Καισαριανή

Εικόνες από την Αθήνα και τον Πειραιά που τράβηξε ο γερμανός υπολοχαγός Χέρμαν Χόγερ, εκτός από εκείνες της εκτέλεσης στο Σκοπευτήριο

Καταλαβαίνω τη συγκίνηση από την ανακάλυψη φωτογραφιών όσων οι γερμανικές δυνάμεις Κατοχής, την Πρωτομαγιά του 1944, οδήγησαν στο εκτελεστικό απόσπασμα, στην Καισαριανή. Είναι μια συγκίνηση γενική: ένα τεκμήριο μιας πράξης που έχει καταχωριστεί στην κοινή συνείδηση ως ηρωική φανερώνεται ξαφνικά μπροστά μας, στον υπολογιστή ή στο κινητό μας. Εκεί όπου υπήρχαν οι μαρτυρίες και οι […]

Φωτογραφίες - ντοκουμέντα των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή, στον δρόμο της επιστροφής - Ομόφωνη γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων του υπουργείου Πολιτισμού

Στην αριστουργηματική – και συχνά παραγνωρισμένη καθώς είναι ανάμεσα στον μνημειώδη «Θίασο» και τον επίσης μνημειώδη «Μεγαλέξανδρο» – ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου «Κυνηγοί» το βασικό αφηγηματικό εύρημα είναι η εύρεση στα χιόνια του πτώματος ενός αντάρτη του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, που παραδόξως έχει διατηρηθεί άθικτο («το αίμα δείχνει φρέσκο» είναι μια επαναλαμβανόμενη διαπίστωση), που λειτουργεί […]

Από την περασμένη Κυριακή που βγήκαν στη δημοσιότητα οι φωτογραφίες από την εκτέλεση των διακοσίων στην Καισαριανή, οι οποίες από χθες, κατόπιν απόφασης του υπουργείου Πολιτισμού, αποτελούν μνημείο, πολλές σκέψεις πέρασαν, διαδοχικά, απ’ το μυαλό μου. Και ύστερα από κάθε σκέψη ερχόταν το συναίσθημα και την κυρίευε, την αποδυνάμωνε, τη στρίμωχνε στην άκρη. Πρώτα απ’ […]

Οι φωτογραφίες ως οπτικό και ιστορικό τεκμήριο συμπληρώνουν την ιστορική αφήγηση και ανοίγουν δρόμους κάθε φορά σε νέες ερμηνείες. Αυτό είναι ένας γενικός κανόνας που αφορά την επιστήμη της Ιστορίας – τη μαμή των επιστημών κατά Μαρξ – και βέβαια τους σχολαστικούς ερευνητές που οφείλουν να είναι διαρκώς αναθεωρητές σε όσα κομίζονται ως πληροφορίες ή […]

Τι μας μένει όταν έχουμε καταδυθεί ως εκεί; Το πρόσωπο Το πρόσωπο που κλείνει μέσα του «αυτόν τον θησαυρό, αυτό το ψήγμα χρυσού, αυτό το κρυμμένο διαμάντι», το απείρως εύθραυστο «εγώ» που αναριγεί μέσα σ’ ένα σώμα: Το πρόσωπο που πάνω του καρφώνω το βλέμμα μου, για να βρω ένα λόγο να ζήσω αυτό το […]

Το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων αναμένεται να εξετάσει το θέμα του χαρακτηρισμού ή μη των τεκμηρίων της εκτέλεσης των 200 στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944, ως μνημείου

Καισαριανή. Οπου κι αν την ακουμπήσεις πονά. Ιστορίες προσφυγιάς, τσίγκινες σκεπές, χωμάτινα πατώματα, τουαλέτες στον δρόμο. Ανθρωποι φτωχοί, κυνηγημένοι, στιγματισμένοι. «Πού μένεις;», ρωτούσαν τα υποψήφια αφεντικά. Οταν η απάντηση ήταν «Καισαριανή», η απόκριση ήταν η γνωστή «θα σας ειδοποιήσουμε». Τη συνέχεια την ήξεραν όλοι. Τα παιδιά που μεγάλωσαν μέσα σ’ αυτό το περιβάλλον, τις δεκαετίες […]

Οι φωτογραφίες ανέβηκαν στο eBay. Ομως, οι υποψήφιοι αγοραστές δεν μπορούσαν να πουν αν το υλικό είναι γνήσιο, αφού δεν συνοδευόταν από οποιουδήποτε τύπου τεκμηρίωση. Ιστορικοί θα χρειαζόταν να κάνουν έρευνα προκειμένου να ταυτοποιήσουν τα πρόσωπα, να τα συνδέσουν με τα ονόματα που είναι χαραγμένα στις μαύρες μαρμάρινες στήλες του μνημείου του Σκοπευτηρίου, στην Καισαριανή. […]

Από την Κυριακή το πρωί, χιλιάδες απλοί, λαϊκοί άνθρωποι απευθύνονται στο ΚΚΕ, συγκλονισμένοι από την αλήθεια που ήρθε επιθετικά ξανά στο προσκήνιο με τις φωτογραφίες-ντοκουμέντα των 200 εκτελεσμένων κομμουνιστών στην Καισαριανή. Ο,τι διαβάσαμε, ό,τι είδαμε, ό,τι ακούσαμε μέσα στα χρόνια πήραν μορφή. Αλύγιστοι, άφοβοι, τολμηροί. Ετσι αντίκρισαν το εκτελεστικό απόσπασμα οι 200, περιφρονώντας τον θάνατο. […]

Οι φωτογραφίες από την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στο Σκοπευτήριο της Καισαριάνης δεν βγαίνουν για πρώτη φορά στη δημοσιότητα – ο πωλητής είχε επιχειρήσει ξανά να βρει αγοραστή μέσω Διαδικτύου το 2010, είχαν κυκλοφορήσει τότε, όμως κανείς δεν είχε ενδιαφερθεί πραγματικά τότε. Φέτος η συνειδητοποίηση του μεγέθους του γεγονότος που αντικατοπτρίζει έξυσε μέσα μας κάτι […]

Η συγκίνηση που προκάλεσε η δημοσίευση των φωτογραφιών που φέρονται να απεικονίζουν τους 200 μελλοθάνατους της Καισαριανής είναι μεγάλη και δικαιολογημένη. Δεν πρόκειται απλώς, εφόσον βέβαια επιβεβαιωθεί η γνησιότητά του, για ένα σπάνιο ιστορικό ντοκουμέντο. Ο λόγος που μαγνητίζουν αυτές οι φωτογραφίες έχει να κάνει με την ακτινοβολία των προσώπων: οι άνθρωποι που οδηγούνται στο […]

Τον θυμάμαι αμυδρά τον Δημήτρη Παπαδήμα στο βιβλιοπωλείο και έδρα τού εκδοτικού οίκου του, στην αρχή της Ιπποκράτους όπου βρίσκεται ακόμα, δίπλα ακριβώς στον άλλο παλαιό εγγράμματο οίκο, «Καρδαμίτσα»· ψηλός, όμορφος άντρας, σαν τον άτυχο αδελφό του Βασίλη που πρωτοπορούσε βαδίζοντας προς τα πολυβόλα των εκτελεστών της Καισαριανής. Η μητέρα τους πέθανε λίγες ημέρες μετά. […]

Είναι πραγματικά συγκινητικό το ενδιαφέρον των κομμάτων, ειδικά της Αριστεράς και της Κεντροαριστεράς, για τις φωτογραφίες που απαθανατίζουν μία από τις πιο τραγικές ιστορίες της Κατοχής – την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στο σκοπευτήριο της Καισαριανής. Αλλά είναι ένα ενδιαφέρον που… κοστίζει, και μάλιστα αρχίζει να κοστίζει ακριβά, όπως με ενημέρωσε χθες έγκυρη κυβερνητική πηγή. […]

Η επιστολή Κουτσούμπα και συμφωνία Κακλαμάνη - Μενδώνη για τις φωτογραφίες με τους 200 εκτελεσμένους κομμουνιστές

Το υπουργείο Πολιτισμού έχει ήδη δρομολογήσει τις διαδικασίες απόκτησης των φωτογραφικών ντοκουμέντων από την εκτέλεση των 200 την Πρωτομαγιά του 1944 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής – εφόσον φυσικά αποδειχθεί ότι είναι γνήσια από ειδικούς τους οποίους θα επιλέξει. Σ’ αυτή την περίπτωση το υλικό αναμένεται να παραχωρηθεί στη Βουλή των Ελλήνων, προκειμένου να ενταχθεί στο […]

Η πολυσυζητημένη τηλεοπτική μεταφορά της «Μεγάλης Χίμαιρας» του Μ. Καραγάτση έφερε πάλι στις οθόνες μας την ιδιαίτερη πατρίδα μου, τη Σύρα, όπως τη λέμε οι ντόπιοι, εξού και ο τίτλος. Ενα νησί με εντελώς διαφορετική εξέλιξη από τη γραμμική πορεία ανάπτυξης που είχαν τα άλλα κυκλαδονήσια. Η «Νέα Υόρκη του Αιγαίου» από τα μέσα του […]