o υποψήφιος Πώς λειτουργεί το Βαθμολογικό Κέντρο

Περίπου πεντακόσιοι καθηγητές κάθονται σε θρανία σαν να ήταν μαθητές και

διορθώνουν γραπτά επιτηρούμενοι από συναδέλφους τους και φρουρούμενοι από

αστυνομικούς επί περίπου ενάμιση μήνα. Εκατοντάδες άλλοι εκτελούν χρέη

γραμματειακής υποστήριξης. Εργασία από τις 7 το πρωί έως τις 10 το βράδυ, με

βάρδιες. Μεγάλη η ευθύνη και συνεχείς οι διασταυρώσεις, ώστε να αποφευχθεί

κάθε ενδεχόμενο λάθους.

Βαθμολογικό Κέντρο: Ένα μικρό «εργοστάσιο» που παράγει βαθμούς, βάσει των

οποίων οι μαθητές θα μπουν ή όχι στα Πανεπιστήμια, θα περάσουν την τάξη ή θα

απορριφθούν. Δύσκολη και επίπονη δουλειά, από την οποία κρίνεται τελικά, κατά

μείζονα λόγο, η αξιοπιστία του συστήματος των εξετάσεων.

Οι πρόεδροι δύο μεγάλων βαθμολογικών κέντρων της Αθήνας, ο κ. Χρήστος

Σιγάλας, του Βαθμολογικού Κέντρου Πεύκης και η κ. Αθηνά

Κωνσταντακοπούλου, του Βαθμολογικού Κέντρου Αιγάλεω, οι «μαέστροι» αυτής

της πολυπληθούς ορχήστρας, περιέγραψαν βήμα προς βήμα στα «ΝΕΑ» την περίπλοκη

και εξαιρετικά λεπτή διαδικασία βαθμολόγησης των γραπτών των Πανελληνίων

Εξετάσεων. Εδώ το λάθος δεν είναι αποδεκτό, αφού δεν υπάρχει δυνατότητα νέας

βαθμολόγησης. Συνεπώς, όλα πρέπει να γίνουν σωστά προκειμένου να διασφαλιστεί

τόσο το αδιάβλητο της διαδικασίας όσο και η ποιότητα της βαθμολόγησης. Ας

δούμε πώς.

Μόλις τα γραπτά φθάσουν από τα εξεταστικά στο βαθμολογικό κέντρο μετρώνται,

ελέγχονται ξανά ώστε να μην υπάρχει κάποιο όνομα μαθητή ακάλυπτο και

τσεκάρεται αν είναι σωστά αριθμημένα. Κάθε κέντρο υποδέχεται γραπτά άλλης

περιφέρειας. Στη συνέχεια, ο πρόεδρος και η 13μελής επιτροπή του κέντρου

ανακατεύουν τα γραπτά κάθε μαθήματος ώστε κανείς να μη γνωρίζει πλέον από ποιο

σχολείο προέρχεται το καθένα.

Στο μεταξύ ο πρόεδρος του κέντρου, βάσει καταλόγου που διαθέτει, έχει επιλέξει

κατά την κρίση του τους βαθμολογητές κάθε μαθήματος. Αν στη διάρκεια της

βαθμολόγησης προκύψει ότι κάποιος δεν κάνει καλά τη δουλειά του απομακρύνεται

αμέσως. Οι βαθμολογητές συναντώνται με τα μέλη της επιτροπής, τα οποία έχουν

συντονιστικό ρόλο και κάνουν μια πρώτη σύσκεψη προκειμένου να αποκτήσουν μία

όσο το δυνατόν ενιαία αντίληψη για τη βαθμολογία, ανάλογα με τη δυσκολία των

θεμάτων που δόθηκαν. Γίνονται συζητήσεις και αν υπάρχουν απορίες ζητούνται

σαφείς οδηγίες από την Κεντρική Επιτροπή Εξετάσεων. Τέλος, πριν αρχίσει η

κανονική βαθμολόγηση, μερικά γραπτά βαθμολογούνται δοκιμαστικά με μολύβι για

να αποκτηθεί οικειότητα.

Τελικά, τα τετράδια συσκευάζονται σε πακέτα των 25 και παραδίδονται στον πρώτο

βαθμολογητή.

Στο κέντρο υπάρχουν αίθουσες με θρανία, στις οποίες οι βαθμολογητές κάθε

μαθήματος μπαίνουν μαζί και αρχίζουν τη βαθμολόγηση υπό την παρουσία επόπτη.

Μπορούν να μιλούν ή να καπνίζουν σε ορισμένες αίθουσες, αλλά σε καμία

περίπτωση δεν μπορούν να φύγουν από την αίθουσα μαζί με τα γραπτά. Γι’ αυτό,

αν πρέπει να φύγουν χωρίς να έχουν τελειώσει παραδίδουν τα τετράδια σε ειδική

αίθουσα φύλαξης, όπου καταγράφεται ποιος τα άφησε και πότε. Όταν επιστρέψουν,

τα παραλαμβάνουν πάλι.

Κάθε βαθμολογητής μπορεί να διορθώσει συνολικά έως 300 γραπτά, το πολύ. Σε

αρκετά κέντρα υπάρχει και χρονικό πλαφόν ανάμεσα στην παραλαβή δύο πακέτων,

ώστε να αποφεύγονται φαινόμενα επιπόλαιης και γρήγορης βαθμολόγησης. Ο πρώτος

βαθμολογητής σημειώνει πάνω στο γραπτό τις επισημάνσεις του με κόκκινο στιλό.

Δεν διορθώνει το γραπτό, απλώς υπογραμμίζει σημεία. Έτσι, ο δεύτερος δεν

μπορεί να ξέρει τι ακριβώς εννοούσε με την υπογράμμιση ο πρώτος. Όταν ο πρώτος

βαθμολογητής βάλει τον βαθμό (χρησιμοποιείται 100βαθμη κλίμακα), αυτός

καλύπτεται με μπλε ταινία. Πάνω στο γραπτό αναγράφεται ο κωδικός αριθμός του

βαθμολογητή, ώστε να μη συμβεί κάποιο λάθος και ξαναπάρει το ίδιο γραπτό

αργότερα ως δεύτερος βαθμολογητής. Το γραπτό παραδίδεται στον δεύτερο, ο

οποίος επαναλαμβάνει ακριβώς την ίδια διαδικασία με πράσινο στιλό ­ και φυσικά

χωρίς να γνωρίζει τον βαθμό του πρώτου. Όταν και ο δεύτερος βαθμολογητής

παραδώσει τα γραπτά στην επιτροπή, οι μπλε ταινίες αποσφραγίζονται και οι

βαθμοί συγκρίνονται. Αν η διαφορά είναι μικρότερη από 12 μόρια, ο τελικός

βαθμός είναι ο μέσος όρος των δύο. Διαφορετικά, οι βαθμοί ξανακαλύπτονται και

το γραπτό παραδίδεται για αναβαθμολόγηση σε τρίτο βαθμολογητή, ο οποίος

επαναλαμβάνει τα ίδια με μαύρο στιλό. Η επιτροπή αποκαλύπτει τους τρεις

βαθμούς. Ο τελικός βαθμός βγαίνει από τον μέσο όρο του αναβαθμολογητή και του

πλησιέστερου προς αυτόν βαθμολογητή. Παράδειγμα: Αν Α=60, Β=75 και Γ=62, τότε

ο βαθμός είναι Α+Γ/2=61. Αν ο βαθμός Γ ισούται με τον μέσο όρο των άλλων δύο,

τότε ο μέσος όρος είναι ο τελικός βαθμός. Αν όμως ο βαθμός Γ είναι μικρότερος

από τους άλλους δύο, τότε τελικός βαθμός είναι ο μικρότερος των δύο πρώτων και

όχι του αναβαθμολογητή.

Κατόπιν αποκαλύπτονται τα ατομικά στοιχεία των μαθητών, τα γραπτά

ομαδοποιούνται ανά σχολείο και καταχωρίζονται σε υπολογιστές, όπου η

βαθμολογία από την 100βαθμη μετατρέπεται στην 20βαθμη κλίμακα. Γίνεται νέος

έλεγχος ταύτισης για πιθανά λάθη μεταφοράς. Συντάσσονται καταστάσεις για κάθε

Λύκειο και αποστέλλονται μαζί με τα αποκόμματα των τετραδίων και μία δισκέτα.

Οι ίδιες καταστάσεις στέλλονται και στο υπουργείο Παιδείας.

Τα τετράδια όμως φυλάσσονται σφραγισμένα στο κέντρο. Περίπτωση νέας

βαθμολόγησης δεν προβλέπεται, εκτός και αν το αποφασίσει δικαστήριο. Η όλη

διαδικασία βαθμολόγησης διαρκεί συνήθως περίπου 35-45 ημέρες. Αργότερα, όταν

το υπουργείο βγάλει τους τελικούς βαθμούς, τσεκάρονται ξανά με βάση τα

τετράδια για να αποκλειστεί οριστικά πιθανότητα λάθους εγγραφής. Τα τετράδια

παραμένουν στο κέντρο ακριβώς επί έναν χρόνο, στη διάρκεια του οποίου ­ και

μόνον ­ είναι δυνατόν να γίνουν δικαστικές ενέργειες αν κάποιος θεωρεί πως

αδικήθηκε. Εάν δεν γίνουν, μετά τον χρόνο καταστρέφονται. Οι μαθητές δεν έχουν

δικαίωμα να τα πάρουν.

Πρέπει να σημειωθεί ότι τις πρώτες ημέρες των εξετάσεων τα βαθμολογικά κέντρα

είναι ταυτόχρονα και εξεταστικά κέντρα για παιδιά με ειδικές ανάγκες και μη

δυνάμενα σε γραπτές εξετάσεις (λ.χ., δυσλεκτικά).

Πράγμα που σημαίνει ότι τις ημέρες αυτές η βαθμολόγηση γίνεται απόγευμα, αφού

το πρωί πραγματοποιούνται εξετάσεις από τριμελείς επιτροπές, οι οποίες

εξετάζουν προφορικά και βαθμολογούν επιτόπου.

Όπως γίνεται αντιληπτό, λοιπόν, η επιχείρηση βαθμολόγησης είναι μια κολοσσιαία

και πολυάνθρωπη εργασία που απαιτεί μεγάλη προσπάθεια και μηδενικά λάθη.

Και πώς το Εξεταστικό Κέντρο

Οι Πανελλήνιες Εξετάσεις αρχίζουν. Όλοι οι μαθητές της Β’ και Γ’ τάξης του

Λυκείου αποκτούν αυτή την εμπειρία. Πόσοι όμως γνωρίζουν πώς λειτουργεί ο

υποστηρικτικός μηχανισμός ενός εξεταστικού κέντρου προκειμένου εκείνοι να

καθήσουν στα θρανία απερίσπαστοι και να κοιτάξουν το μέλλον τους μέσα σε ένα

τετράδιο 16 σελίδων;

Πόσοι γνωρίζουν ότι οι τουαλέτες των σχολείων, λ.χ., ελέγχονται πριν από τις

εξετάσεις για πιθανές μπαγαποντιές, όπως ένα «ξεχασμένο» κινητό τηλέφωνο, όπως

και οι αίθουσες, οπότε είναι εντελώς ανώφελο ένα τηλεφώνημα-φάρσα για βόμβα,

αφού δεν θα έχει ως αποτέλεσμα τη διακοπή των εξετάσεων; Και πόσοι ξέρουν ότι

για να φθάσουν εκείνοι στα θρανία, ένας πολυάνθρωπος μηχανισμός έχει εργασθεί

ώστε όλα να εξελιχθούν ομαλά, ώσπου και τα τελευταία γραπτά να φθάσουν στα

βαθμολογικά κέντρα;

Οι πρόεδροι δύο εξεταστικών κέντρων (των Λυκειακών Επιτροπών που τα διευθύνουν

δηλαδή), οι κ.κ. Κώστας Δάλκος, διευθυντής του 3ου Ενιαίου Λυκείου

Αιγάλεω και η κ. Αλκμήνη Γιούργα, διευθύντρια του 2ου Ενιαίου Λυκείου

Χαλανδρίου, περιέγραψαν στα «ΝΕΑ» τον τρόπο λειτουργίας του εξεταστικού

κέντρου.

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

Κατ’ αρχήν, με τη μεταρρύθμιση οι εξετάσεις δεν γίνονται πλέον σε εξεταστικά

κέντρα, αλλά στο ίδιο σχολείο στο οποίο φοίτησε ο μαθητής και τις ημέρες

εκείνες λειτουργεί ως εξεταστικό κέντρο. Αυτό όμως δημιουργεί και μερικά

προβλήματα, αφού οι μαθητές γνωρίζουν καλά και τους χώρους και τους συμμαθητές

τους. Έτσι, το πρώτο μέλημα πριν από τις εξετάσεις, και καθημερινά κατά τη

διάρκειά τους, είναι η έρευνα σε κάθε πιθανό σημείο όπου μπορεί κανείς να

κρύψει κάποιο «σκονάκι», όπως οι τουαλέτες και οι αίθουσες. Αυτό συνεπάγεται

επίσης ότι οι εξετάσεις δεν πρόκειται να διακοπούν από κάποιον φαρσέρ ­ εκτός

και αν συμβεί κάποιο εξαιρετικό και απρόβλεπτο φυσικό γεγονός, λ.χ. σεισμός ή

φωτιά.

Εάν κάποιος ασθενήσει κατά τη διάρκεια της εξέτασης ή αν συμβεί κάτι επείγον

στην οικογένειά του, θα κληθεί περιπολικό, γιατρός ή ασθενοφόρο για να φύγει,

αν δεν έχει περάσει η πρώτη ώρα, στη διάρκεια της οποίας απαγορεύεται να βγει

μαθητής από την τάξη ­ και αν το επιχειρήσει, θα κρατηθεί από την Αστυνομία

που φρουρεί το σχολείο. Εάν δεν πάει στις εξετάσεις, μόνο με πιστοποιητικό

δημόσιου νοσοκομείου (και όχι ιδιώτη ιατρού) θα μπορέσει να δώσει το μάθημα

που έχασε. Τέτοιο πιστοποιητικό θα χρειαστεί και για άλλο μέλος της

οικογένειας που ασθένησε σοβαρά και εξαιτίας αυτού δεν μπόρεσε ο μαθητής να

προσέλθει στις εξετάσεις.

Πριν αρχίσουν οι εξετάσεις συνεδριάζει η Λυκειακή Επιτροπή, η οποία

αποτελείται από τον διευθυντή του σχολείου, δύο καθηγητές από άλλα σχολεία

μαζί με γραμματείς, βοηθούς, έναν σύνδεσμο με τη Νομαρχία (ο οποίος αργότερα

θα μεταφέρει τα γραπτά), τους επιτηρητές ­ από άλλα σχολεία και αυτοί ­ και

τους χειριστές του συστήματος VBI ­ το κλειστό ηλεκτρονικό σύστημα μέσω του

οποίου θα μεταδοθούν τα θέματα. Εάν αυτό χαλάσει, υπάρχουν οι εναλλακτικές του

φαξ και του Ίντερνετ. Οι επιτηρητές θα εναλλάσσονται, ώστε να μην μπαίνουν οι

ίδιοι στην ίδια τάξη δύο φορές.

2 ΕΠΙΤΗΡΗΤΕΣ

Την ημέρα των εξετάσεων οι χειριστές του συστήματος πηγαίνουν πρώτοι από τα

χαράματα στο σχολείο και ελέγχουν αν το σύστημα λειτουργεί σωστά. Ακολουθούν η

Λυκειακή Επιτροπή και οι επιτηρητές, από δύο σε κάθε τάξη. Όταν προσέλθουν οι

μαθητές, μπαίνουν στις τάξεις οι οποίες έχουν ήδη ελεγχθεί και κάθονται στα

θρανία κατ’ απόλυτη αλφαβητική σειρά, εκτός από την περίπτωση που δύο μαθητές

είναι συγγενείς οπότε χωρίζονται. Σημειώστε ότι τα κινητά απαγορεύονται στην

αίθουσα, ακόμα και αν είναι κλειστά, και φυσικά κάθε είδους πιθανό σκονάκι,

από ραδιόφωνα μέχρι χαρτάκια. Εάν κάποιος συλληφθεί με κάτι από αυτά αφού

έχουν μεταδοθεί τα θέματα θα μηδενιστεί αυτομάτως, όπως και αν αντιγράφει από

συμμαθητή του.

Οι επιτηρητές ελέγχουν τα στοιχεία και τις ταυτότητες των μαθητών, παίρνουν

απουσίες και τους μοιράζουν τα τετράδια με το ειδικό αυτοκόλλητο το οποίο θα

καλύψει τα ονόματά τους και τον ειδικό κωδικό που φανερώνει το σχολείο από

όπου προέρχεται το γραπτό. Οι μαθητές γράφουν το όνομά τους στο τετράδιο, οι

τελευταίες σελίδες του οποίου μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως πρόχειρο. Αρχίζει

η αποστολή των θεμάτων από την Κεντρική Επιτροπή Εξετάσεων. Αυτά αναπαράγονται

σε τόσες φωτοτυπίες όσοι είναι οι μαθητές, αριθμούνται και τους διανέμονται.

Από τη στιγμή εκείνη απαγορεύεται και ο παραμικρός ψίθυρος και οι μαθητές

έχουν τρεις ώρες για να γράψουν και δεν μπορούν να βγουν από το σχολείο αν δεν

περάσει μία ώρα. Διευκρινίσεις για τα θέματα δεν δίδονται, εκτός και αν το

αποφασίσει η Κεντρική Επιτροπή. Αν κάποιος ζητήσει να πάει στην τουαλέτα,

φυσικά θα συνοδεύεται από εφεδρικό επιτηρητή και θα προτιμηθούν οι τουαλέτες

των καθηγητών.

Όταν ο μαθητής παραδώσει το γραπτό, το όνομά του καλύπτεται με το αυτοκόλλητο.

Οι επιτηρητές στο τέλος συγκεντρώνουν τα γραπτά, τα ελέγχουν ξανά και τελικά

τα τετράδια κατατάσσονται κατά τάξη και κατά μάθημα, μπαίνουν σε κιβώτια και

με αυτοκίνητο, συνήθως και με συνοδεία αστυνομικού, μεταφέρονται στα γραφεία

της Νομαρχιακής Επιτροπής, η οποία με τη σειρά της θα τα αποστείλει στα

βαθμολογικά κέντρα.