» στο Μουσείο Μπενάκη (Πειραιώς 138,

τηλ. 210-3453.111) από 12 Απριλίου έως 28 Μαΐου.