|
|
|
Το ιερό του Αντινόου, που ανακαλύφθηκε δίπλα στη Βίλα Ντ’ Εστέ του Αδριανού στο Τίβολι, και εικονιστικό πορτρέτο του Αντινόου από το Μουσείο των Δελφών
|
Ένας τεράστιος ημικυκλικός ναός, αφιερωμένος στον Αντίνοο, τον πανέμορφο
ευνοούμενο του αυτοκράτορα Αδριανού που πέθανε πρόωρα και λατρεύτηκε σαν θεός
– κατά διαταγήν του – σ’ όλη τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, ανακαλύφθηκε δίπλα στα
βίλα του Αδριανού, στο Τίβολι, 30 χιλιόμετρα έξω από τη Ρώμη.
Ο μνημειώδης ναός χρονολογείται στο 134 μ.Χ., τέσσερα χρόνια μετά τον θάνατο
του Αντινόου, και περιέκλειε κήπους, κόγχες για αγάλματα και πολύ σημαντικά
μαρμάρινα θραύσματα, πολλά από τα οποία φέρουν ιερογλυφικά γράμματα.
Ο Αντίνοος από τη Βιθυνία του Πόντου, που ήταν αποικία της Μαντινείας, πνίγηκε
στον Νείλο το 130 π.Χ. κάτω από μυστηριώδεις συνθήκες.
Άλλοι έλεγαν πως πνίγηκε, άλλοι πως αυτοκτόνησε, προσφέροντας τον εαυτό του σε
ένα είδος θυσίας για να εξασφαλίσει την εύνοια των θεών προς τον αγαπημένο του
αυτοκράτορα, κι άλλοι λένε πως τον έσπρωξαν. Το γεγονός είναι ότι στην Αίγυπτο
ταυτίστηκε με τον Όσιρι και ότι στο σημείο όπου βρέθηκε το σώμα του, κατά
διαταγήν του αυτοκράτορα, ιδρύθηκε μια πόλη με το όνομά του, η Αντινοόπολης.
Αγάλματα του Αντινόου – που ήταν η ενσάρκωση του ελληνικού ιδεώδους του καλού
κ’ αγαθού – ανατέθηκαν από πολλά αρχαία ελληνικά ιερά, όπως οι Δελφοί και η
Ολυμπία, ως φιλοφροσύνη προς τον φιλέλληνα και ευεργέτη τους Αδριανό. Ειδικά
στη Μαντίνεια ανεγέρθηκε και ιερό προς τιμήν του νεαρού Αδώνιδος.
Το άγνωστο κέντρο της λατρείας του Αδριανού στο Τίβολι ανακαλύφθηκε τυχαία
μπροστά από τη βίλα του Αδριανού, στη διάρκεια ανασκαφών που είχαν σκοπό τη
διερεύνηση μιας μνημειώδους πύλης που οδηγούσε στη βίλα.
Είχε ανεγερθεί κοντά στην πλατεία όπου στάθμευαν οι άμαξες που έφθαναν από τη
Ρώμη στη βίλα του Αδριανού. Εκεί ο φιλότεχνος αυτοκράτορας είχε εγκαταστήσει
το διοικητικό κέντρο και την πολυτελέστατη προσωπική κατοικία του,
περιστοιχιζόμενος από αντίγραφα ελληνικών αγαλμάτων κ.ά.
Ο Αδριανός πέθανε οκτώ χρόνια μετά τον θάνατο του Αντινόου και έκτοτε η βίλα
εγκαταλείφθηκε και λεηλατήθηκε κατά την Αναγέννηση για να χτισθούν οι κήποι
και η γειτονική Βίλα Ντ’ Εστέ.
