Περί εμβολίου και άλλων δαιμονίων

Η φάση δεν χάλασε τώρα. Είναι χαλασμένη χρόνια. Ανέκαθεν στήναμε τάφρους και χτίζαμε στρατόπεδα. Γεννούσαμε διχογνωμίες που έφερναν διχασμούς. Αρκούσε ένα πρόσωπο, ένα γεγονός, μια κατάσταση, για να γίνουμε οι μεν και οι δε. Κάποτε, στις πλατείες της Αθήνας, έφτανε μια κραυγή ενθουσιασμού για τον Τρικούπη ή ένας αντίστοιχος πανηγυρισμός για τον Δηλιγιάννη, ώστε τα καφενεία να γίνουν χαρακώματα μάχης. Ο ίδιος ο Σωκράτης, αιώνες νωρίτερα, βρέθηκε αντιμέτωπος με το δικαστήριο της Ηλιαίας και κατέληξε να πιει το κώνειο. Οι δίκες – το αγαπημένο μας σπορ. Να δικάζουμε ο ένας τον άλλον για το πώς νιώθει, πώς σκέφτεται, τι λέει, πώς θέλει να ζει. Οι αιώνες να κυλούν και εμείς να είμαστε διαρκώς εγκλωβισμένοι σε αυτή την ανάγκη της διένεξης, της αντιπαράθεσης, της παντοτινής φαγωμάρας που κατά βάση δεν είναι τελικά μήτε πολιτική, μήτε ιδεολογική, αλλά βαθύτατα κοινωνική και υπαρξιακή. Είναι ένα είδος ψυχοσωματικής εκτόνωσης, που καμία σχέση δεν έχει φυσικά με το δικαίωμα στην έκφραση. Εάν ήταν αυτό, όλα θα κυλούσαν μια χαρά, εσύ έχεις την άποψή σου, εγώ τη δική μου, θα αποδεχόμασταν τη διαφορετικότητά μας, θα σεβόμασταν ο ένας τον άλλον και θα ζούσαμε μέσα σε ένα κλίμα υγιούς εξωστρέφειας. Οχι, όμως. Δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο, δεν συνέβαινε ποτέ κάτι τέτοιο. Η άποψη των μεν γίνεται κόκκινο πανί στην ιδιοσυγκρασία των δε, και η εθνική μας διάδραση ξεφεύγει από την πεπατημένη του διαλόγου, εκτρέπεται σε υβρεολόγιο, υμνεί το μίσος και τον φθόνο. Κάθε χρόνο και νέες ορολογίες, φέτος η μία πλευρά να μιλάει για τους «φοβισμένους νοικοκυραίους», η άλλη για «ψεκασμένους», η μία πλευρά να είναι οι ξύπνιοι που δεν παίρνουν από εμβόλια, η άλλη να είναι οι προνοητικοί που σώνουν τον κόσμο. Η καθημερινότητα να πυροδοτεί συνεχώς χαρακώματα μάχης. Και στο μεταξύ, με κάθε αφορμή αυτής της άθλιας επικαιρότητας που επικρατεί, να στήνουμε δίκες και να γινόμαστε κατήγοροι των άλλων, πού; Στην πλατφόρμα των ψευδαισθήσεων. Εκεί όπου νομίζουμε ότι κατέχουμε κάποιο είδος εξουσίας. Στο εικονικό εδώλιο της εποχής μας. Τα social. Εκεί όπου όλοι μπορούμε να γίνουμε γιατροί, νοσηλευτές, δημοσιογράφοι, σκηνοθέτες, προπονητές, συγγραφείς, αστυνομικοί, και ούτω καθεξής. Εκεί όπου όλοι μπορούμε να πλασάρουμε τον εαυτό μας σαν κάτι άλλο από αυτό που είναι στην πραγματικότητα, και όχι μόνο να πούμε αυτό που πιστεύουμε, όμορφα και ξάστερα, αλλά να κατακεραυνώσουμε, να απαξιώσουμε, να χλευάσουμε, να βιαιοπραγήσουμε, να υπονομεύσουμε, να κατεδαφίσουμε. Δηλαδή, πίσω και πάνω από όλα, να μεταβληθούμε σε δικαστές που με τη μέγιστη αυστηρότητα τιμωρούμε κάθε άποψη που δεν μας αρέσει εξολοθρεύοντας εκείνους που πρεσβεύουν κάτι διαφορετικό από αυτό που πιστεύουμε εμείς. Γιατί σημασία κατά βάθος δεν έχει η αποτύπωση της άποψής μας, μα η εξολόθρευση του άλλου, η ανάγκη να επικρατήσουμε έναντι του άλλου, η ικανοποίηση ότι τον μειώσαμε. Κι έτσι, ως κακομαθημένα παιδιά της Ιστορίας, εξακολουθούμε να πορευόμαστε στο μέλλον χτίζοντας μικρούς εθνικούς διχασμούς, μια χώρα με οκτώ εκατομμύρια δικαστές.

Συμβαίνει ενίοτε να είναι και πηγή έμπνευσης για έναν μυθιστοριογράφο, οπότε αυτή η λαίλαπα της εποχής είναι που γέννησε την ανάγκη μου να αφιερώσω το καινούργιο μου βιβλίο σε μια μεγάλη δίκη του απώτατου παρελθόντος. Για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, βυθισμένος μέσα στις καραντίνες, πάλευα με τους δαίμονες ενός αρχέγονου δικαστή, επιχειρώντας να κατανοήσω τους συνειρμούς που δημιουργεί η πραγματική ευθύνη μιας απόφασης, προσπαθούσα να αποτυπώσω τις ουλές που προκαλεί στην ψυχή η βία μιας κρίσης, το βάρος της ετυμηγορίας. Κάπου προς το τέλος της συγγραφής, έσπευσα να κάνω το εμβόλιο, που καλώς ή κακώς μπήκε στη ζωή μας και έκτοτε αποτελεί το κυρίαρχο ζήτημα των σημερινών νεοελληνικών δικαστηρίων. Επηρεασμένος από το νοσηρό κλίμα των ημερών, και από την ίδια την εμπειρία του εν λόγω μυθιστορήματος, δηλώνω μειοψηφία: είμαι εμβολιασμένος χωρίς καμία διάθεση να μειώσω κάποιον που δεν έχει εμβολιαστεί. Σέβομαι απόλυτα τον φόβο που μπορεί να αισθάνεται ένας άνθρωπος μπροστά στην «άγνωστη» ουσία που καλείται να βάλει στις φλέβες του, όπως σέβομαι απόλυτα τη δική μου απόφαση να προστατεύσω τον εαυτό μου με αυτήν την ουσία. Σέβομαι απόλυτα όσους νιώθουν ανασφάλεια ή αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας και δεν σπεύδουν να κάνουν αυτό που έκανα εγώ. Μεταξύ μας, μπορεί να γελάω λίγο μέσα μου όταν ακούω «αρνητές» να επικαλούνται συνωμοσίες, και επίσης μπορεί να θλίβομαι όταν συνειδητοποιώ ότι κάποιοι από αυτούς υποκινούνται από πολιτικά κριτήρια. Ναι, κρίνω ότι ο υποχρεωτικός εμβολιασμός είναι αναγκαίος σε αρκετούς τομείς, μα, και πάλι, δεν αφήνω την όποια γεύση της κάθε άποψης να χαλιναγωγήσει την ευγένεια που θέλω να έχω. Τους αποδέχομαι όλους. Δεν διαχωρίζω την κοινωνία με χαρακτηρισμούς.

Κάθε άνθρωπος είναι η κουλτούρα του, τα βιώματά του, το παρελθόν του, τα όνειρά του, οι προσδοκίες του, και έχει το δικαίωμα να νιώθει όπως θέλει εάν δεν κάνει κακό στους άλλους. Το αν κάνει και δεν το καταλαβαίνει είναι κι αυτό μες στο παιχνίδι, ωστόσο δεν θα τον κατηγορήσω χλευάζοντας. Εν κατακλείδι, αυτό που μας συνδέει στις δύσκολες εποχές δεν μπορεί να είναι η διχόνοια ή ο διασυρμός. Είναι η σύγκλιση. Το γεγονός ότι ακόμα και στις οριακές διαφωνίες είμαστε πρόθυμοι να συμπορευτούμε. Είναι σημαντικότερο μια κοινωνία υγιής στην ψυχή ακόμα κι αν οι ΜΕΘ είναι γεμάτες επειδή αδυνατούμε πεισματικά να προστατεύσουμε τους εαυτούς μας. Ειδάλλως ο κορωνοϊός θα περάσει και θα έχει μείνει μια χειρότερη πανδημία, εδραιώνοντας για ένα μεγάλο μέρος του 21ου αιώνα αυτό που πάντοτε θέλαμε να θεραπεύσουμε: την κληρονομική παθογένεια των Ελλήνων.