Οι επικρίσεις κατά του Ντόναλντ Τραμπ δεν έχουν χρησιμότητα όταν προέρχονται από Ευρωπαίους –όμως, πώς να αντισταθεί κανείς; Από τις ευρωπαϊκές ακτές, παρατηρούμε ανήμποροι μια εξελισσόμενη τερατωδία: ο Ντόναλντ θυμίζει όλο και περισσότερο τον πρώην δικτάτορα της Ουγκάντας Ίντι Αμίν.
Στις 19 Δεκεμβρίου πρόσθεσε με το έτσι θέλω το όνομά του στο Κέντρο Τζον Φ. Κέννεντυ, δηλαδή σε ένα εθνικό πολιτιστικό κέντρο που, το 1964, ένα χρόνο μετά τη δολοφονία του JFK, ονομάστηκε «John F. Kennedy Center for the Performing Arts» με απόφαση του Κογκρέσου και μεγάλη πλειοψηφία. Κι όταν πολλοί καλλιτέχνες εξοργίστηκαν με τη ναρκισσιστική και αυταρχική απόφαση του προέδρου και αποσύρθηκαν από το πρόγραμμα του Κέντρου, ο Ντόναλντ τους απαξίωσε, ενώ οι ένθερμοι οπαδοί του ζητωκραύγαζαν στις κερκίδες. Έλα πρόεδρε, έλα με φόρα.
Ο Ντόναλντ χτίζει ένα σύστημα προσωπολατρίας το οποίο προκαλεί φρίκη στην αντιπολίτευση και σε ένα μέρος των Ρεπουμπλικανών που τελούν σε αμηχανία και ίσως συμφωνούν σιωπηρά με την παρομοίωση περί Ίντι Αμίν. Ο Ουγκαντέζος που το 1971 είχε αρπάξει την εξουσία με πραξικόπημα, απένεμε στον εαυτό του παράσημα, επικαλείτο «θεϊκές εντολές» για διάφορες ασυνάρτητες αποφάσεις (όπως η απέλαση των Ασιατών της Ουγκάντας), παντρεύτηκε μια go-go χορεύτρια σε σούπερ-ντούπερ μεγαλειώδες θέαμα και στο τέλος αποτρελάθηκε και αυτοανακηρύχθηκε Μη Εστεμμένος Βασιλιάς της Σκοτίας.
Όσο για τον Ντόναλντ, στις 22 Δεκεμβρίου, από την κατοικία του στο Μαρ-α-Λάγκο –όχι από τον Λευκό Οίκο όπως θα άρμοζε για απόφαση τέτοιου μεγέθους– ανακοίνωσε την καθέλκυση μιας νέας κατηγορίας πολεμικών πλοίων που μοιάζουν με θωρηκτά, τα οποία θα φέρουν το όνομα «Τραμπ». Πρώτη φορά αμερικανικά πολεμικά πλοία παίρνουν το όνομα εν ζωή προέδρου· συνήθως πεθαίνεις πρώτα και μετά γίνεσαι καράβι, κτίριο ή άγαλμα. Επίσης, ο πρόεδρος ασκεί πίεση στον Υπουργό Εσωτερικών Doug Burgum, στους αρχιτέκτονές του (τύφλα να έχει ο Albert Speer) και στην τοπική αυτοδιοίκηση της Ουάσινγκτον να ανεγείρουν αψίδα θριάμβου –παρόμοια με εκείνη της Place de l’Étoile στο Παρίσι– στην όχθη του ποταμού Πότομακ, για να τιμήσει, δήθεν, την 250ή επέτειο της ανεξαρτησίας των ΗΠΑ. Την αποκαλεί ήδη «Αψίδα Τραμπ» όπως παλιότερα αποκαλούσε «πύργους Τραμπ» τους ουρανοξύστες που έχτιζε, ως εργολάβος, στη Νέα Υόρκη.
Από την αρχή της πρώτης του θητείας ο ένοικος του Λευκού Οίκου επιδιδόταν σε σόου αυτοθαυμασμού και σε ενθάρρυνση της αυλοκολακείας από υπουργούς και μέλη του κύκλου της Ουάσινγκτον –η ναρκισσιστική διαταραχή του Ντόναλντ είναι γνωστή από τη δεκαετία του 1970, δεν μας εκπλήσσει. Αλλά. κατά την τρέχουσα, δεύτερη προεδρική του θητεία, το πράγμα έχει ξεφύγει εντελώς: στις 2 Δεκεμβρίου ο φίλος του Τζάνι Ινφαντίνο, πρόεδρος της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου, του απένειμε το «Βραβείο Ειρήνης της FIFA» για να τον παρηγορήσει διότι η Σουηδική Ακαδημία δεν τον έλαβε υπόψη για το Νόμπελ της Ειρήνης. Προηγήθηκε ο εορτασμός των γενεθλίων του στις 14 Ιουνίου, όταν έκλεισε τα 79, κατά τον οποίον παρήλασαν 7.000 στρατιώτες και 150 τεθωρακισμένα ενώ 150 αεροσκάφη έκαναν μανούβρες στον ουρανό της Ουάσινγκτον. Τα γενέθλια συνέπιπταν με την 250ή επέτειο του αμερικανικού Στρατού, οπότε οι θλιβερές τελετές απέκτησαν άλλοθι.
Όπως είπα, ο Ντόναλντ εφαρμόζει στην πολιτική αυτό που έκανε πάντοτε στη ζωή και στις επιχειρήσεις: τα ξενοδοχεία, τα καζίνο, τα γήπεδα γκολφ και οι ουρανοξύστες του στην Ουάσινγκτον, στο Σικάγο, στο Λας Βέγκας, στη Χονολούλου, στο Ατλάντικ Σίτι, στη Σκοτία, στην Ιρλανδία, στην Ινδονησία, στο Ντουμπάι, στην Τζέντα και στο Κατάρ φέρουν το όνομα Τραμπ με τεράστια γράμματα –συνήθως χρυσαφιά. Αυτή η αντίληψη για την αποστολή που του εμπιστεύτηκε ο αμερικανικός λαός στοιχίζει πολύ ακριβά: εκτός του ότι αναδεικνύει την αισθητική οξυζεναρισμένου τσουλουφιού, μαυρίσματος σε σολάριουμ και χρυσού πόμολου γελοιοποιώντας τις Ηνωμένες Πολιτείες, ο λογαριασμός ανεβαίνει με άσκοπες δαπάνες: αν η σύγκριση με τον Ίντι Αμίν ακούγεται υπερβολική, ίσως μπορούμε να θυμηθούμε τον Νέρωνα, τον Καλιγούλα, τον Δομιτιανό και τον Κόμμοδο –όσο για την περιβόητη αίθουσα χορού «του Τραμπ» που θα χτιστεί στην Ανατολική Πτέρυγα του Λευκού Οίκου με προϋπολογισμό 400 εκατ. θυμίζει μάλλον τον Ηλιογάβαλο.
Πράγματι, μέρος αυτού του ποσού, το οποίο αναμένεται να ξεπεραστεί, προέρχεται από δωρεές· όμως υπάρχει πρόβλημα αδιαφάνειας: ο θεσμός National Trust for Historic Preservation έχει υποβάλει αγωγή ζητώντας να παγώσει το πρότζεκτ μέχρι να περάσει από ελέγχους και δημόσια διαβούλευση. Ο πρόεδρος πάντως βλέπει τον Λευκό Οίκο σαν ιδιοκτησία του, σαν επέκταση του ιδιωτικού του κλαμπ στη Φλόριντα.
Τον λογαριασμό επιβαρύνουν τα υπερβολικά συχνά πέρα-δώθε σε διάφορα μέρη όπου ο Ντόναλντ διατηρεί περιουσία: τα έξοδα για τη φρουρά, για τα αεροσκάφη και τις μετακινήσεις προσωπικού είναι ιλιγγιώδη. Οι εκδρομές του για να παίξει γκολφ κοστολογούνται σε δεκάδες εκατομμύρια ετησίως: σύμφωνα με τις επιτροπές του Κογκρέσου, οι προσωπικές του απολαύσεις ανεβάζουν τη δαπάνη κατά περίπου 300% συγκριτικά με μια συνηθισμένη προεδρία: τέσσερα ταξίδια στο Mαρ-α-Λάγκο τον Φεβρουάριο και Μάρτιο του 2017 είχαν στοιχίσει 13,6 εκατομμύρια· ένα επαγγελματικό ταξίδι του Έρικ Τραμπ στην Ουρουγουάη 100.000 δολάρια –έκτοτε, οι τιμές έχουν αυξηθεί με τον Ντόναλντ να χρεώνει το δημόσιο ταμείο ακόμα και για την ενοικίαση αμαξιδίων γκολφ.
Η ίδια η φύλαξη του Πύργου Τραμπ στο Μανχάτταν κόστισε στη Νέα Υόρκη περίπου 24 εκατ. από την ημέρα της εκλογής του τον Νοέμβριο του 2024 μέχρι την ανάληψη των καθηκόντων του τον Ιανουάριο του 2025.
Υπάρχουν πλείστα τέτοια παραδείγματα… Παρ’ όλ’ αυτά, στις 4 Ιουλίου 2025 ψηφίστηκε νόμος που προβλέπει ποσό 300 εκ. από ομοσπονδιακό χρήμα για διαμονή του προέδρου σε ιδιωτική έδρα (π.χ. Mαρ-α-Λάγκο) και 600.000 ετησίως για ενοικίαση αμαξιδίων του γκολφ και φορητές τουαλέτες στο Κλαμπ του Τραμπ στο Μπεντμίνστερ του Νιου Τζέρζυ. Οπότε, I rest my case.
